10. W świetle powyższego nie można uznać, że fakt udziału w składzie sądu administracyjnego sędziego lub asesora sądowego, powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z 8 grudnia 2017 r. mógł powodować automatycznie stwierdzenie wadliwości obsady sądu. Z treści skargi kasacyjnej wynika, że Skarżąca ma zastrzeżenia do KRS ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3; dalej: uKRS), ale nie do osób wskazanych sędziów.
11. W dotychczasowym orzecznictwie (zob. wyrok NSA z 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2372/21; z 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2539/22; z 5 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2603/21; z 25 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 13/23, oraz z 4 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 3626/21 i III FSK 4104/21), które skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela, wskazuje się, że nie stanowi wystarczających podstaw do uznania, że sędzia/asesor został powołany w sposób sprzeczny z przepisami prawa, jedynie przez okoliczność powołania sędziego na wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3).
12. Samodzielną przesłanką wyłączenia sędziego/asesora nie może być wyłącznie wadliwość procesu powoływania sędziego/asesora, ale musi ponadto wystąpić konkretna okoliczność, która prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Oznacza to konieczność indywidualnego podejścia do orzeczeń wydawanych przez sędziów powołanych do sądów powszechnych lub administracyjnych, a także do kwestii związanych z ich wyłączeniem (zob. też zdanie odrębne Sędziego Krzysztofa Wojtyczka do wyroku ETPCz z 3 lutego 2022 r. [...] przeciwko Polsce).
13. Nie do zaakceptowania jest zatem interpretacja, w myśl której sędzia/asesor powołany na wniosek nowej KRS nie posiada in genere przymiotu bezstronności niezbędnego do orzekania w każdej rozpoznawanej przez niego sprawie. Nie stanowi wystarczających podstaw do uznania, że sędzia/asesor został powołany w sposób sprzeczny z przepisami prawa, jedynie okoliczność powołania go na wniosek nowej KRS. Nie opiera się ona na okolicznościach związanych z indywidualną oceną zachowania sędziego/asesora co do jego bezstronności i niezawisłości. Wątpliwość co do bezstronności i niezawisłości sędziego/asesora musi mieć bowiem charakter realny, a nie potencjalny (zob. wyroki NSA z 4 lutego 2025 r., I FSK 2287/21 oraz I FSK 2490/21).
14. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela powyższe poglądy, w konsekwencji nie dostrzegając podstaw do stwierdzenia, że zaistniała w sprawie przesłanka nieważności postępowania z art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Jeśli w ocenie Skarżącej akurat osoba Sędziego WSA Tadeusza Haberki oraz Asesor WSA Iwony Solatyckiej budziły wątpliwości, tj. okoliczności dotyczące konkretnie powołania ich wskazywały na niemożność bezstronnego rozstrzygnięcia przez te osoby sprawy Skarżącej, to do Skarżącej należało wykazanie takich okoliczności. Należy zauważyć, że w skardze kasacyjnej Skarżąca nie uprawdopodobniła przyczyn, które przemawiałyby za wyłączeniem wskazanych sędziów od orzekania w niniejszej sprawie, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności.
15. Nadto pełnomocnik Skarżącej został zawiadomiony o składzie wyznaczonym do rozpoznania sprawy, jednak nie podjął żadnych działań mających na celu skorzystanie z trybu przewidzianego w art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpatrującego niniejszą sprawę nie można uznać, że wymóg badania z urzędu przesłanek nieważności postępowania powinien być rozumiany szeroko tak, by dublować w istocie inne instytucje procesowe. Ze wskazanych względów brak jest podstaw do stwierdzenia, że w sprawie wystąpiła nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
16. Asesorzy sądowi, choć nie są sędziami w znaczeniu konstytucyjnym, są ex lege częścią władzy sądowniczej i wykonują zadania z zakresu wymiaru sprawiedliwości (funkcje sędziego), jak również inne zadania z zakresu ochrony prawnej. Realizują funkcje sędziowskie. Konstytucja statuuje zasadę, zgodnie z którą wymiar sprawiedliwości sprawują sądy (art. 175 ust. 1) i nie zawiera przepisu, który powierzałby sprawowanie wymiaru sprawiedliwości tylko sędziom, czy też stanowił, że sądy obsadzane są wyłącznie przez sędziów. Co więcej, ustawa zasadnicza ustanawia wyjątek od wskazanej zasady, przewidując udział obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości na zasadach określonych w ustawach (art. 182). Nie wyklucza tym samym wprowadzania dalszych wyjątków, polegających na powierzeniu uprawnień z zakresu sprawowania wymiaru sprawiedliwości osobom, których status prawny nawiązuje tylko do konstytucyjnej pozycji sędziego.
17. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku w sprawie SK 7/06 z 24 października 2007 r. (OTK-A 2007, nr 9, poz. 108): "odstępstwa takie są (...) dopuszczalne, jeżeli zostaną spełnione łącznie dwa warunki. Po pierwsze, wyjątki muszą być uzasadnione konstytucyjnie legitymowanym celem i mieścić się w granicach realizacji tego celu. Instytucja powierzenia pełnienia czynności sędziowskich osobom niebędącym sędziami służyć powinna przede wszystkim lepszej realizacji podmiotowego prawa określonego w art. 45 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Po drugie, muszą być spełnione wszystkie istotne »materialnie« warunki, od których uzależniona jest bezstronność, niezawisłość i niezależność sądu. Inaczej mówiąc, niezależnie od nazwy stanowiska służbowego status osoby, której powierzono pełnienie czynności sędziowskich, musi odpowiadać wzorowi niezawisłości, wynikającemu z konstytucyjnych przepisów dotyczących statusu sędziego" (pkt III.3.4 uzasadnienia wyroku).
18. Jeżeli zatem w składzie orzekającym zasiada asesor sądowy, któremu ustawodawca powierza funkcję sprawowania wymiaru sprawiedliwości, to tak jak sędzia musi spełniać określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji wymogi dotyczące niezależności, niezawisłości i bezstronności, aby możliwe było zapewnienie jednostce skutecznej ochrony sądowej. Podobne wnioski można wyprowadzić na gruncie prawa europejskiego (por. wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka: z 8 lipca 1986 r., [...] skargi nr 9006/80, 9262/81, 9263/81, 9265/81, 9266/81, 9313/81 i 9405/81; z 23 października 1985 r., [...], skargi nr 8848/80; z 12 listopada 2013 r., [...], skargi nr 36181/05; wyroki TSUE: z 17 września 1997 r. w sprawie C-54/96, [...], ECLI:EU:C:1997:413; z 19 kwietnia 2012 r. w sprawie C-443/09, [...] (CCIAA) [...]., ECLI:EU:C:2012:213). W szczególności TSUE (w sprawach C-54/96 i C-443/09) stwierdził, że aby dany organ mógł być kwalifikowany jako sąd, musi być ustanowiony ustawą, mieć charakter stały, być niezawisły i bezstronny, obejmować procedurę kontradyktoryjną, mieć jurysdykcję obligatoryjną, stosować rządy prawa oraz jego działanie ma na celu wydanie orzeczenia sądowego. Wszystkie te elementy są spełnione przy orzekaniu przez asesora sądowego, a więc w tym znaczeniu jego pozycja ustrojowa i funkcjonalna nie różni się od sędziego (zob. wyrok NSA z 4 listopada 2021 r., III FSK 3626/21).
19. Instytucja asesora sądowego została wprowadzona ustawą z 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (art. 106h i następne), która w art. 16 ustawy nowelizującej zmieniła też odpowiednio ustawę z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647). Skarżąca tymczasem przywołuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 7/06 z 24 października 2007 r. zupełnie nie dostrzegając, że obecnie instytucja asesora sądowego jest normowana w sposób zasadniczo odmienny niż to miało miejsce w porządku prawnym ocenionym (negatywnie) wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
20. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega uzasadnionych przesłanek, opieranych na art. 7, art. 10, art. 45 ust. 1, art. 178, art. 182 Konstytucji RP, a także na innych przepisach Konstytucji, do kwestionowania sprawowania przez asesorów sądowych wymiaru sprawiedliwości.
21. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za okoliczność naruszającą gwarancje niezależności i niezawisłości nie może być też uznany fakt wcześniejszego zatrudnienia sędziów przed powołaniem ich na stanowiska orzecznicze w Izbie Administracji Skarbowej we Wrocławiu. Jak trafnie wskazano, w wyroku NSA z 11 grudnia 2008 r., I FSK 1570/08: "okoliczność, że w sprawie skarżącego orzekała sędzia (...), która uprzednio była radcą prawnym w Izbie Skarbowej (...), nie uzasadnia (samodzielnie) tezy o braku bezstronności ww. sędziego i tym samym konieczności zgłoszenia przez niego wniosku o wyłączenie od orzekania w sprawie (art. 19 P.p.s.a.) oraz wstrzymania się od udziału w sprawie (art. 21 ustawy), z wyjątkiem czynności niecierpiących zwłoki (art. 20 § 3 P.p.s.a.). Sam fakt świadczenia przez sędziego w przeszłości usług prawnych na rzecz organu (reprezentowania go w roli radcy prawnego) nie świadczy o braku obiektywizmu. (...) [o]pisany stan faktyczny nie stanowi również podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania na mocy art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w szczególności ze względu na to, że w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Przypomnieć w tym kontekście trzeba, że przyczyna wyłączenia sędziego z mocy ustawy, wskazana w art. 18 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron), musiałaby (w świetle § 1 ww. artykułu) zaistnieć na gruncie niniejszej sprawy w znaczeniu materialnoprawnym, tekst jedn.: w zakresie stosunku administracyjno-prawnego skonkretyzowanego w decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji (szerzej por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 520/07, niepubl.). Innymi słowy wskazany sędzia musiałby wcześniej być pełnomocnikiem strony w sprawie przedmiotowej interpretacji. Analogiczne uwagi odnieść należy do przesłanki wyłączenia sędziego (z mocy ustawy), wymienionej w art. 18 § 1 pkt 5 p.p.s.a. (sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą), z tym zastrzeżeniem, że unormowanie to obejmuje tylko takie sytuacje, gdy dana osoba nie pełni roli pełnomocnika procesowego (a zatem sędzia musiałby wcześniej świadczyć na etapie postępowania administracyjnego bądź sądowego w tej sprawie usługi prawne w charakterze pracownika organu). Żadne z powyższych okoliczności nie miały w rozpoznawanej sprawie miejsca.". Analogicznie rozstrzygnięto w wyroku NSA z 1 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 697/06.
22. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela wyżej przedstawiony pogląd orzeczniczy i uznaje, że w pełni znajduje zastosowanie do oceny zarzutów w tej sprawie. Tym samym nie podzielono poglądu wyrażonego w afirmowanym przez Skarżącą wyroku NSA z 14 października 2020 r. II FSK 456/20 wraz z przywołanym w tym wyroku orzecznictwem, że zwrot normatywny "świadczenie usług prawnych na rzecz jednej ze stron" należy rozumieć szeroko oraz, że w treści art. 18 § 1 pkt 5 P.p.s.a. chodzi o wszelkie usługi prawne świadczone kiedykolwiek na rzecz jednej ze stron, nie zaś jedynie o usługi prawne związane z konkretną sprawą.
23. Jak trafnie zaznacza w odpowiedzi na skargę Organ, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (wcześniej Dyrektor Izby Skarbowej) we Wrocławiu jest formalnie pracodawcą dla wszystkich osób zatrudnionych w organach skarbowych usytuowanych w jego właściwości miejscowej. Organ podnosi, że Iwona Solatycka wykonywała swoje obowiązki w Urzędzie Skarbowym Wrocław-Śródmieście. Tymczasem organem wydającym decyzję w niniejszej sprawie w pierwszej instancji był Naczelnik Urzędu Skarbowego w Lubinie, a Asesor Iwona Solatycka nie świadczyła usług prawnych na rzecz tego organu. Skarżąca nie podważyła tych okoliczności i nie potrafiła wykazać, że istniał jakikolwiek związek Asesor Iwony Solatyckiej z niniejszą sprawą w okresie poprzedzającym postępowanie sądowo-administracyjne zakończone wydaniem spornego wyroku, którego istnienie uzasadniałoby wyłączenie Asesor w oparciu o art. 18 § 1 pkt 5 P.p.s.a. W skardze kasacyjnej nie wskazano na okoliczności uprawdopodabniające chociażby pośredni związek Asesor Iwony Solatyckiej z niniejszą sprawą w okresie, kiedy była zatrudniona przez Izbę Administracji Skarbowej we Wrocławiu.
24. Podobna sytuacja dotyczy Sędziego WSA Tadeusza Haberki, który do 1 grudnia 2018 roku pracował na stanowisku Zastępcy Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław – Fabryczna. Tym samym nie miał żadnego wpływu na rozstrzygnięcia wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Lubinie. Jak wynika z okoliczności wskazanych przez Organ w piśmie z 31 października 2024 r. wniosek o wyłączenie Sędziego był składany w innej sprawie toczącej się przed WSA we Wrocławiu i został oddalony w dwóch instancjach.
