Uzasadnienie
1. Skarga kasacyjna.
1.1. P.R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 30 czerwca 2021 r., wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 kwietnia 2021 r., I SA/Łd 48/21. Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 24 listopada 2020 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług.
1.2. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżono w całości, zarzucając mu naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 240 § 1 pkt 11 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie skargi i tym samym utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 25 lutego 2015 r., utrzymującej w mocy Decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Olsztynie z 27 marca 2014 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r., mimo istnienia w niniejszej sprawie przesłanki wznowienia postępowania o której mowa w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, tj. istotnego wpływu na treść wydanej decyzji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w Luksemburgu z 16 października 2019 r. w sprawie Glencore Agriculture Hungary Kft. (sygn. C-189/18);
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 Konstytucji RP przez oddalenie skargi, w sytuacji gdy organ wydając decyzję naruszył obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zapewniający stronie ochronę prawną.
1.3. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 48/21 oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie również pod nieobecność stron skarżących.
2. Odpowiedź na skargę kasacyjną.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 19 lipca 2021 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu zwrotów kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
4.1. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, istotą sporu jest ocena, czy zaistniały prawne podstawy do wzruszenia decyzji ostatecznej. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, wskazując, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 16 października 2019 r., C-189/18 (Glencore Agriculture Hangary) miał wpływ na treść wydanej decyzji.
4.2. Na tym tle należy wyjaśnić, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy wystąpiły wyjątkowe okoliczności, precyzyjnie wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej.
4.3. Rozgraniczenie zakresów obu rodzajów postępowań, a mianowicie postępowania zwykłego, w ramach którego wydana została ostateczna decyzja w przedmiocie podatku od towarów i usług od postępowania nadzwyczajnego, zakończonego zaskarżoną do sądu decyzją o odmowie uchylenia – w wyniku wznowienia postępowania – objętej wnioskiem strony decyzji ostatecznej, ma istotne znaczenie dla prawidłowej oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej. Instytucja wznowienia postępowania podatkowego nie może być bowiem wykorzystywana do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne, nadzwyczajne postępowanie. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej i w takim też zakresie rozstrzygnięcie organu podatkowego podlega kontroli sądowej.