Wyrok NSA z dnia 26 lutego 2026, sygn. I FSK 1739/25

Sygnatura: I FSK 1739/25
Data orzeczenia: 26 lutego 2026
Sąd: Naczelny Sąd Administracyjny (NSA)
Status: Prawomocne
Podatnik: os. fizyczna

Streszczenie

Skarżący Z. W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 2020 r., dotyczącego decyzji podatkowej w sprawie VAT za maj 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił tę skargę w 2021 r. W 2025 r. Skarżący poinformował o umorzeniu postępowania karnego skarbowego i wszczęciu śledztwa przeciwko urzędnikom, a następnie złożył skargę o wznowienie postępowania,…

powołując się na nowe okoliczności. NSA wezwał go do wykazania, że skarga została sporządzona przez uprawniony podmiot (np. adwokata), na co Skarżący odpowiedział złożeniem zmienionej skargi i wnioskiem o pomoc prawną. Podatnik Z. W. wnosił o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA z 2021 r., argumentując, że nowe fakty – umorzenie postępowania karnego skarbowego i śledztwa – uzasadniają ponowne rozpatrzenie sprawy podatkowej dotyczącej VAT za maj 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, stwierdzając, że nie została ona sporządzona przez podmiot uprawniony do tego zgodnie z przepisami prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co stanowi wadę nieusuwalną. Sąd uznał, że wymóg tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego, wynikający z art. 276 i 175 P.p.s.a., nie został spełniony, a wniosek o pomoc prawną nie może tego naprawić.

jeszcze 126 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi Z. W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. akt I FSK 1486/20 w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Sz 666/19 w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie z dnia 3 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2016 r. postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Uzasadnienie

1. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. akt I FSK 1486/20, oddalił skargę kasacyjną Z. W. (dalej: Strona lub Skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 666/19, w sprawie ze skargi Strony na decyzję Naczelnika Zachodniopomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Szczecinie z dnia 3 czerwca 2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2016 r.

2. Pismem procesowym z dnia 18 września 2025 r. Skarżący poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie o umorzeniu postępowania karnego skarbowego i wszczęciu śledztwa dotyczącego przekroczenia uprawnień przez urzędników urzędu podatkowego, wnosząc o wstrzymanie wykonania wyroku o sygn.. akt I SA/Sz 666/19 i uwzględnienie wskazanych nowych okoliczności.

W odpowiedzi na wezwanie tego Sądu o doprecyzowanie żądania, Skarżący pismem z dnia 10 października 2025 r. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego powołanym wyżej wyrokiem NSA. Jako podstawę prawną tej skargi wskazał art. 270 § 1 pkt 2, art. 272 i art. 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) oraz powołał się na nową okoliczność faktyczną w postaci umorzenia w 2024 r. - z uwagi na brak znamion czynu zabronionego - postępowania karnego skarbowego prowadzonego przeciwko jego osobie. Poinformował również o postanowieniu Prokuratora Rejonowego w B. z dnia 4 września 2019 r. o umorzeniu śledztwa prowadzonego wobec urzędników urzędu podatkowego.

3. Po przekazaniu akt sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 października 2025 r. Skarżący został wezwany do wykazania - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania i pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania - że został spełniony tzw. przymus adwokacko-radcowski, czyli warunek sporządzenia skargi o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub inny podmiot do tego legitymowany stosownie do art. 175 P.p.s.a.

W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący pismem nadanym w dniu 20 listopada 2025 r. ponownie przedłożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, datowaną na dzień 10 października 2025 r., ale o nieco zmienionej (poszerzonej) treści.

4. Dodatkowo pismem z dnia 9 stycznia 2026 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu - radcy prawnego lub adwokata.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

5.1. Skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. akt I FSK 1486/20, podlegała odrzuceniu. Nie zostało bowiem wykazane przez Stronę, aby skarga ta została sporządzona przez podmiot do tego prawnie legitymowany.

5.2. Stosownie do art. 276 P.p.s.a. do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy wskazanego działu VII nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175 P.p.s.a.

Odesłanie do art. 175 P.p.s.a. oznacza, że skargę o wznowienie postępowania sądowego, które zostało zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, może sporządzić wyłącznie adwokat lub radca prawny, zaś w sprawach podatkowych również doradca podatkowy (por. art. 175 § 1 i § 3 P.p.s.a.). Ograniczeń tych nie stosuje się, gdy skargę o wznowienie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem oraz w przypadku prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka (art. 175 § 2 P.p.s.a.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że niedopełnienie tego obowiązku (tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego) jest wadą nieusuwalną skargi o wznowienie postępowania, która skutkuje jej odrzuceniem.

5.3. Z tej perspektywy bez znaczenia dla odrzucenia skargi o wznowienie postępowania pozostawała okoliczność złożenia przez Skarżącego wniosku z dnia 9 stycznia 2026 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu - radcy prawnego lub adwokat.

Ewentualne procedowanie tego wniosku, do czego właściwy byłby wyłącznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, i nawet przyznanie Stronie pełnomocnika nie mogłoby sanować wspomnianej sytuacji niezachowania tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego w zakresie złożonej już skargi o wznowienie postepowania, która to wada skutkuje a limine odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania sądowego.

5.4. Dla podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2021 r., sygn. akt I FSK 1486/20, kluczowe pozostawało zatem to, że z przedstawionych przez Skarżącego pism nie wynikało, aby był on podmiotem legitymowanym do samodzielnego sporządzenia tej skargi.

5.5. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 193 i art. 276 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

jeszcze 445 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo