Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1415/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd pierwszej instancji/WSA), oddalił skargę M. J. (dalej: Skarżący/Strona) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Organ) z 21 września 2022 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od towarów i usług.
2. W skardze kasacyjnej Skarżący, zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając w oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022 r. poz. 329, z późn. zm. dalej: P.p.s.a.) naruszenie art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm. dalej O.p.) przez jego oczywiście chybioną wykładnię polegającą na uznaniu, iż umożliwia on skuteczne wskazanie przez podatnika tytułu wpłaty ale tylko przez podatników, którzy nie posiadają zaległości płatniczych, podczas gdy z gramatycznej wykładni przepisu ograniczenie takie nie wynika.
3. Przy tak sformułowanych zarzutach kasacyjnych Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
4. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ wniósł o jej oddalenie a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Skarga kasacyjna, rozpoznana w granicach zakreślonych art. 183 § 1 P.p.s.a., nie ma uzasadnionych podstaw. Przedmiotem sporu jest interpretacja art. 62 § 1 O.p. dotyczący zaliczenia wpłat dokonanych przez Skarżącego
6. Niniejsza sprawa jest jedną z kilkudziesięciu spraw ze skarg kasacyjnych Skarżącego o analogicznym przedmiocie, rozpoznawanych łącznie z zachowaniem odrębnego wyrokowania, na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a., przez Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie 15 maja 2026 r. Okoliczności faktyczne, stan prawny, zarzuty oraz uzasadnienia skarg kasacyjnych są co do zasady tożsame, stąd rozstrzygnięcia sądu kasacyjnego o zasadności skarg kasacyjnych są analogiczne.
7. Na wstępnie należy zaznaczyć, że sprawa dotyczyła wpłaty dokonanej przez Skarżącego 21 czerwca 2022 r. w kwocie 112 zł na rachunek Urzędu Skarbowego w T. tytułem podatku od towarów i usług za maj 2022 r. Natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. (dalej: NUS) postanowieniem z 23 czerwca 2022 r. działając na podstawie art. 62 § 1 i § 4 O.p. dokonał zaliczenia przedmiotowej wpłaty na poczet zaległości Skarżącego w podatku od towarów i usług za luty 2005 r. w proporcji na należność główną i odsetki uzasadniając to tym, że była to zaległość o najwcześniejszym terminie płatności. Tym samym dokonana przez Skarżącego wpłata tytułem podatku od towarów i usług za maj 2022 r. została prawidłowo zaliczona na poczet wcześniej wymaganej należności zgodnie z art. 61 § 1 O.p.
8. Przedmiotem sporu pomiędzy Organem a Skarżącym w sprawie niniejszej jest wykładnia treści art. 62 § 1 O.p. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania – na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku – na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika.
9. Skarżący stał na stanowisku, że dyspozycja tej normy jest prosta, klarowna, regulująca skutki wskazania lub braku wskazania przez podatnika na poczet jakiego podatku wpłata powinna zostać zaliczona. Co do drugiego zdania tego przepisu, Strona twierdziła, że zdanie to ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy podatnik nie wskazał tytułu wpłaty, a na podatniku ciążą różne zobowiązania podatkowe (różne podatki, także tego samego rodzaju). Wpłatę, zdaniem Podatnika, zalicza się na podatek (rozumiany jako konkretne zobowiązanie oznaczone co do rodzaju i daty wymagalności) o najwcześniejszym terminie płatności, ale tego konkretnego podatku (którego części składowe mogą mieć różne terminy). Jako przykład Skarżący powołał podatek dochodowy za określony rok, którego poszczególne części składowe w formie zaliczki są płatne za poszczególne miesiące, ale przez cały rok podatnik reguluje jeden konkretny podatek (tj. podatek dochodowy za określony rok), a nie różne podatki (za określone miesiące). W konsekwencji, zdaniem Skarżącego, w podatku VAT nie występuje możliwość powstania składowych tego samego podatku wymagalnych w różnych datach, a zatem w podatku VAT nie występuje zaległość o różnych terminach wymagalności. Tymczasem w treści zdania drugiego art. 62 § 1 O.p. ustawodawca nie użył zwrotu "rodzaj podatku", ale zwrot "podatek", czyli odnoszący się do konkretnego zobowiązania określonego, co do rodzaju i daty wymagalności. (strona 4-5 skargi kasacyjnej).