Wyrok NSA z dnia 29 grudnia 2025, sygn. I FSK 1816/25

Powyższe przepisy znajdują odpowiednie zastosowanie również przed Sądem drugiej instancji, a to z uwagi na art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Zatem strona na etapie postępowania kasacyjnego także uprawniona jest do złożenia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej przewidzianej w zacytowanym wyżej przepisie.

3.3. Jak wynika z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd administracyjny wydaje postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu w razie zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. W przesłance tej chodzi bowiem o taką szkodę, która nie będzie mogła zostać zrekompensowana wskutek zwrotu wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki egzekucji, które - raz zaistniałe - powodują na tyle istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, że powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

3.4. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w analizowanym tu przypadku objętym wnioskiem nie ziściły się przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a.

Skarżący w gruncie rzeczy nie wskazał jaka szkoda mu grozi lub jakie nieodwracalne skutki nastąpią w razie ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji ostatecznej. Natomiast subiektywna obawa Skarżącego, że wpłynie to na jego dalsze zobowiązania, nie stanowi niebezpieczeństwa uzasadniającego wstrzymanie wykonana zaskarżonej decyzji.

Udzielenia ochrony tymczasowej nie uzasadniały też te okoliczności, które już nastąpiły (wszak stało się to niezależnie od wykonania zaskarżonej decyzji), takie jak wykreślenie z rejestru przedsiębiorców, czy opieka nad schorowaną matką. Niewątpliwie kształtują one sytuację osobistą i majątkową Skarżącego, jednak nie stanowią one o wypełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Przesłanki przemawiające na rzecz wstrzymania wykonania decyzji odnoszą się bowiem do takich okoliczności/skutków negatywnych, które miałyby dopiero powstać gdyby doszło do wykonania decyzji ostatecznej.

Z kolei sama spodziewana uciążliwość finansowa jest typowym, a nie nadzwyczajnym skutkiem wykonania decyzji obejmującej należności pieniężne. Ochrona tymczasowa nie służy zaś zabezpieczeniu strony postępowania przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których nie można byłoby naprawić w przypadku wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego w efekcie przeprowadzonej kontroli sądowej.

3.5. Odnotować też wypadało, że Skarżący powołał się jedynie na ogólnikowo ujęte skutki wykonania zaskarżonej decyzji bez odniesienia ich do udokumentowanych konkretów jego sytuacji.

Tymczasem sąd administracyjny oceniając tego rodzaju wniosek nie działa z urzędu i dlatego istotne jest należyte umotywowanie wniosku przez stronę postępowania sądowego. Tego zaś w niniejszej sprawie zabrakło.

Skarżący był przy tym świadomy wagi, jaka przypisana jest do odpowiedniego udokumentowania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Z akt sprawy wynika, że kwestia ta była kluczowym powodem odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt I FZ 234/24 - k. 153 akt sądowych).

Skoro Skarżący jedynie powołał się na przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a., ale z jego argumentacji nie wynikało, aby zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania decyzji, to wniosek Skarżącego należało uznać za niezasadny.

3.6. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.