Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
1.1. Wyrokiem z 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 21/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca spółka) uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 3 listopada 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz zasądził na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.
2. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
2.1. Sąd pierwszej instancji ustalił, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej skarżąca spółka podała, że udziela i zamierza udzielać swoim pracownikom nieoprocentowanych pożyczek. Z tytułu udzielanych pożyczek nie uzyska wynagrodzenia w postaci odsetek, czy prowizji. Wykonywana usługa nie służy celom działalności gospodarczej skarżącej spółki, ponieważ pożyczki dla pracowników są/będą udzielane w celu finansowania ich udziału w programie akcjonariatu pracowniczego, a zatem służą celom osobistym pracowników, tj. cele i korzyści pracowników przystępujących do programu mają znaczenie pierwszorzędne w stosunku do korzyści gospodarczych pracodawcy (skarżącej spółki).
2.3. Na tle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, skarżąca spółka zadała pytanie: czy pożyczka udzielana przez nią w ramach wsparcia udziału pracownika w programie akcjonariatu pracowniczego będzie korzystała ze zwolnienia przedmiotowego wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 931 ze zm., dalej), dalej ustawa o VAT.
2.4. W stanowisku własnym skarżąca spółka przyjęła, że udzielane przez nią pożyczki w ramach wsparcia udziału pracowników w programie akcjonariatu pracowniczego będą korzystać ze zwolnienia wynikającego z treści art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.
2.5. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej organ interpretacyjny) w interpretacji indywidualnej 3 listopada 2022 r. stwierdził, że stanowisko skarżącej spółki jest nieprawidłowe.
W uzasadnieniu interpretacji przyjął, że w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1, a także art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT za podlegające opodatkowaniu odpłatne świadczenie usług uznaje się również nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników. Jednakże na uwadze mieć należy, że ustawodawca w stosunku do czynności udzielania pożyczek przewidział zwolnienie od podatku od towarów i usług (art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy). Prowadzi to do wniosku, że art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, odnoszący się do nieodpłatnego świadczenia usług, nie znajduje zastosowania w odniesieniu do tych czynności, które w razie ich uznania za podlegające opodatkowaniu zostałyby zwolnione z podatku. W rezultacie, czynności te, jako nieobjęte zakresem art. 8 ust. 2 ustawy o VAT nie mogą zostać uznane za mieszczące się w pojęciu sprzedaży (zrównane ze świadczeniem usług odpłatnych). Zatem – jak przyjęto w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji – jakkolwiek realizowana przez skarżącą spółką czynność udzielania pracownikom nieodpłatnych pożyczek, z których pracownicy mogą sfinansować zakup akcji w ramach programu akcjonariatu pracowniczego, co do zasady wpisuje się w regulację prawną art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, to jednak w okolicznościach sprawy przepis ten nie znajdzie zastosowania.
2.6. Sąd pierwszej uchylając w wyniku skargi wniesionej przez skarżącą spółkę zaskarżoną interpretację, stwierdził, że błędne było stanowisko przyjęte w zaskarżonej interpretacji, że art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, odnoszący się do nieodpłatnego świadczenia usług, nie znajdzie zastosowania, bowiem realizowane przez skarżącą spółkę czynności nieodpłatnego udzielania pożyczek pracownikom, w przypadku uznania ich za podlegające opodatkowaniu, korzystałyby ze zwolnienia od podatku. Podkreślił, że zwolnić z opodatkowania można tylko taką czynność, która co do zasady temu opodatkowaniu podlega. Tym samym nie sposób uzasadnić zwolnieniem przedmiotowym (właściwością wtórną) twierdzenia o braku podlegania opodatkowaniu (właściwości prymarnej). Zwolnienie podatkowe nie stanowi bowiem samodzielnego elementu konstrukcyjnego podatku lecz towarzyszy podmiotowi lub – jak w niniejszym przypadku – przedmiotowi opodatkowania. Skutek ostatecznego i całkowitego braku obowiązku podatkowego dla określonej kategorii podmiotowej bądź przedmiotowej osiąga się natomiast przez wyłączenie z opodatkowania.