Ze wskazanego art. 158 P.p.s.a. wynika, że konieczność dokonania wykładni orzeczenia zachodzi tylko wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób nieprecyzyjny, mogący budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że warunkiem wydania postanowienia o wykładni jest istnienie wątpliwości co do treści orzeczenia wydanego przez ten sąd. Nie jest natomiast dopuszczalne rozstrzyganie przez sąd wątpliwości strony powstałych na tle uzasadnienia wyroku lub dokonanej w nim interpretacji przepisów prawa.
Należy wskazać, że w drodze wniosku o dokonanie wykładni wyroku nie można kwestionować jego prawidłowości.
Wykładnia orzeczenia nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzeniu o inne elementy, istotne zdaniem wnioskodawcy, nie może przy tym prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA: z 30 stycznia 2015 r., sygn. I OZ 66/15; z 22 stycznia 2015 r., sygn. II OZ 22/15).
Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. postanowienie NSA z 13 marca 2012 r., sygn. II GSK 1121/11).
Uwzględnienie wniosku w przedmiocie wykładni orzeczenia może nastąpić wówczas, gdy istnieje rzeczywista wątpliwość co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji, a nie może być podyktowane potrzebą udzielania odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania (postanowienie NSA z 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 78/12; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013, str. 610).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające dokonanie wykładni zapadłego wyroku, w szczególności uzasadnienie tego orzeczenia nie nasuwa wątpliwości w zakresie podjętego w jego sentencji rozstrzygnięcia, nie istnieją też żadne rozbieżności między sentencją a treścią uzasadnienia zapadłego wyroku.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, złożony przez organ wniosek zmierza nie do wyjaśnienia stanowiska Sądu zawartego w uzasadnieniu wyroku, lecz jego reinterpretacji oraz poszerzenia. Organ w istocie polemizuje również ze stanowiskiem Sądu zawartym w uzasadnieniu wyroku oraz kwestionuje jego prawidłowość, co – jak zaznaczono powyżej – nie jest dopuszczalne w tym trybie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w istocie organ wnosi o dokonanie zmian w treści uzasadnienia wyroku poprzez jego poszerzenie i uzupełnienie we wskazanym we wniosku zakresie, nie zaś o dokonanie wykładni uzasadnienia wyroku, które już otrzymał. Należy zaś mieć na względzie, że instytucja wykładni wyroku nie może służyć merytorycznej modyfikacji zapadłego rozstrzygnięcia w jakimkolwiek zakresie.
Zalecić przy tym należy ponowne uważne zapoznanie się z treścią uzasadnienia Sądu i jego analizę ze zrozumieniem, gdyż Sąd w tym orzeczeniu w pkt. 3.13. jednoznacznie stwierdził, że: "Mając zatem na uwadze, że organ odwoławczy nie wskazał jakie dalsze czynności są niezbędne do kolejnego przedłużenia terminu zwrotu podatku, jak również nie wyjaśnił jakie przesłanki powodują, że stronie nie jest zwracany podatek w niekwestionowanej części zadeklarowanego zwrotu, za zasadny uznać należy zarzut naruszenia przez organ art. 122 i art. 187 § 1 O.p. oraz art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p.". Wskazuje to jednoznacznie, że Sąd tym orzeczeniem niczego nie przesądził, a wskazał organowi, że nie wypełnił swoich obowiązków w zakresie prawidłowego wykazania przesłanek do kolejnego przedłużenia terminu zwrotu podatku, o czym też świadczy pkt 3.16. "Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy jest zobowiązany, uwzględniając treść niniejszego wyroku, uzasadnić zgodnie z art. 217 § 2 O.p. przesłanki przedłużenia zwrotu podatku stronie zgodnie z art. 87 ust. 2 u.p.t.u.". Natomiast argumenty przywołane w przedmiotowym piśmie organu warto było przedstawić stronie w zaskarżonym postanowieniu lub chociażby w odpowiedzi na skargę kasacyjną, a nie po wydaniu przedmiotowego wyroku.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.
Arkadiusz Cudak Janusz Zubrzycki Dominik Mączyński
Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia WSA (del.)