2.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor KIS wniósł o oddalenie tej skargi, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
2.4. Na rozprawie w dniu 7 lutego 2025 r. pełnomocnik Dyrektora KIS, powołując się na art. 104 P.p.s.a., złożył pisemne stanowisko w postaci załącznika do protokołu rozprawy, w którym zwrócił uwagę na brak jednolitości orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie problematyki objętej zaskarżonym wyrokiem.
Zaznaczył jednak, że "wszystkie rodzaje wykładni wskazują na prawidłowość stanowiska Sądu i organu".
3. Postanowienie o przedstawieniu do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego.
3.1. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2025 r., sygn. akt I FSK 1519/21, po uprzednim otwarciu rozprawy na nowo, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 187 § 1 P.p.s.a., przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyłaniające się - jego zdaniem - na tle rozpoznawanej sprawy zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, które ujął w formie pytania:
Czy stosownie do art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1114 ze zm.) Spółka będzie mogła obniżyć akcyzę należną w okresach rozliczeniowych po dniu 1 stycznia 2019 r., stosując zwolnienie w wysokości 20,00 zł/MWh w przypadku umorzenia świadectw pochodzenia energii elektrycznej wydanych dla energii elektrycznej wyprodukowanej przed dniem 1 stycznia 2019 r. w związku ze zmianą treści art. 89 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym poprzez zmianę stawki akcyzy na energię elektryczną z 20,00 zł/MWh na 5,00 zł/MWh?
3.2. W uzasadnieniu postanowienia zwrócono uwagę, że: - przedstawione zagadnienie budzi poważne wątpliwości, które znalazły swój wyraz w rozbieżnym orzecznictwie, a od ich wyjaśnienia zależy treść zwolnienia podatkowego kształtowanego w oparciu o art. 30 ust. 1 i ust. 2 u.p.a.; - dla rozstrzygnięcia tych kwestii zasadne wydaje się odwołanie do teorii podatkowego stanu faktycznego i stosunku podatkowoprawnego, które mają swoje normatywne odzwierciedlenie w art. 217 Konstytucji RP, a także w art. 4-6 O.p.; - z unormowaniami tymi korespondują zagadnienia intertemporalne, a także materia szczególnego prawa podatkowego, tj. podatkowego stanu faktycznego determinowanego w ustawie o podatku akcyzowym, co wymaga ustalenia czy elementem stanu faktycznego zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 30 ust. 1 i ust. 2 u.p.a. jest otrzymanie przez podatnika dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia energii z OZE.
4. Stanowiska Prokuratora Prokuratury Krajowej, Dyrektora KIS i innych podmiotów w toku postępowania uchwałodawczego.
4.1. W piśmie z dnia 13 maja 2025 r. Prokurator delegowany do Prokuratury Krajowej wniósł o udzielenie na przedstawione zagadnienie prawne następującej odpowiedzi:
"Stosownie do art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U z 2018 r., poz. 1114 ze zm.) Spółka będzie mogła obniżyć akcyzę należną w okresach rozliczeniowych po dniu 1 stycznia 2019 r., stosując zwolnienie w wysokości 20,00 zł/MWh w przypadku umorzenia świadectw pochodzenia energii elektrycznej wydanych dla energii elektrycznej wyprodukowanej przed dniem 1 stycznia 2019 r. w związku ze zmianą treści art. 89 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym poprzez zmianę stawki akcyzy na energię elektryczną z 20,00 zl/MWh na 5,00 zł/MWh."
W uzasadnieniu tego stanowiska wskazano na konieczność podjęcia uchwały w celu ustalenia obowiązującej linii orzeczniczej, przy czym stanowisko zawarte w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS oraz aprobującym je wyroku Sądu pierwszej instancji o sygn. akt V SA/Wa 531/20, oceniono jako "nieprawidłowe, nieaktualne oraz z gruntu błędne".
4.2. Z kolei Dyrektor KIS w piśmie z dnia 28 maja 2025 r. wniósł o udzielenie na przedstawione zagadnienie prawne następującej odpowiedzi:
"Stosownie do art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1114, ze zm.) w związku ze zmianą treści art. 89 ust. 3 tejże ustawy poprzez zmianę stawki akcyzy na energię elektryczną z 20,00 zł/MWh na 5,00 zł/MWh, w przypadku umorzenia świadectw pochodzenia energii elektrycznej wyprodukowanej przed 1 stycznia 2019 r., w okresach rozliczeniowych po 1 stycznia 2019 r. Spółka nie będzie mogła obniżyć akcyzy należnej, stosując zwolnienie w wysokości 20,00 zł/MWh.".
4.3. Dodatkowo Minister Finansów złożył pismo z dnia 20 maja 2025 r. zatytułowane "Opinia amicus curiae - stanowisko Ministra Finansów", w którym poddał pod rozwagę wydanie uchwały o następującej treści:
"Stosownie do art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 126 ze zm.), w związku ze zmianą treści art. 89 ust. 3 tejże ustawy poprzez zmianę stawki akcyzy na energię elektryczną z 20,00 zł/MWh na 5,00 zł/MWh, w przypadku umorzenia świadectw pochodzenia energii elektrycznej wyprodukowanej przed 1 stycznia 2019 r., w okresach rozliczeniowych po 1 stycznia 2019 r. spółka nie będzie mogła obniżyć akcyzy należnej, stosując zwolnienie w wysokości 20,00 zł/MWh.".
4.4. Natomiast pismem z dnia 21 maja 2025 r. Stowarzyszenie "Towarzystwo Obrotu Energią" z siedzibą w Warszawie (dalej: Stowarzyszenie), wystąpiło o dopuszczenia do udział w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Jego zdaniem rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia prawnego powinno brzmieć następująco:
"Stosownie do art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1114 ze zm.) Spółka będzie mogła obniżyć akcyzę należną w okresach rozliczeniowych po dniu 1 stycznia 2019 r., stosując zwolnienie w wysokości 20,00 zł/MWh w przypadku umorzenia świadectw pochodzenia energii elektrycznej wydanych dla energii elektrycznej wyprodukowanej przed dniem 1 stycznia 2019 r.".
4.5. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt I FPS 1/25, Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił Stowarzyszenie do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu uchwałodawczym dotyczącym rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przedstawionego postanowieniem z dnia 7 lutego 2025 r., sygn. akt I FSK 1519/21.
5. Przejęcie sprawy do rozpoznania.
5.1. Na posiedzeniu jawnym w dniu 9 czerwca 2025 r., na którym przystąpiono do rozpoznania zagadnienia prawnego zarejestrowanego pod sygn. akt I FPS 1/25, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów na podstawie art. 187 § 3 P.p.s.a. przejął sprawę do rozpoznania pod prowadzoną dotychczas sygn. akt I FSK 1519/21.
5.2. Sąd uznał bowiem, że udzielenie w formie uchwały składu siedmiu sędziów odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne, zważywszy na jego brzmienie, stanowiłoby w istocie rozstrzygnięcie tej konkretnej sprawy, a nie rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości prawne, które wyłoniło się na jej tle.
6. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów zważył, co następuje.
6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 tego artykułu. Przesłanek takich, na podstawie akt niniejszej sprawy, z urzędu nie odnotowano.
Podobnie w tym samym trybie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40).
6.2. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.).
Badana w tych ramach okazała się usprawiedliwiona w obszarze niewłaściwej wykładni i zastosowania (oceny co do zastosowania) przepisów prawa materialnego w zakresie art. 30 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 89 ust. 3 u.p.a. W takim ujęciu następczo trafnie można było uplasować tę wadę jako naruszającą standardy z art. 2 Konstytucji RP i art. 2a O.p. Na tle judykatury NSA odnotowano bowiem występowanie dwóch odmiennych nurtów orzeczniczych, o czym już wzmiankowano.
6.3. Zasadniczy spór w kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji sprawie interpretacyjnej sprowadzony został do zidentyfikowania okresu/czasu, który będzie determinował wysokość stawki akcyzy (tę reguluje art. 89 ust. 3 u.p.a.) właściwej dla zastosowania zwolnienia z akcyzy energii z OZE na podstawie art. 30 ust. 1 w związku z ust. 2 u.p.a.
Rzeczony problem prawny w kontekście okoliczności tej sprawy wymagał w gruncie rzeczy udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy w przypadku otrzymania po dniu 31 grudnia 2018 r. dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej z OZE do dnia 31 grudnia 2018 r. zwolnienie od akcyzy przewidziane w art. 30 ust. 1 u.p.a. stosuje się z uwzględnieniem stawki podatku z daty wytworzenia (i przekazania do sieci operatora systemu elektroenergetycznego) energii z tego źródła objętej owym świadectwem, czy stawkę akcyzy z daty realizacji zwolnienia na warunkach wynikających z art. 30 ust. 2 u.p.a., czyli właściwej dla okresu rozliczeniowego w którym dochodzi do "konsumpcji" zwolnienia przez obniżenia akcyzy należnej o wartość objętą zwolnieniem.
6.3.1. W kontekście tak zidentyfikowanego zagadnienia spornego przywołać należało poniższe przepisy prawne właściwe dla rozpoznanej sprawy.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 i ust. 2 u.p.a.:
"1. Zwalnia się od akcyzy energię elektryczną wytwarzaną z odnawialnych źródeł energii, na podstawie dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia energii, w rozumieniu przepisów prawa energetycznego lub przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (...).
2. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się nie wcześniej niż z chwilą otrzymania dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia energii, poprzez obniżenie akcyzy należnej od energii elektrycznej za najbliższe okresy rozliczeniowe.".
Przepis art. 89 ust. 3 u.p.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2018 r. stanowił:
"3. Stawka akcyzy na energię elektryczną wynosi 20,00 zł za megawatogodzinę (MWh).".
Z kolei w art. 89 ust. 3 u.p.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2019 r. stanowi:
"3. Stawka akcyzy na energię elektryczną wynosi 5,00 zł za megawatogodzinę (MWh)."
6.3.2. Na tle przywołanych przepisów należało stwierdzić, że dla uzyskania odpowiedzi na pytanie objęte wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, a następczo zaskarżonym wyrokiem, co do stawki akcyzy na potrzeby zastosowania zwolnienia z art. 30 u.p.a. konieczne było uwzględnienie dwóch podstawowych związanych z tym kwestii.
Po pierwsze, należało mieć na uwadze jednorodność energii elektrycznej jako przedmiotu czynności podlegającej opodatkowaniu, a tym samym co do zasady brak technicznej możliwości ustalenia na moment powstawania obowiązku podatkowego źródła wytworzenia danej energii elektrycznej i w konsekwencji niemożność bezpośredniego ustalenia kwoty podatku akcyzowego należnego od danej partii energii elektrycznej wyprodukowanej wyłącznie z OZE. W takim zatem ujęciu rozważanie spornego zagadnienia, wiążącego się wprost z wyborem prawodawcy wyrażającym się formą zwolnienia podatkowego - a nie inną, także możliwą i dopuszczaną formą wspierania produkcji energii z OZE, stosowanie do art. 15 ust. 1 lit. b dyrektywy 2003/96/WE - uwzględniać musiało określoną "fikcję prawną" związaną z tą cechą energii elektrycznej.
Po drugie, dla uzyskania odpowiedzi na pytanie objęte wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, a następczo zaskarżonym wyrokiem, konieczne było uchwycenie sedna przepisów pomieszczonych w art. 30 odpowiednio w ust. 1 i w ust. 2 u.p.a.
6.4. W takim stanie rzeczy kluczowe stało się zatem ustalenie o czym stanowi każdy z tych przepisów, wtórne zaś rozważania na temat samej zmiany art. 89 ust. 3 u.p.a. dotyczącego stawki akcyzy od energii elektrycznej.
6.4.1. W ślad za tym zauważenia wymagało, że w ramach przepisu art. 30 ust. 1 u.p.a. prawodawca ustanowił zwolnienie podatkowe, określając jego przedmiot, a więc to co owemu zwolnieniu podlega. Mianowicie "Zwalnia się od akcyzy energię elektryczną wytwarzaną z odnawialnych źródeł energii (...)".
Z kolei w art. 30 ust. 2 u.p.a. ustawodawca określił warunki / mechanizm stosowania zwolnienia (a nie jego przedmiot) wskazując, że "Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się nie wcześniej niż z chwilą (...) poprzez (...)".
6.4.2. W obu ustępach art. 30 u.p.a. znalazło się odwołanie do dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia energii z OZE, w rozumieniu przepisów prawa energetycznego lub przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.
6.4.3. Odwołanie do dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia zamieszczone w art. 30 ust. 1 u.p.a. ze wskazaniem, że na jego podstawie zwalnia się od akcyzy energię z OZE oznacza, że na podstawie tego dokumentu - zważywszy na jego treść - identyfikowana jest ilość wyprodukowanej energii z OZE w danym czasie i równocześnie przekazanej / dostarczonej do sieci elektroenergetycznej operatora w celu umożliwiającym od tego momentu jej zużywanie / wydawanie w ramach ogólnej puli energii elektrycznej, która to ilość w przypadku braku zwolnienia podlegałaby definitywnemu opodatkowaniu akcyzą w owym czasie.
W typowych warunkach opodatkowanie wytworzonej energii elektrycznej (także tej pochodzącej z OZE) akcyzą następuje bowiem w momencie jej zużycia lub wydania. Zważywszy zaś na istotę przedmiotu opodatkowania jakim jest energia elektryczna - wprowadzenie jej do sieci dystrybucyjnej nie pozwala na jej późniejsze wyodrębnienie pod względem źródła pochodzenia.
6.4.4. Jak trafnie zatem zauważono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt I FSK 185/21, w przypadku energii elektrycznej, z momentem wydania energii elektrycznej nabywcy końcowemu (sprzedaż energii elektrycznej na terytorium kraju - przypadek z art. 9 ust. 1 pkt 2 u.p.a.) lub z dniem zużycia energii elektrycznej (przypadki, o których stanowi art. 9 ust. 1 pkt 3, 4 i 6 u.p.a.), zgodnie z przepisami art. 11 u.p.a. powstał obowiązek podatkowy i wytworzona energia została opodatkowana w całym systemie opodatkowania energii elektrycznej, według stawki akcyzy obowiązującej w dacie powstania obowiązku podatkowego. W orzeczeniu tym celnie więc odnotowano, że możliwość skorzystania ze zwolnienia z akcyzy energii z OZE została przesunięta w czasie w stosunku do momentu powstania obowiązku podatkowego.
W kontekście powyższego okres, w którym wyprodukowano i wprowadzono do sieci elektroenergetycznej energię z OZE, pozwala zidentyfikować właściwą dla tego okresu stawkę akcyzy na potrzeby zastosowania zwolnienia podatkowego.
Ilość oraz okres wyprodukowanej i wprowadzonej do sieci energii z OZE pozostają możliwe do ustalenia na podstawie dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia takiej właśnie energii, do czego odsyła wprost art. 30 ust. 1 u.p.a. Skoro tak, to na podstawie tego właśnie przepisu, a nie art. 30 ust. 2 u.p.a., należy dokonać ustaleń w sferze przedmiotu i skonkretyzowanego zakresu zwolnienia podatkowego, w tym co do stawki akcyzy, która byłaby definitywnie zastosowana w przypadku braku zwolnienia.
6.4.5. Jak już wspomniano w art. 30 ust. 2 u.p.a. prawodawca określił jedynie mechanizm stosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 u.p.a. Również z tego powodu przepis art. 30 ust. 2 u.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że ustanawia on mechanizm stosowania oznaczonego już zwolnienia podatkowego, a nie sposób identyfikacji wspomnianego zwolnienia, w tym co do stawki akcyzy pozwalającej na wyliczenie wielkości tegoż zwolnienia (kwoty o którą obniżona zostanie akcyza należna od energii elektrycznej za najbliższe okresy rozliczeniowe).
6.4.6. Na tle brzmienia art. 30 ust. 2 u.p.a. należało zwrócić dodatkowo uwagę na dwie inne jeszcze kwestie.
Po pierwsze, odwołanie w art. 30 ust. 2 u.p.a. do dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia energii z czasownikowym dookreśleniem w postaci "z chwilą otrzymania" służy oznaczeniu najwcześniejszego momentu, w którym dany podmiot może realnie skorzystać z oznaczonego już wartościowo zwolnienia podatkowego ("Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się nie wcześniej niż z chwilą otrzymania dokumentu ...").
Mechanizm stosowania zwolnienia z art. 30 ust. 2 u.p.a., i to po drugie, realizowany jest "(...) poprzez obniżenie akcyzy należnej od energii elektrycznej za najbliższe okresy rozliczeniowe". Skoro w art. 30 ust. 2 u.p.a. jest mowa o "obniżeniu akcyzy należnej" to zarówno jej kwota, jak i kwota samego zwolnienia podatkowego muszą być znane i wyrażać się wartościowo (konkretnymi kwotami) a nie ilościowo (liczbą MWh).
6.4.7. Akcyza należna, o której mowa w art. 30 ust. 2 u.p.a., jest to przecież wynik związany z liczbą zużytych lub sprzedanych/wydanych megawatogodzin energii elektrycznej podlegającej opodatkowaniu (i nie objętej zwolnieniem) oraz stawki akcyzy za dany okres rozliczeniowy właściwej dla tych form wykorzystania energii elektrycznej. To wynik kwotowy, który podlega "zapłacie", w sytuacji gdy dany podmiot nie dysponuje dokumentem potwierdzającym umorzenie świadectw pochodzenia. Zatem stawka akcyzy dla takiej "zapłaty" akcyzy należnej nie ma związku ze stawką akcyzy dla wcześniej wytworzonej i przekazanej do wykorzystania energii z OZE, objętej wspomnianym dokumentem.
Natomiast gdy dany podmiot dysponuje dokumentem potwierdzającym umorzenie świadectw pochodzenia wówczas pomniejsza w ten sposób wyliczoną akcyzę należną o akcyzę od energii z OZE, która została objęta tym dokumentem, i dzięki owemu pomniejszeniu energia z OZE faktycznie przestaje być opodatkowana (następuje "konsumpcja" zwolnienia).
6.4.8. W takim ujęciu nieporozumieniem jest zatem utożsamianie stawki akcyzy, która służy określeniu akcyzy należnej, ze stawką akcyzy jaka winna być właściwa na użytek ustalenia kwotowego zwolnienia dla energii z OZE objętej dokumentem potwierdzającym umorzenie świadectwa pochodzenia tej energii.
6.5. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób było więc podzielić zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska, że dokonując obniżenia akcyzy należnej trzeba uwzględnić taką stawkę akcyzy, jaka jest aktualna w odniesieniu do owej akcyzy należnej, a nie w odniesieniu do akcyzy [co do zasady] zapłaconej od energii z OZE ujętej w dokumencie potwierdzającym umorzenie świadectwa pochodzenia tej energii.
Stanowisko wyrażone w wydanej interpretacji indywidualnej - odmiennie niż wynikało to z zaskarżonego wyroku - było zatem nieprawidłowe.
6.5.1. Dotąd rozważone, na tle niepodważonego kasacyjnie stanu faktycznego sprawy wyznaczonego wnioskiem Spółki o wydanie interpretacji indywidualnej, nakazywało przyjąć, że zwolnienie od akcyzy, o którym mowa w art. 30 ust. 1 u.p.a., energii elektrycznej wytworzonej z OZE do dnia 31 grudnia 2018 r. i objętej dokumentem potwierdzającym umorzenie świadectwa pochodzenia tej energii otrzymanym po tym dniu, stosuje się - także w przypadku zmiany stawki akcyzy przewidzianej w art. 89 ust. 3 u.p.a. - według stawki obowiązującej w dniu wytworzenia energii z OZE i wprowadzenia jej do systemu elektroenergetycznego (dostarczenia do zużycia / wydania), a nie w czasie obniżania akcyzy należnej od energii elektrycznej za najbliższe okresy, o którym mowa w art. 30 ust. 2 u.p.a.
6.5.2. Z powodów wyżej podanych Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów nie podzielił zapatrywań prawnych odnoszących się do stosowania zwolnienia z art. 30 ust. 1 u.p.a. w oparciu o stawkę akcyzy aktualną w dacie jego realizacji wyrażonych w wyrokach NSA z dnia: 22 listopada 2023 r., sygn. akt I GSK 105/20; 20 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 454/20; 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 598/20 oraz 24 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 1830/20 i sygn. akt I GSK 1607/20.
6.5.3. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt I FSK 417/21, dystansującym się od linii orzeczniczej ukształtowanej wspomnianymi w poprzednim punkcie wyrokami, podniesiono również, że "Ponadto, w sprawie tej nie ma oczywiście zastosowania zasada przyjęta w art. 162a u.p.a., z uwagi na to, ze zaskarżona interpretacja oraz wyrok z 21 października 2020 r. zostały wydane przed wejściem w życie art. 162a z dniem 18 grudnia 2021 r., stanowiącym, że zwolnienie, o którym mowa w art. 30 ust. 1, stosuje się na podstawie dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia energii elektrycznej wydanego dla energii elektrycznej wytworzonej przed dniem zmiany stawki akcyzy, przez obniżenie akcyzy w okresach rozliczeniowych następujących po dniu zmiany stawki akcyzy w wysokości stanowiącej iloczyn ilości energii elektrycznej odpowiadającej prawom majątkowym wynikającym z tego świadectwa oraz stawki akcyzy obowiązującej w dacie wytworzenia i dostarczenia do zużycia energii elektrycznej udokumentowanej tym świadectwem.
Jednak zwrócić należy uwagę, że brzmienie tego przepisu podważa tok rozumowania wyrażany w ww. wyrokach NSA, a tym samym dokonywaną w tych orzeczeniach wykładnię art. 30 ust. 1 i ust. 2 u.p.a. Jeżeli bowiem od 18 grudnia 2021 r. nie może budzić już wątpliwości, że do zwolnienia, o którym mowa w art. 30 ust. 1, stosuje się stawki akcyzy obowiązującej w dacie wytworzenia i dostarczenia do zużycia energii elektrycznej udokumentowanej tym świadectwem, to norma ta nie przystaje w ogóle do poglądu prezentowanego w ww. orzecznictwie NSA, że art. 30 ust. 1 i ust. 2 u.p.a. reguluje instytucję zwolnienia z podatku akcyzowego należnego, a nie instytucję zwrotu podatku zapłaconego za poprzedni okres, wobec czego dokonujący "obniżenia" obowiązany jest uwzględnić taką stawkę akcyzy, jaka jest aktualna w odniesieniu do określonej ilości przedmiotu energii elektrycznej, a nie w odniesieniu do podatku akcyzowego zapłaconej od energii elektrycznej ujętej w dokumencie potwierdzającym umorzenie świadectwa pochodzenia. Powyższa norma art. 162a u.p.a. wskazuje bowiem, wbrew dotychczasowemu stanowisku NSA, że art. 30 ust. 1 i ust. 2 u.p.a. (którego treść nie uległa zmianie) nie reguluje instytucji zwolnienia z podatku akcyzowego należnego, a właśnie instytucję zwolnienia z akcyzy poprzez zwrot podatku zapłaconego za poprzedni okres (wytworzenia i dostarczenia do konsumpcji energii elektrycznej z OZE), skoro wskazuje się, że do zwolnienia tego stosuje się stawki akcyzy obowiązującej w dacie wytworzenia i dostarczenia do zużycia energii elektrycznej z OZE.".
6.5.4. Przywołanie motywów wyroku w sprawie o sygn. akt I FSK 417/21, mimo że tak jak w realiach sprawy nim zakończonej również w niniejszej sprawie interpretacja indywidualna i zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji zostały wydane przed wprowadzeniem art. 162a u.p.a., jawiło się jako usprawiedliwione z uwagi na argumentację Ministra Finansów i Stowarzyszenia podniesioną w tej sprawie na jej etapie "uchwałodawczym".
Na tym tle dość było wspomnieć, że stanowisko Ministra Finansów sprowadzające się do braku możliwości odmiennego identyfikowania stawki akcyzy niż według momentu "konsumowania" zwolnienia podatkowego nie uzyskało potwierdzenia w działaniach prawodawczych związanych właśnie z wprowadzeniem art. 162a u.p.a. we wspomnianym wyżej brzmieniu.
6.5.5. Końcowo już tylko wspomnieć można było, że odmiennie niż próbował to dowodzić organ podatkowy, analizowane zwolnienie od akcyzy energii z OZE w założeniu projektodawcy od samego początku miało mieć walor kwotowy a nie ilościowy. Wprawdzie ustawodawca mógł postanowić inaczej, ale tego nie uczynił.
Świadczy o tym uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (druk VI. 1083, wersja projektowa z dnia 6 października 2008 r.), w której zwolnienie obecnie objęte art. 31 ust. 1 i ust. 2 u.p.a., było zapisane w art. 25 ust. 1 i ust. 2 projektu w zasadniczo tożsamym brzemieniu (jedynie w późniejszym czasie odwołano się dodatkowo do przepisów ustawy o OZE) Mianowicie w motywach prawodawczych wyjaśniano, że:
"Art. 25 ust. 1 - przepis ten stanowi implementację dyrektywy Rady 2003/96/WE i dodatkowo ma na celu określenie dokumentu, na podstawie którego możliwe jest zastosowanie zwolnienia od akcyzy energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii. Dokumentem tym będzie dokument potwierdzający umorzenie świadectwa pochodzenia energii, w rozumieniu przepisów Prawa energetycznego.
Art. 25 ust. 2 - doprecyzowuje moment stosowania zwolnienia, o którym mowa w ust. 1. Zwolnienie energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł jest zwolnieniem bezpośrednim. Podatnik będzie dokonywał obniżenia akcyzy należnej za najbliższe okresy rozliczeniowe o kwotę zwolnienia (podkreślenie własne NSA) nie wcześniej niż z chwilą otrzymania dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia energii (wyprodukowanej po dniu wejścia w życie ustawy).".
6.6. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, co wynika z art. 188 P.p.s.a. Istota tej sprawy takową zaś pozostawała.
Przepis ten stanowił samodzielną podstawę do wydania orzeczenia z punktu pierwszego sentencji wyroku oraz w powiązaniu z art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., stanowiących o uchyleniu interpretacji indywidualnej w przypadku uwzględnienia skargi na skutek stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, podstawę prawną dla punktu drugiego tegoż wyroku. Z przedstawionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna miała usprawiedliwione podstawy, gdyż podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 30 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 89 ust. 3 u.p.a.) okazały się w omówionym zakresie uzasadnione, uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę na podstawie art. 188 P.p.s.a. W wyniku rozpoznania skargi Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną interpretacją indywidualną na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor KIS będzie miał obowiązek uwzględnić przyjętą w niniejszym wyroku ocenę prawną odnośnie do art. 30 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 89 ust. 3 u.p.a.
6.7. Do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania z punktu trzeciego sentencji Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę, że: - zaskarżony wyrok oddalał skargę w sprawie objętej wpisem stałym (brak wartości przedmiotu zaskarżenia); - skargę kasacyjną sporządził w imieniu Spółki radca prawny, który prowadził sprawę przed Sądem pierwszej instancji; - sprawę ze skargi kasacyjnej rozpoznawano na rozprawie, w której uczestniczył zawodowy pełnomocnik reprezentujący Spółkę; - niniejszym wyrokiem uwzględniono skargę kasacyjną i uchylono zaskarżony wyrok oraz uwzględniono skargę Spółki.
Orzeczenie o kosztach postępowania za obie instancje wydano zatem na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 w związku z art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c (za pierwszą instancję) oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z ust. 1 pkt 1 lit. c (za drugą instancję) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) zasądzając kwotę 1.257 zł od Dyrektora KIS na rzecz Skarżącej. Na koszty te złożyły się w pierwszej instancji: wpis od skargi (200 zł), opłata z tytułu pełnomocnictwa (17 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego (480 zł), zaś w drugiej instancji: opłata za wniosek o uzasadnienie wyroku (100 zł), wpis od skargi kasacyjnej (100 zł) i wynagrodzenie tego samego pełnomocnika co w pierwszej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (360 zł, tj. 75% z 480 zł).
sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA
H. Sęk J. Rudowski M. Niezgódka-Medek D. Oleś.
sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA
R. Wiatrowski A. Cudak A. Mudrecki