W skardze kasacyjnej wniesiono o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi;
2) w przypadku uznania, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA;
3) orzeczenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jednocześnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 100 ust. 4 w zw. z art. 3, art. 7d ust. 1 pkt 1 u.p.a. - poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i uznanie, że Samochód Ford Transit Custom typ FCC stanowi samochód osobowy o kodzie CN 8703 32 19, przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, podlegający opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Tymczasem pojazd ten powinien zostać zaklasyfikowany do kodu CN 8704, tj. obejmującego pojazdy silnikowe do transportu towarów, wobec czego nie powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem akcyzowym;
2) części pierwszej, sekcji I, lit. A oraz części drugiej, sekcji XVII, działem 87 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej - poprzez błędną wykładnię i uznanie przez WSA, że Samochód Ford Transit Custom typ FCC powinien być sklasyfikowany do pozycji 8703 Nomenklatury Scalonej zgodnie z regułami 1 oraz 6 zawartymi w Ogólnych regułach interpretacji Nomenklatury scalonej (ORINS). Tymczasem niemożliwe było zastosowanie tych reguł i jako pojazd posiadający cechy pozwalające sklasyfikować go zarówno do pozycji 8703 Nomenklatury scalonej, jak i pozycji 8704 Nomenklatury scalonej, zgodnie z regułą 3(c) zawartą w ORINS powinien zostać sklasyfikowany do pozycji pojawiającej się w kolejności numerycznej jako ostatnia z tych, które jednakowo zasługują na uwzględnienie (w tym wypadku do pozycji 8704 Nomenklatury Scalonej), co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania tych przepisów;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – zwanej dalej P.p.s.a.) - poprzez oddalenie skargi. Tymczasem decyzja powinna zostać uchylona jako wydana z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 – zwanej dalej O.p.) w zw. z art. 6 u.p.a. Jak wyartykułowano, w tym przypadku naruszenie prawa polegało na niewłaściwym ustaleniu przez Organ stanu faktycznego na skutek rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób niepełny. Pominięto bowiem szereg cech fizycznych wskazanego pojazdu, oświadczenia producenta, a także przynależność pojazdu do kategorii pojazdów ciężarowych (NI). Zdaniem Strony, w ten sposób WSA w swoim wyroku błędnie podtrzymał stanowisko Organu, uznającego samochód Ford Transit Custom typ FCC za samochód osobowy;
2) art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. - poprzez oddalenie skargi. Tymczasem decyzja powinna zostać uchylona jako wydana z naruszeniem art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 6 u.p.a. Nie uwzględniono bowiem, że dla samochodów o bardzo zbliżonej konstrukcji wydawane są decyzje, wskazujące, że są to pojazdy niepodlegające akcyzie, spełniające kryteria wskazane dla pojazdów z pozycji 8704 CN, przez co doszło do naruszenia zasady działania organów podatkowych w sposób budzący zaufanie;
3) art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. - polegające na przedstawieniu w wyroku oceny co do charakteru samochodu nieznajdującej potwierdzenia w aktach sprawy i oparciu się na przekonaniu potencjalnych konsumentów co do istotności funkcji przewozu osób. Tymczasem ocena ta ma charakter pozaprawny oraz subiektywny i nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy.
W reakcji na przedstawione zarzuty i argumentację nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. Strona skierowała natomiast do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo procesowe, datowane na 14 listopada 2025 r. W dokumencie tym podtrzymała ona swoje zapatrywanie i raz jeszcze przedstawiła swoją argumentację. Powołano tam także orzecznictwo, w przekonaniu Skarżącego świadczące o tym, że sporny pojazd należy sklasyfikować do pozycji CN 8704.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu. Jak już wcześniej wskazano, zagadnieniem spornym w przedmiotowej sprawie jest klasyfikacja dla celów podatku akcyzowego samochodu wskazanego we wniosku o wydanie wiążącej informacji akcyzowej. Istotne jest zatem to, czy wspomniany pojazd spełnia cechy pozwalające uznać go za samochód osobowy, z wszelkimi tego konsekwencjami w sferze ustawy o podatku akcyzowym. Odwołując się zaś do tego aktu prawnego godzi się zauważyć, że samochody osobowe są objęte opodatkowaniem podatkiem akcyzowym, chociaż nie stanowią one wyrobu akcyzowego, w stosunku do którego zasady wymiaru i poboru wspomnianej daniny publicznej podlegają harmonizacji we wtórnym prawie unijnym (w dyrektywie). Krajowy prawodawca, kształtując w opisanym zakresie podatkowy stan faktyczny jest natomiast zobowiązany honorować pierwotne prawo unijne, czyli unormowania wynikające z traktatów. Należy do nich w szczególności zakaz dyskryminacji, czy protekcjonizmu.
Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.a. do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy, a także do wiążących informacji akcyzowych stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN) zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm.). Z kolei wiążąca informacja akcyzowa jest decyzją wydawaną na potrzeby opodatkowania wyrobu akcyzowego albo samochodu osobowego akcyzą, organizacji obrotu wyrobami akcyzowymi lub oznaczania znakami akcyzy tych wyrobów, która określa:
1) klasyfikację wyrobu akcyzowego albo samochodu osobowego w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN) albo
2) rodzaj wyrobu akcyzowego przez opis tego wyrobu w takim stopniu szczegółowości, który jest wystarczający do określenia opodatkowania wyrobu akcyzowego akcyzą, organizacji obrotu wyrobami akcyzowymi lub oznaczania znakami akcyzy tych wyrobów.
Tym samym, wskazane rozstrzygnięcie jest wydawane w indywidualnej sprawie, w odniesieniu do konkretnego towaru (wyrobu akcyzowego albo samochodu osobowego) - por. art. 7d ust. 1 u.p.a. Wiąże ono zaś organy podatkowe i podmiot, na rzecz którego zostało wydane, w odniesieniu do wyrobów akcyzowych albo samochodów osobowych, wobec których czynności podlegające opodatkowaniu akcyzą zostały dokonane po dniu, w którym decyzja stała się ostateczna (por. art. 7d ust. 3 u.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę na te kwestie przez wzgląd na wskazywane przez Skarżącego orzeczenia dotyczące innych, w jego przekonaniu podobnych samochodów i do dokonywanej tam klasyfikacji akcyzowej.
Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności należy zauważyć, że w przypadku kodu CN 8703 chodzi o pojazdy głównie (a nie wyłącznie) przeznaczone do przewozu osób. Kierując się komentarzem zawartym w notach wyjaśniających do HS do pozycji 8703 należy zwrócić uwagę na cechy konstrukcyjne świadczące o tym, że pojazdy objęte tym symbolem są "głównie przeznaczone raczej do przewozu osób, niż do transportu towarów (poz. 8704)". Należy do nich:
a) obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym (np. z pasami bezpieczeństwa lub punktami kotwiącymi oraz z wyposażeniem do zainstalowania pasów bezpieczeństwa), dla każdej osoby lub obecność stałych punktów kotwiących i wyposażenie do zainstalowania siedzeń i wyposażenia zabezpieczającego w tylnej przestrzeni dla kierowcy i przestrzeni siedzeń pasażerów; takie siedzenia mogą być zamocowane na stałe, składane lub składające się ze zdejmowanych punktów kotwiących składane lub wyjmowane z punktów mocowania;
b) obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli;
c) obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi z oknami na bocznych panelach lub z tyłu;
d) brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób, jak i towarów;
e) wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego istotne jest też ustalenie swoistych "cech dominujących" – wyróżników, w oparciu o które możliwe jest wskazanie, że pojazd jest raczej samochodem osobowym (z wszelkimi tego konsekwencjami w sferze podatku akcyzowego) lub samochodem służącym głównie do przewozu towarów. Kierując się zaś stanem faktycznym tej konkretnie sprawy należy zauważyć, że w świetle powoływanego już art. 3 ust. 1 u.p.a. nie sposób zgodzić się z tezą Strony, artykułującej konieczność przyznawania mocy dowodowej także oświadczeniu producenta, wskazującego na funkcję samochodu jaką jest transport towarów. Z tego samego powodu niepodobna podzielić zapatrywania Spółki co do tego, że podczas ustalania cech spornego pojazdu należy też brać pod uwagę jego przynależność do kategorii pojazdów ciężarowych (NI), ustalaną według świadectwa homologacyjnego. Rzecz bowiem w tym, że klasyfikacja administracyjnoprawna, w szczególności będąca efektem homologacji służy odmiennym celom niż tożsama czynność, tyle że dokonywana dla celów podatku akcyzowego. Należy podkreślić, że w przypadku prawa podatkowego nie chodzi o kwestie użytkowania dróg – ciężaru samochodu i bezpieczeństwa ruchu drogowego. Istotne jest natomiast to, czy dany pojazd jest osobowy w rozumieniu przepisów ustawy o podatku akcyzowym. To służy zaś temu, co jest istotą prawa podatkowego, a nie jest sensem oddzielnej gałęzi prawa jaką jest prawo administracyjne, czyli wymiarowi daniny publicznej, jaką jest podatek akcyzowy.
W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, pojazd będący przedmiotem wiążącej informacji akcyzowej w analizowanej sprawie jest głównie (a nie wyłącznie) przeznaczony do przewozu osób. Tym samym, nie sposób klasyfikować go – tak jak na to wskazuje Strona - jako pojazdu "wielozadaniowego". Należy zauważyć, że sporny samochód dysponuje dwoma rzędami siedzeń, natomiast przegroda oddzielająca przestrzeń dla kierowcy i pasażerów znajduje się dopiero za drugim ich rzędem. W dodatku wszystkie miejsca siedzące znajdujące się w pojeździe są wyposażone w sposób charakterystyczny dla samochodu osobowego, ponieważ zarówno kierowca, jak i każdy z pasażerów (łącznie 6 osób) dysponuje zagłówkiem oraz pasem bezpieczeństwa. Jak zaś ustalono w trakcie postępowania podatkowego, górna część przestrzeni pasażerskiej samochodu jest pokryta podsufitką, a na bocznych jej ścianach znajdują się panele z tworzywa sztucznego. W odniesieniu do tej części pojazdu nie sposób więc mówić o przestrzeni ładunkowej, pokrytej przysłowiową "gołą blachą". Jest ona natomiast wyposażona w sposób kojarzony z przestrzenią przeznaczoną dla pasażerów.
Ponadto boczne ściany przedziału pasażerskiego pojazdu są przeszklone – dotyczy to zarówno pierwszego, jak i drugiego rzędu siedzeń. Jak ustalono w trakcie postępowania podatkowego, wejście do części pasażerskiej jest możliwe drzwiami przednimi bocznymi skrzydłowymi, przeszklonymi, znajdującymi się po obu stronach pojazdu oraz drzwiami bocznymi przeszklonymi, przesuwanymi, znajdującymi się po prawej stronie (w części środkowej) nadwozia Dopiero w przedziale pojazdu przeznaczonym do przewozu towaru (ładunku), oddzielonej od przestrzeni pasażerskiej ścianą działową z okienkiem zabezpieczonym kratką brak jest przeszklenia, natomiast znajdują się tam uchwyty umożliwiające zabezpieczenie ładunku. Do tej przestrzeni towarowej można się dostać dwuskrzydłowymi nieprzeszklonymi drzwiami uchylnymi, zamontowanymi na tylnej ścianie pojazdu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew temu co przyjmuje Skarżący, brak okien w części ładunkowej pojazdu (za drugim rzędem siedzeń) nie pozwala na konstatację, że samochód ten traci właściwość, pozwalającą zakwalifikować go jako w przeważającej części osobowy. Wszak w typowym samochodzie osobowym (typowym w tym sensie, że nie budzi on kontrowersji co do swojego charakteru) bagażnik także nie jest otwarty na widok osób postronnych. Załadunek towaru (np. bagażu) odbywa się zaś przez tylną część pojazdu. W tej sytuacji nie sposób podzielić zarzutu Strony, podnoszącej że Sąd I instancji w sposób niepełny i wybiórczy przedstawił cechy konstrukcyjne pojazdu, a jednocześnie dokonał niewłaściwej wykładni przepisów dotyczących reguł ORINS, wobec czego nieprawidłowo zaklasyfikował sporny samochód do CN 8703 zamiast CN 8704. Przedstawione cechy pojazdu, trafnie ocenione przez WSA świadczą bowiem o tym, że samochód będący przedmiotem wiążącej informacji akcyzowej jest głównie przeznaczone raczej do przewozu osób, niż do transportu towarów. W związku z tym nie sposób przyjąć, że spełnia on cechy pozwalające zaliczyć go zarówno do pozycji 8703, jak i do pozycji 8704, co winno to skutkować zastosowaniem reguły 3(c) ORINS.
Odnosząc się do zarzutu obrazy zasady zaufania godzi się raz jeszcze podkreślić, że z woli ustawodawcy wyrażonej w art.. 7d ust. 1 u.p.a. wiążąca informacja akcyzowa ma postać decyzji, a więc indywidualnego aktu stosowania prawa, opartego na stanie faktycznym konkretnej sprawy podatkowej. W dodatku, w myśl art. 7e ust. 1 u.p.a. obejmuje ona jeden wyrób akcyzowy albo jeden samochód osobowy. W tej sytuacji trudno spostrzeżenia i wnioski dotyczące zindywidualizowanych cech jednego typu pojazdu zestawiać z wyróżnikami – w przekonaniu Strony "bliźniaczych pojazdów innych marek" i wywodzić z tego skutki prawne w sferze wiążącej informacji akcyzowej. Z tego względu także poglądy prezentowane w judykaturze, dotyczące cech konkretnych pojazdów i osadzone w odrębnych stanach faktycznych nie mogą determinować zapatrywania Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczącego tej konkretnej sprawy. W jej realiach ogół cech pojazdu objętego wiążącą informacją akcyzową świadczy bowiem o tym, że jest on zasadniczo przeznaczony do przewozu osób.
Wszystko to sprawia, że Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Adam Nita Artur Mudrecki Hieronim Sęk