W treści pisma z dnia 5 kwietnia 2026 r. Skarżący sformułował: "wniosek ewentualny do rozpoznania po wyznaczeniu składu Sądu w trybie art. 19 P.p.s.a. w przedmiocie wyłączenia wymienionych w jego treści osób, powołanych na stanowisko sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego przez tzw. neo-KRS".
4. Pismem z dnia 15 kwietnia 2026 r. sędzia delegowany WSA Elżbieta Olechniewicz oświadczyła, że nie zachodzą po jej stronie żadne okoliczności mogące świadczyć o tym, że nie gwarantuję niezawisłego i bezstronnego rozpoznawania przydzielanych spraw.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Wniosek Skarżącego o wyłączenie sędziego delegowanego WSA Elżbiety Olechniewicz od orzekania w niniejszej sprawie podlegał oddaleniu.
Stosownie do art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143; z późn.zm.; dalej: P.p.s.a.), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Powyższy przepis odnosi się do sytuacji, w której konkretne okoliczności danego postępowania przemawiają za uznaniem, że w rozpatrywanej sprawie możliwe jest zagrożenie bezstronności i obiektywizmu orzekania. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie o jego stronniczości i niesprawiedliwości, zaś wniosek o wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Konieczność odniesienia względnych przesłanek wyłączenia sędziego do okoliczności danej sprawy sądowoadministracyjnej podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 27 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. I OSK 1917/18, (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazując, że: "wątpliwości co do bezstronności sędziego, w rozumieniu art. 19 P.p.s.a., muszą być każdorazowo odnoszone do konkretnego sędziego w konkretnej sprawie, natomiast inne podstawy wyłączenia sędziego z mocy prawa enumeratywnie wymienia art. 18 P.p.s.a.". Wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą zatem mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny. Nie mogą one wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony, ale z istnienia ważnych powodów, które obiektywnie potwierdzają istnienie podstaw wskazanych w art. 19 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2014 r., II OZ 1247/14).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący nie wskazał okoliczności wywołujących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego objętego wnioskiem. Przesłanki do wyłączenia sędziego nie mogą stanowić bowiem, wbrew twierdzeniom Skarżącego, ustrojowe podstawy delegowania sędziów wojewódzkiego sądu administracyjnego do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, jak oświadczyła, została delegowana przez Prezesa NSA do orzekania w Izbie Finansowej. Podstawę prawną delegacji stanowił art. 13 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. W świetle tego przepisu Prezes NSA ma uprawnienie delegować, na czas określony, sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego, za jego zgodą, do pełnienia obowiązków sędziego w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz oświadczyła również, że nie zachodzą po jej stronie żadne okoliczności mogące świadczyć o tym, że nie gwarantuję niezawisłego i bezstronnego rozpoznawania przydzielanych spraw.
Wskazywane przez Skarżącego powody wyłączenia nie pozostawały więc w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobnym pozostaje, iż w niniejszej sprawie sędzia może okazać się nieobiektywnym.
W sprawie nie wystąpiło przy tym zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, a zatem brak było podstaw do kierowania pytania w przedmiocie podjęcia uchwały przez poszerzony skład NSA. Z kolei wobec wyznaczenia do rozpoznania sprawy głównej składu sędziowskiego (zob. pkt 2 niniejszego uzasadnienia), do którego nie zostali powołani sędziowie wymienieni we "wniosku ewentualnym" Skarżącego o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zachodziły podstawy do merytorycznego odnoszenia się do tego żądania.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
5.2. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił również wniosku Skarżącego o zawieszenie postępowania, o czym orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia w oparciu o art. 131 w zw. z art. 193 P.p.s.a.
Przepis art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie obliguje sądu do zawieszenia postępowania. Przepis ten stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie zagadnienia, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania.
Skarżący oczekiwał zawieszenia postępowania z uwagi na okoliczność zarejestrowania w Trybunale Konstytucyjnym skargi konstytucyjnej w zakresie art. 13 § 1 P.u.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawieszenie postępowania w przypadku niniejszej sprawy wpadkowej byłoby jednak sprzeczne z zasadą ekonomiki procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny władny był bowiem rozpoznać wniosek o wyłączenie sędziego we własnym zakresie.
s. NSA S. Wojciechowski s. NSA A. Cudak s. NSA A. Mudrecki