Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 13 kwietnia 2021 r. (sygn. akt I SA/Łd 628/20), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji), uwzględnił skargę Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Z. sp. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. (dalej: spółka, skarżąca, wnioskodawca) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS, organ interpretacyjny) z 21 października 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług i w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną interpretację oraz w punkcie drugim rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).
1.2. We wniosku oraz w jego uzupełnieniu, skarżąca zwróciła się do Dyrektora KIS o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania, że otrzymana rekompensata nie jest wynagrodzeniem z tytułu świadczonych usług, podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Opisując zdarzenie przyszłe spółka wskazała, że jej założycielem oraz jedynym udziałowcem jest Gmina Miasto Z. (dalej jako: Gmina), zaś przedmiotem działalności jest między innymi pobór i zaopatrywanie odbiorców w wodę. Spółka wykonuje zadania powierzone przez gminę, w jej imieniu, jako podmiot uprawniony do prowadzenia działalności w ramach powierzonych zadań. Wobec powyższego skarżąca oraz Gmina zawarły umowę wykonawczą na świadczenie usług publicznych w ramach wykonywania zadania własnego Gminy, w umowie tej wskazano zakres powierzonego zadania do realizacji przez spółkę, tj.: budowę Centrum Sportu i Rekreacji w Z., świadczenie usług związanych z funkcjonowaniem tego obiektu oraz prowadzenie i zarządzanie nim - w okresie od 12 marca 2018 r. do dnia 31 grudnia 2033 r. Jedynym obszarem działalności spółki jest obecnie i będzie również w przyszłości, wykonywanie zadań zleconych przez Gminę, bez możliwości przeniesienia ich na inny podmiot. Środki finansowe do realizacji powierzonych zadań są zapewniane przez Gminę i mogą zostać przeznaczone tylko i wyłącznie na realizację zleconych usług publicznych. W celu zapewnienia realizacji świadczenia powierzonych usług publicznych Gmina przekazała spółce rekompensatę, której celem jest pokrycie należnej straty spółce poniesionej z tytułu realizacji usług w zakresie realizowanych usług publicznych. Rekompensata jest wypłacana w ratach miesięcznych, jej wysokość nie może przekraczać kwoty koniecznej do pokrycia kosztów netto wynikających z wywiązywania się ze zobowiązań z tytułu świadczenia usług publicznych z uwzględnieniem rozsądnego zysku, o którym mowa w art. 5 Decyzji Komisji z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie stosowania art. 106 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych, przyznawanej przedsiębiorstwom zobowiązanym do wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (Dz.Urz. UE L 7/3 z 11.1.2012 r., dalej: Decyzja KE), przy czym uznaje się, że rekompensata stanowi przysporzenie w wysokości nieprzekraczającej w skali roku kwoty określonej w art. 2 ust. 1 lit. a Decyzji KE, liczonej jako średnia roczna kwoty rekompensaty przewidywana w okresie powierzenia skarżącej świadczenia usług publicznych. Celem zapewnienia należytego wykonania zobowiązania skarżąca prowadzi odrębną ewidencję dla każdej działalności związanej ze świadczeniem usług publicznych oraz dla pozostałej działalności gospodarczej, w tym do prawidłowego przypisywania przychodów i kosztów. Dodatkowo, gdy w wyniku wpłaty rekompensaty rocznej w wysokości przekraczającej kwotę wskazaną w art. 5 Decyzji KE powstanie nadwyżka, wówczas kwota tej nadwyżki podlega obowiązkowemu zwrotowi, z zastrzeżeniem, że gdy jej wysokość nie przekroczy 10% kwoty średniej rocznej rekompensaty wówczas może ona zostać przeniesiona na kolejny okres.
W związku z powyższym opisem zadano pytanie, czy otrzymana przez skarżącą rekompensata, w celu wykonywania zadania własnego Gminy, stanowi wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W ocenie skarżącej odpowiedź na to pytanie jest przecząca, ponieważ czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. W ocenie spółki realizuje ona w zakresie zawieranych umów tylko zadania własne gminy, służące zaspokajaniu potrzeb jej mieszkańców. Tym samym należy uznać za spełniony warunek mówiący o tym, że działalność wykonywana przez skarżącą jest wykonywana w charakterze organu władzy publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 6 u.p.t.u., zatem skarżąca nie może zostać uznana za podatnika VAT na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.t.u., a więc w konsekwencji wykonywane czynności nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu VAT, a wypłata rekompensaty związana z realizowanym zadaniem publicznym nie stanowi wynagrodzenia podlegającego opodatkowaniu VAT.
1.3. Interpretacją indywidualną z 21 października 2020 r. organ interpretacyjny uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedstawiona we wniosku sytuacja nosi znamiona odpłatnego świadczenia usług, podlegającego opodatkowaniu VAT. Spółka otrzymując od gminy rekompensatę otrzymuje zindywidualizowaną korzyść, a otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnościami, które dokonuje na rzecz Gminy. Skarżąca podejmując się realizacji opisanego zadania, zwalnia Gminę z określonych prawem obowiązków, czyni to jednak za wynagrodzeniem w rozumieniu przepisów o VAT - Gmina osiąga wymierną korzyść. Skarżąca sama nie wchodzi w skład administracji samorządowej, lecz prowadzi niezależną działalność gospodarczą. Nie można przyjąć, że między Gminą a spółką nie nastąpi wymiana świadczeń. Z tych względów czynności, które skarżąca zobowiązała się wykonywać na rzecz Gminy, w zamian za otrzymaną rekompensatę, stanowią określone w art. 8 ust. 1 u.p.t.u. odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2020 r., poz. 106; dalej: u.p.t.u.). Jednocześnie otrzymana rekompensata stanowi element podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 u.p.t.u. Wykonując przedmiotowe usługi skarżąca działa w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.t.u., a środki finansowe określone przez strony umowy jako rekompensata, stanowią wynagrodzenie za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.