Organ, podważył wiarygodność wyjaśnień E., wskazując na brak wiedzy co do istotnych okoliczności związanych z nabyciem przez niego form, niespójność, wewnętrzną sprzeczność jego zeznań jak również sprzeczność z innymi dowodami. Z kolei argumentację organu wzmacniał dodatkowo ustalony przez organ brak znamion prowadzenia działalności przez Spółdzielnię.
Skarżąca nie przedstawiła zaś istotnych argumentów mogących prowadzić do konkluzji, że przeprowadzona przez organy podatkowe ocena materiału dowodowego jest wadliwa. Sąd zauważył, że organ w uzasadnieniu decyzji jakkolwiek przywołał złożone wyjaśnienia i zeznania, to dokonał ich oceny, wykazując sprzeczności między nimi. Zgodność jednej z wersji złożonych zeznań nie może mieć decydującego wpływu na prawidłowość przeprowadzonej przez organ oceny dowodów. Obowiązkiem organu jest rozpatrzenie wszystkich dowodów we wzajemnym powiązaniu, a wymóg ten nie byłby spełniony w przypadku dokonania ustaleń na podstawie fragmentów zeznań, bez uwzględnienia kontekstu w jakim wszystkie zeznania zostały złożone oraz całego zgromadzonego materiału dowodowego.
Również w omawianym zakresie - zdaniem Sadu - nie było konieczności przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka [...] O., Sąd nie dostrzegł też sprzeczności (co podnosiła Strona w skardze), które mogłyby być wyjaśnione jedynie przez tego świadka.
Organ poddał pełnej analizie wszystkie (również te składane przed sądem karnym) zeznania świadków i ocenił je we wzajemnym powiązaniu.
Sąd wskazał jeszcze, że wyrokiem z 5 listopada 2020 r, sygn. akt I SA/Ke 98/20 oddalił skargę Spółdzielni na decyzję Dyrektora z 16 grudnia 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2014 r. podzielając pogląd organu, że Spółdzielnia nie miała prawa skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z wystawionej przez Stronę faktury nr 6/2014, albowiem nie stwierdzała ona rzeczywistego zdarzenia gospodarczego.
3.4. Sąd dopuścił na rozprawie w dniu 30 czerwca 2022 r. dowody z dokumentów – wyroku Sądu Rejonowego wraz z uzasadnieniem, jednakże – wbrew oczekiwaniom Skarżącej – treść tych dowodów nie mogła doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W tej sprawie rozbieżność dotyczyła tego, czy faktury wystawiane przez kontrahentów Skarżącej oraz samą Skarżącą były rzetelne, czy też nie. Formalnie zauważyć trzeba, że wyrok Sądu Rejonowego uniewinniający Skarżącą zapadł w dniu 21 marca 2022 r., zatem z przyczyn oczywistych nie mógł zostać uwzględniony przez organ, który wydał decyzję w dniu 13 grudnia 2021 r. Podkreślenia natomiast wymagało, że organ był w posiadaniu protokołów zeznań świadków złożonych podczas rozpraw sprawy karnej, które ocenił na tle innych dowodów zgromadzonych w sprawie, a wyniki tej oceny zawarł w uzasadnieniu decyzji.
Odmienna ocena materiału dowodowego przez organy podatkowe, niż uczynił to sąd karny, jest w demokratycznym państwie prawa dopuszczalna, o ile nie jest konkluzją dowolną. Takiej cechy nie można przypisać zaskarżonej do WSA w Kielcach decyzji - co wynikało z wyżej zaprezentowanych rozważań.
4. Skarga kasacyjna
4.1. Strona, zaskarżając powyższy wyrok w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
4.2. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie:
1) art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT w zw. z art. 120 i art. 122 O.p. poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności w sprawie, oddalenie skargi bez należytego uzasadnienia i nieuchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, podczas gdy została ona wydana z naruszeniem prawa, tj. naruszeniem przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez przyjęcie, że Skarżąca nie miała prawa do dokonania obniżenia podatku należnego o naliczony wynikającego z faktur VAT wystawionych przez [...] O., J. i E. i uznaniu że ww. faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, mimo iż teza ta nie została należycie wykazana przez organ podatkowy wobec pominięcia dowodów przemawiających za tezą przeciwną;
2) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności decyzji nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ze względu na błędne przyjęcie, że w stosunku do przedmiotowej decyzji nie zaszły okoliczności uzasadniające jej uchylenie, podczas gdy w ocenie Skarżącej doszło do naruszenia:
a) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p., poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania dowodowego, nie uwzględnienie wszystkich istotnych dla ustalenia stanu faktycznego okoliczności, nierzetelnej i błędnej oceny dowodów, oraz nieprzeprowadzenie dowodu wnioskowanego przez Skarżącą w toku postępowania przed organem podatkowym II instancji w postaci przesłuchania świadka [...] O. na okoliczność zakupu przez Skarżącą ciągu technologicznego do lakierowania proszkowego oraz tzw. "myjki" od . oraz zakupu od E. form do produkcji ogrodzeń modułowych ich modernizacji oraz sprzedaży Spółdzielni;
b) art. 233 § 2 O.p. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo niezastosowania się przez organ I instancji do wytycznych zawartych w decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach znak; 2601-IOV- 1.4103.26.2019 z 17 października 2019 r. nakazujących przesłuchanie [...] O. na ww. okoliczności;
3) art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. przez nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu podniesionego w skardze, dotyczącego zakwestionowania przez organ podatkowy II instancji obu wersji pochodzenia linii lakierniczej i tzw. "myjki" zakupionej przez Skarżącą od firmy J., pomimo, że zeznania J. i M.G. złożone przed Sądem Rejonowym w Skarżysku Kamiennej w sprawie o sygn. akt II K 503/18, przedstawiają odmienną wersję pochodzenia linii lakierniczej od wynikającej z wcześniejszych twierdzeń, podnoszonych w trakcie postępowania podatkowego oraz przed WSA, że została ona zakupiona. Wersja ta jest zbieżna z twierdzeniami Strony oraz jej męża. Organ II instancji uznał wszystkie powyższe zeznania za niewiarygodne, nie zauważając i nie odnosząc się do faktu, że mamy do czynienia z dwiema wykluczającymi się wersjami;
4) art. 86 ust.1 i 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12, art.109 ust. 3 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, że Skarżąca nie miała prawa do dokonania obniżenia podatku należnego o naliczony wynikającego z zakwestionowanych faktur;
5) art. 108 ust.1 ustawy o VAT poprzez określenie podatku na podstawie tego przepisu, podczas gdy transakcje dokonane przez firmę Skarżącej miały miejsce w rzeczywistości.
5. Odpowiedź na skargę kasacyjną
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Tego rodzaju przesłanek - na podstawie zawartości akt sądowych tej sprawy - z urzędu nie odnotowano. Podobnie w tym samym trybie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a., niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej.
6.2. Skarga kasacyjna została zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.). W takim ujęciu okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. Nie wystąpiły bowiem w rozpoznanej sprawie naruszenia prawa, na które powołała się Skarżąca.
6.3. Bezzasadny był zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. przez nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu podniesionego w skardze, dotyczącego zakwestionowania przez organ odwoławczy obu wersji pochodzenia linii lakierniczej i tzw. "myjki" zakupionej przez Skarżącą od J., pomimo, że zeznania tej osoby oraz M.G. złożone przed Sądem Rejonowym w sprawie o sygn. akt II K 503/18, przedstawiały odmienną wersję pochodzenia linii lakierniczej od wynikającej z wcześniejszych twierdzeń, podnoszonych w trakcie postępowania podatkowego oraz przed Sądem pierwszej instancji, że została ona zakupiona.
Przede wszystkim, co kluczowe z punktu widzenia realizacji normy z art. 141 § 4 P.p.s.a., to według tut. Sądu, uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest czytelne i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości w zakresie spełnienia wymogów z zarzucanego naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji odniósł się do podnoszonej w skardze kwestii rozbieżności zeznań J i M.G. uwidocznionych w związku z ich przesłuchaniami w sprawie karnej. Jak podał bowiem Sąd: "Organ ustalając stan faktyczny w sprawie uwzględnił i ocenił także na tle pozostałych zgromadzonych w sprawie dowodów zeznania składane przez J., [...] O. i M.G. przed Sądem Rejonowym w sprawie sygn. akt II K 503/18. Jakkolwiek dwaj ostatni świadkowie opisali okoliczności budowy urządzenia do malowania proszkowego oraz okoliczności jego kupna i sprzedaży, jednakże brak innych dowodów potwierdzających prawidłowość ich twierdzeń słusznie doprowadził do odmowy przez Dyrektora wiarygodności tym zeznaniom". Tego rodzaju twierdzenia Sąd pierwszej instancji poprzedził szerokim stanowiskiem, w którym przedstawił swoje oceny w zakresie ustaleń organów w obszarze wykazanego fakturowo obrotu linią do malowania proszkowego oraz myjką ciśnieniową. Oprócz tego Sąd w pisemnym uzasadnieniu zwrócił uwagę, że "Organ poddał pełnej analizie wszystkie (również te składane przed sądem karnym) zeznania świadków i ocenił je we wzajemnym powiązaniu" (str.30); organ był w posiadaniu protokołów zeznań świadków złożonych podczas rozpraw sprawy karnej, które ocenił na tle innych dowodów zgromadzonych w sprawie, a wyniki tej oceny zawarł w uzasadnieniu decyzji (str. 32)".
Dowodzi to zatem, wbrew motywom Skarżącej, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesiono się do ważkiej dla Strony kwestii jaką była zeznania świadków złożone w postępowaniu karnym.
6.4. Bezzasadne były zarzuty naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. oraz art. 233 § 2 O.p.
Skarżąca w ramach zarzutów skargi kasacyjnej gołosłownie podnosi, że organy naruszyły "podstawowe zasady postępowania dowodowego"; "nie uwzględniły wszystkich istotnych dla ustalenia stanu faktycznego okoliczności"; "nierzetelnie i błędnie oceniły dowody". Już z tego względu nie sposób stwierdzić za Skarżącą naruszeń powoływanych przez nią przepisów.
Podnosząc zaś hasłowo, że organy "nie przeprowadziły dowodu wnioskowanego przez Skarżącą w toku postępowania przed organem podatkowym II instancji w postaci przesłuchania świadka [...] O. na okoliczność zakupu ciągu technologicznego do lakierowania proszkowego, myjki oraz form do produkcji ogrodzeń modułowych ich modernizacji oraz sprzedaży Spółdzielni" - Skarżąca pomija, że okoliczności dotyczące braku realizacji sprzedaży przez podmioty ujawnione w zakwestionowanych fakturach zostały udowodnione szeregiem innych dowodów, kompleksowo zaprezentowanych w zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie wskazuje jednocześnie na nowe, inne i zarazem konkretne okoliczności, które w ramach przesłuchania [...] O., poddane ocenie, mogłyby doprowadzić do zgoła odmiennych wniosków w relacji do poszczególnych transakcji zakwestionowanych w sprawie. Z kolei, jak to wyjaśniono już w zaskarżonej decyzji (str. 36) i co ma potwierdzenie w aktach sprawy, "organ pierwszej instancji wypełnił wytyczne Dyrektora IAS zawarte w decyzji z 17 października 2019 r., uchylającej pierwotną decyzję w całości i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia. Nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania świadka [...] O., jednak w aktach sprawy znajdują się wyżej wskazane dwa protokoły z jego przesłuchania przez Prokuraturę Rejonową w Ostrowcu Świętokrzyskim, które odnoszą się do transakcji między jego firmą i firmą Skarżącej, jak i firmami E. oraz Spółdzielnią B., a organ odwoławczy dopuścił jako dowód w sprawie zeznania [...] O. złożone przed Sądem Rejonowym w Skarżysku-Kamiennej z 23 czerwca 2021 r. oraz jego oświadczenie z 5 czerwca 2021 r. złożone przez Skarżącą w toku postępowania odwoławczego."
W konsekwencji, jak oceniły organy i przyjął Sąd, w sprawie nie było konieczności przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka [...] O., a naruszenia przepisów w tym względzie autor skargi kasacyjnej nie wykazał. Nie sposób zatem uznać za Skarżącą, że w powołanej przez nią grupie przepisów naruszono, adekwatny do przedstawionej przez nią namiastki argumentacji, art. 187 § 1 tudzież art. 188 O.p.
6.5. Wobec braku podważenia ustaleń faktycznych sprawy, stwierdzić należało, że w niej zastosowanie przez organy przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a i art. 108 ustawy o VAT było zasadne.
6.6. Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie nie uwzględnił żadnego z zarzutów skargi kasacyjnej, wobec takiej oceny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
s. del. WSA W. Gurba s. NSA R. Pęk s. NSA A. Mudrecki