Wyrok NSA z dnia 07 sierpnia 2026, sygn. I FSK 1850/24

Sygnatura: I FSK 1850/24
Data orzeczenia: 07 sierpnia 2026
Sąd: Naczelny Sąd Administracyjny (NSA)
Status: Prawomocne
Podatnik: os. fizyczna

Streszczenie

Sprawa dotyczy zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r. wobec M. K., osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (DIAS) wydał decyzję określającą kwotę do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (WSA) wyrokiem z 9 maja 2024 r. (sygn. I SA/Wr 316/23) uchylił tę decyzję. DIAS złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA. W trakcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA) ujawniono, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z 24 listopada…

2025 r. ogłoszono upadłość M. K. jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, a syndykiem ustanowiono T. L. Dokument nie zawiera stanowiska podatnika ani pytania formalnego; dotyczy czynności procesowych sądu z urzędu w związku z ogłoszeniem upadłości strony. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia było, czy w zaistniałej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny powinien zawiesić postępowanie kasacyjne i ewentualnie je podjąć z udziałem syndyka. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że z mocy art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. musi zawiesić postępowanie kasacyjne z urzędu, ponieważ wobec strony (M. K.) wszczęto postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Sąd podkreślił obligatoryjny charakter tego przepisu oraz powołał się na art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, który nakazuje, by postępowania dotyczące masy upadłości po ogłoszeniu upadłości były prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu. NSA wyjaśnił, że celem zawieszenia jest umożliwienie syndykowi wstąpienia do postępowania. Równocześnie jednak, ponieważ syndyk został już wyznaczony (T. L.), przyczyna zawieszenia odpadła, co pozwoliło na niezwłoczne podjęcie postępowania z udziałem syndyka na podstawie art. 128 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Tym samym NSA postanowił zawiesić postępowanie i jednocześnie podjąć je z udziałem syndyka.

jeszcze 192 słowa

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Wr 316/23 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2023 r. nr 0201-IOV-11.4103.53.2022 w przedmiocie podatku od towarów i usług za I 2015 r. i określenia w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług kwoty do zapłaty postanawia 1. zawiesić postępowanie kasacyjne, 2. podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem syndyka masy upadłości M. K. – T. L.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 9 maja 2024 r., sygn. I SA/Wr 316/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: "DIAS") z dnia 17 lutego 2023 r. nr 0201-IOV-11.4103.53.2022 w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2015 r. i określenie w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług kwoty do zapłaty.

Od powyższego wyroku DIAS wywiódł skargę kasacyjną z dnia 26 sierpnia 2024 r.

W toku prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowania kasacyjnego NSA z urzędu powziął informację o ogłoszeniu przez Sąd Rejonowy w Wałbrzychu, VI Wydział Gospodarczy, postanowieniem z 24 listopada 2025 r., sygn. akt [...], upadłości M. K. jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (vide obwieszczenie Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z 24 listopada 2025 r. zamieszczone w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, krz.ms.gov.pl).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Z powołaną normą koresponduje art. 144 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2026 r. poz. 913; dalej: "p.u."), w myśl którego po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Użyte w art. 124 § 1 p.p.s.a. wyrażenie "sąd zawiesza postępowanie z urzędu" na gruncie wykładni językowej prowadzi do wniosku, że przepis ten wyraża normę kompetencyjną o charakterze obligatoryjnym - sąd administracyjny w momencie powzięcia wiadomości o zaistnieniu okoliczności wskazanej w art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., tj. o wszczęciu postępowania upadłościowego wobec strony postępowania sądowoadministracyjnego, które dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu.

Przywołane przepisy wskazują, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym, upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w dotyczących masy upadłości stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym w stosunkach procesowych (działanie syndyka w imieniu własnym i na rachunek upadłego). Przepisy prawa upadłościowego stanowiące o pozbawieniu upadłego prawa do rozporządzania majątkiem mają charakter bezwzględnie obowiązujący i są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa dotyczących strony postępowania w znaczeniu formalnym.

Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym mowa w art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko temu podmiotowi przysługuje na wskazanym etapie postępowania legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w związku z art. 193 p.p.s.a. zawiesił postępowanie kasacyjne. Jednocześnie z uwagi na okoliczność, że równolegle z ogłoszeniem upadłości wyznaczony został syndyk masy upadłości w osobie T. L., możliwe i uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem tego syndyka. Zgodnie z art. 128 § 1 w związku z art. 193 p.p.s.a. sąd postanowi bowiem podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.

Bartosz Wojciechowski (spr.)

sędzia NSA

jeszcze 256 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo