Postanowieniem z dnia 28 lutego 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postepowanie kasacyjne, na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 P.p.s.a., w związku z wszczęciem wobec skarżącego postępowania upadłościowego, a następnie podjął zawieszone postępowanie kasacyjne, na podstawie art. 128 § 1 P.p.s.a., z udziałem syndyka masy upadłości skarżącego.
Syndyk masy upadłości skarżącego podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w sprawie przez skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 62 § 1 i 4 O.p. oraz art. 59 § 1 O.p. nie zasługiwały na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że odmienne od zadeklowanego rozliczenie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. zostało określone w ostatecznej, deklaratoryjnej decyzji podatkowej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 7 stycznia 2022 r., od której skarga została prawomocnie oddalona (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt I FSK 2054/23). W ww. decyzji za sierpień 2011 r. określono zobowiązanie podatkowe w wysokości 14.702 zł. Ponieważ skarżący nie wywiązał się z tej skonkretyzowanej powinności podatkowej, stała się ona zaległością podatkową (por. art. 51 § 1 O.p.). To na tę należność organ pierwszej instancji, przy późniejszej aprobacie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, zaliczył wpłatę w kwocie 4.764 zł dokonaną przez skarżącego w dniu 26 sierpnia 2011 r. (w skardze kasacyjnej błędnie wskazano datę 3 marca 2011 r.).
Zaliczenie wpłaty następuje z datą jej dokonania i odbywa się zawsze według reguł obowiązujących w czasie, gdy wpłata została dokonana - co oznacza, że do wpłaty dokonanej 26 sierpnia 2011 r. ma zastosowanie art. 62 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2020 r. Z przepisu tego wynika, że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty.
Dokonując 26 sierpnia 2011 r. wpłaty w kwocie 4.764 zł skarżący wskazał, że dotyczy ona podatku od towarów i usług za lipiec 2011 r. Wydanie decyzji wymiarowej dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące
2011 r. spowodowało jednak, że wskazanie podatnika odnośnie do przeznaczenia wpłaconej kwoty uznać należało za niewiążące. W decyzji tej za lipiec 2011 r. określono bowiem nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Mając powyższe na uwadze Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Gliwicach zgodnie z regulacją art. 62 § 1 O.p. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2020 r.) zaliczył ww. wpłatę na poczet najstarszej zaległości w podatku od towarów i usług, tj. za sierpień 2011 r.
W skardze kasacyjnej podkreślono, że na dzień dokonania zaliczenia zobowiązanie podatkowe za sierpień 2011 r. nie istniało (wygasło na podstawie art. 59 § 1 O.p.), co wynika z wydanego zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach z dnia 17 lutego 2022 r.
Odnosząc się do powyższego Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach z dnia 17 lutego 2022 r., na które powołuje się skarżący, pojawiło się w aktach sprawy jako załącznik do pisma z dnia 16 października 2023 r., stanowiącego uzupełnienie skargi. W piśmie tym skarżący podniósł, że zaświadczenie potwierdza brak zaległości w podatku od towarów i usług m.in. za sierpień 2011 r. Skarżący nie wniósł jednak o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu ze wskazanego zaświadczenia, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a.
Nie uszło uwadze Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do argumentacji przedstawionej przez skarżącego w piśmie z dnia 16 października 2023 r. i powołanego w tym piśmie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. W skardze kasacyjnej nie wskazano jednak podstaw kasacyjnych, które odnosiłyby się do tego rodzaju naruszenia, a mianowicie art. 106 § 3, art. 141 § 1 czy art. 134 § 1 P.p.s.a. Również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zostały przytoczone, jako naruszone, adekwatne w tym kontekście przepisy.
Wbrew temu, co zasugerowano w skardze kasacyjnej, nieprzeprowadzenie dowodu z zaświadczenia o zaleganiu w podatkach z dnia 17 lutego 2022 r. nie mogło skutkować naruszeniem art. 106 § 4 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 106 § 4 P.p.s.a. fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. W orzecznictwie i doktrynie uznaje się, że fakty powszechnie znane to okoliczności, zdarzenia, czynności lub stany, które powinny być znane każdemu rozsądnemu i mającemu doświadczenie życiowe człowiekowi. Chodzi więc o wydarzenia historyczne, polityczne, zjawiska przyrodnicze, procesy ekonomiczne lub zdarzenia normalnie i zwyczajnie zachodzące w określonym miejscu i czasie. Za fakty powszechnie znane mogą być uznane tylko te, które odpowiadają rzeczywistości, przy czym kryterium oceny, czy dany fakt ma charakter faktu notorycznego, musi być obiektywne, a nie subiektywne (por. Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, tom I, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa, 1997 r., s. 373, zawierającego art. 228 mający podobną regulację do art. 106 § 4 P.p.s.a., wyroki NSA z dnia 13 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1311/05, z dnia 11 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1297/06 oraz z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2141/12).
Nie można za fakty powszechnie znane, w rozumieniu art. 106 § 4 P.p.s.a., uznać dowodu z zaświadczenia o zaleganiu w podatkach z dnia 17 lutego 2022 r.
Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do formułowania, uzupełniania bądź precyzowania zarzutów podnoszonych przez stronę, czy przetaczanej na ich poparcie argumentacji. Zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 P.p.s.a. wynika, że to do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten sąd rozważone czy ocenione. Zarówno pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej, jak też podnoszenie ich w sposób wybiórczy, skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy podatkowe.
Brak wskazana wśród podstaw kasacyjnych adekwatnych do zarzucanego naruszenia przepisów prawa, w tym zwłaszcza art. 106 § 3 P.p.s.a., usuwa spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestię nieprzeprowadzenia dowodu z zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach z dnia 17 lutego 2022 r.
Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że znajdująca się w aktach sprawy kopia zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach z dnia 17 lutego 2022 r., z uwagi na brak poświadczenia jej zgodności z oryginałem, nie ma przymiotu dokumentu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Włodzimierz Gurba Małgorzata Niezgódka-Medek Marek Olejnik