25. Konkludując, nie można uznać za zasadne zarzutów Skarżącej, że skład WSA rozpoznający niniejszą sprawę był sprzeczny z przepisami prawa, co skutkowałoby nieważnością postępowania, zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W świetle przedstawionych argumentów nie można bowiem uznać, że WSA nie był sądem w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPC, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE i art. 16 i art. 6 § 1 P.p.s.a. Tym samym, wbrew stanowisku strony Skarżącej, sporny wyrok jest orzeczeniem istniejącym i wywołuje skutki prawne oraz podlega kontroli instancyjnej.
26. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej sformułowanych w piśmie z 21 października 2022 r. w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kontrola ich zasadności w tej sprawie uzasadnia przypomnienie zasad ogólnych dotyczących sporządzania skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna stworzona została jako sformalizowany środek prawny, co wymaga nie tylko przytoczenia podstaw kasacyjnych w sposób skonkretyzowany, lecz także ich uzasadnienia korespondującego z tym zarzutami. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zasadniczo zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych, przez przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, natomiast w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - także wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
27. Spełnienie powyższych wymogów jest niezwykle istotne z tego względu, że zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczają prawny zakres kontroli sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej, poza przypadkami nieważności, oznacza bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny władny jest do badania tylko tych zarzutów, które zostały wyraźnie wyartykułowane w skardze kasacyjnej, nie może ich samodzielnie uzupełniać lub wyinterpretowywać intencji strony skarżącej kasacyjnie. Powyższe obliguje stronę wnoszącą skargę kasacyjną do prawidłowego konstruowania zarówno samych zarzutów kasacyjnych, jak i ich uzasadnienia.
26. Istotą sporu w sprawie była transakcja zakupu, transportu i montażu konstrukcji stalowej udokumentowana fakturą z 17 marca 2014 r. wystawioną przez R. J. prowadzącego działalność pod firmą S. na rzecz Skarżącej którą organy podatkowe oceniły jako czynność, która nie została wykonana z czym wiązało się zastosowanie art. 88 ust 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u. Ustalenia w tym zakresie oraz ocenę prawną, jako prawidłowe, podzielił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. Za prawidłowe potraktował także ustalenia w zakresie skutecznego zawieszenia w sprawie biegu terminu przedawnienia zobowiązania będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji (I kwartał 2014 r.) wobec powiadomienia Strony w trybie art. 70c O.p. w dniu 11 grudnia 2018 r. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. WSA ocenił także, że w okolicznościach sprawy wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało instrumentalnego charakteru.
27. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Skarżąca zaprezentowała przede wszystkim teoretyczne rozważania dotyczące uzasadnienia wyroków sądowych, powołując się szeroko na orzecznictwo w tym zakresie. Na stronie 7 uzasadnienia skargi kasacyjnej Skarżąca w kilku punktach wymieniła braki uzasadnienia zaskarżonego w sprawie wyroku, wobec nie ustosunkowania się do wskazanych w skardze kwestii. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowane zarzuty są niezrozumiałe, czego dowodzą stwierdzenia: "a) nie ustosunkował się do wskazanych wyżej pominiętych kluczowych fragmentów Wyroku ani też do ich uzasadnienia zawartego w Skardze" – nie wiadomo o jaki Wyrok chodzi lub "nie ustosunkował się do wniosku Skargi (pkt 2) – "Dokonanie przez Sąd samodzielnych ustaleń faktycznych na podstawie zebranego w sprawie materiału oraz dowodów zgłoszonych w poniższych wnioskach dowodowych" ani też uzasadnienia tego wniosku (strona 2 Skargi)".
28. Podkreślenia wymaga, że zarzuty skargi kasacyjnej muszą być wyraźnie wyłożone w samej skardze kasacyjnej, jeśli mają być tożsame z zarzutami skargi do sądu pierwszej instancji, należy je powielić w skardze kasacyjnej. Nie jest wystarczające odwoływanie się do treści skargi z ogólnym wskazaniem, że są one aktualne ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie odczytywać intencji Strony o ile jakiś zarzut nie zostanie wprost wyartykułowany w skardze kasacyjnej. Jednocześnie nie jest konieczne, by WSA odnosił się do każdego wniosku i stwierdzenia skargi. Istotne jest podjęcie kierunkowo prawidłowego rozstrzygnięcia, które rozwiązuje sporne pomiędzy stronami istotne kwestie i zawiera jasne uzasadnienie takiego stanowiska. Dla wykazania więc istotności pominięcia w uzasadnieniu wyroku kwestii podniesionych przez Stronę w skardze konieczne jest - jak w każdym zarzucie o charakterze procesowym - wykazanie spełnienia przez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. przesłanki z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., czyli wpływu takiego uchybienia na wynik sprawy.
29. Tymczasem uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w skardze kasacyjnej nie wykazuje związku pominięcia, zdaniem Strony, jej nierozpatrzonych twierdzeń w skardze, na stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku. Nadto opis zarzutów zawarty w końcowej części na str. 7 skargi kasacyjnej wychodzi poza ramy prawne powyższego przepisu, wchodząc w polemikę z merytoryczną wypowiedzią Sądu pierwszej instancji.
30. Art. 141 § 4 P.p.s.a. określa wymogi formalne, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku wymieniając obligatoryjne jego elementy. W uchwale z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 Naczelny Sąd Administracyjny (publ. CBOSA) przyjął, że art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie podkreśla się także, że może on stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy sposób sformułowania uzasadnienia wyroku nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia. Uzasadnienie jest na tyle lakoniczne lub wewnętrznie niespójne, nielogiczne, że nie pozwala na odtworzenie toku rozumowania sądu w procesie wydawania orzeczenia konkretnej treści (zob. wyroki NSA z 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 891/17, z 14 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2048/18, z 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK 1727/16). Nie można natomiast za jego pomocą kwestionować merytorycznej poprawności uzasadnienia. Tego rodzaju naruszenia powinny być podnoszone w ramach zarzutu zastosowania wadliwego środka kontroli (art. 145 § 1 pkt 1 lit a lub c tudzież art. 151 P.p.s.a.) w powiązaniu z przepisami postępowania administracyjnego (Ordynacji podatkowej w sprawie), których naruszenia sąd nie zauważył bądź wadliwie uznał, że do naruszeń takich doszło albo zarzutu naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 5 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2108/16, z 12 września 2018 r., sygn. akt I GSK 971/18, z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1995/16).
31. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 141 § 4 P.p.s.a. Wskazuje podstawę faktyczną wydania wyroku oraz zawiera ocenę prawną sprawy. Z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika w sposób jasny jakie okoliczności, zdaniem Sądu pierwszej instancji uzasadniały podjęcie rozstrzygnięcia zawartego w sentencji zaskarżonego wyroku. Argumentacja WSA jest jasna i zrozumiała stąd zarzut w tym zakresie należało uznać za nieuzasadniony.
32. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a., który Skarżąca uzasadniała wskazaniem, że "WSA dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji w sposób niepełny, a co za tym idzie – iluzoryczny i pozorny. Niepełna kontrola oznacza także, że WSA de facto i de iure zaniechał jej przeprowadzenia" (str. 9 uzasadnienia skargi kasacyjnej) – Naczelny Sąd Administracyjny uznał go za niezasadny, gdyż przepis ten nie jest adekwatny dla wykazania wad wyroku wskazanych w uzasadnieniu zarzutu.
33. Przepis art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. jest przepisem ustrojowym a nie procesowym; wskazuje w § 2 podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Przepis ten mógłby stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (tak, jak sformułowała to Skarżąca) tylko wówczas, gdyby WSA przyjął inne, niż legalność, kryterium kontroli. Zarzucając naruszenie tego przepisu Strona powinna zatem bądź to wskazać konkretny przepis prawa, który powinien uwzględnić, a czego nie zrobił Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności działania organów administracji, bądź ewentualnie przepis wskazujący inne kryterium kontroli (wykraczające poza zgodność z prawem).
34. Wykazując naruszenie tych przepisów Strona może wywodzić, że Sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (tzn. wskazać, że nie zaistniał przypadek, w którym "ustawy stanowią inaczej"). Jednak na żaden z tych sposobów naruszenia art. 1 § 1 i § 2 P.u.s.a. autor rozpatrywanej skargi kasacyjnej nie wskazał, upatrując naruszenia prawa w dokonaniu przez Sąd pierwszej instancji błędnych ustaleń faktycznych i zastosowanego prawa materialnego.
35. Za nieuzasadniony również Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a., którego treść (§ 1) stanowi, że "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie" wskazuje na jego zasadniczo ustrojowo-procesowy charakter, co prowadzi do wniosku, że jako taki również nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej i może być powoływany jedynie w zbiegu z konkretnymi przepisami procesowymi Ordynacji podatkowej, czego w skardze kasacyjnej nie wskazano.
36. W kolejnym zarzucie, sformułowanym jako zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a. w powiązaniu z art. 59 § 1 pkt 9 O.p. oraz art. 70 § 1 i § 6 pkt 1 O.p. Skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji "wadliwe i bezpodstawne uznanie, że w przedmiotowej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego" (str. 10 skargi kasacyjnej). W dalszej części uzasadnienia do tego zarzutu Skarżąca polemizuje z ustaleniem, że została powiadomiona o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia 11 grudnia 2018 r. jak przyjął to WSA a nadto zawiadomienie dotyczyło innych okresów rozliczeniowych. Podniesiono także nieprawidłową ocenę instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego, niezgodnie z treścią uchwały w sprawie I FPS 1/21 akceptując (i powielając) stanowisko Organu w zaskarżonej decyzji.
37. Powyższy zarzut Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadniony albowiem powołane uzasadnienie pozostaje nieadekwatne do wskazanych, jako naruszone, przepisów postępowania. Skarżąca bowiem kwestionuje, zaakceptowane przez WSA ustalenie, że formalna strona działań podjętych przez organy podatkowe w celu skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia była prawidłowa a nadto działania te nie miały charakteru nadużycia art. 70 § 6 pkt 1 O.p. nie podnosząc jednocześnie żadnych procesowych zarzutów Ordynacji podatkowej. WSA nie czyni samodzielnych ustaleń lecz kontroluje postępowanie organów podatkowych. Błędne ustalenia faktyczne oznaczają naruszenie przez sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 P.p.s.a. (które zostały wymienione w petitum skargi kasacyjnej) ale w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania podatkowego, których naruszenia przez organy podatkowe nie dostrzegł. Jednak w skardze kasacyjnej nie sformułowano żadnych zarzutów z drugiej grupy przepisów, ograniczając się do rozważań na płaszczyźnie ustrojowej orzekania przez sądy administracyjne.
38. Odnosząc się do zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia art. 106 § 3 w związku z art. 105 P.p.s.a. oraz art. 133 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał je także za nieuzasadnione. WSA przedstawił uzasadnienie swojego stanowiska, którego Skarżąca w skardze kasacyjnej nie podważyła powielając z kolei swoje stanowisko o konieczności przeprowadzenia dowodu z dokumentów, które nie stanowiły części składowej akt administracyjnych i w tym znaczeniu nie mogłyby tworzyć akt sprawy, chyba, że Sąd pierwszej instancji przeprowadziłby z nich dowód na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Dopiero wówczas mogłyby stanowić bazę do oceny w ramach rozstrzygnięcia w sprawie, chociaż pamiętać należy, że sądy administracyjne nie przeprowadzają postępowania dowodowego co do zasady, bo ich zadaniem jest kontrolowanie działań organów. Stąd nowe okoliczności czy dowody są przesłanką wznowienia postępowania podatkowego a nie dowodzenia w ramach postępowania przed sądem administracyjnym.
39. Niezależnie od powyższego, dla oceny wpływu wniosku dowodowego Strony na rozstrzygnięcie w sprawie czyli wykazanie przesłanki skutecznego zarzutu kasacyjnego na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. konieczne są zarzuty procesowe, które wskazywałyby na intencję zakwestionowania ustaleń faktycznych w zakresie przedawnienia, czego – jak to podnoszono wyżej - skarga kasacyjna nie zawiera.
40. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego mankamentem skargi kasacyjnej jest brak sformułowania w niej jakichkolwiek zarzutów procesowych wskazujących na błędną ocenę przez WSA prawidłowości ustaleń Organu w sprawie, w której istotą sporu są właśnie ustalenia faktyczne. Stąd wszystkie zarzuty opisane w pkt 1 – 11 petitum skargi kasacyjnej ocenione zostały jako niezasadne gdyż nie mogą skutecznie doprowadzić do rozważań, które legły u podstaw kwestionowanych orzeczeń. Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoczął swoją ocenę zarzutów skargi kasacyjnej od wyjaśnień co do zasad konstruowania skargi kasacyjnej albowiem leżą one u podstaw rozpoznania praktycznie wszystkich powyższych zarzutów.
41. Konsekwencją braku podważenia zarzutami skargi kasacyjnej ustaleń faktycznych przyjętych jako podstawa faktyczna w rozstrzygnięciu Organu, zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, było uznanie za niezasadne wszystkich zarzutów materialnoprawnych, które dotyczyły zastosowania art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1, art. 88 ust 3a pkt 4 lit. a i art. 86 u.p.t.u. (0statni przepisów nie został skonkretyzowany a ma rozbudowaną postać zawierającą różne normatywnie regulacje). Skoro WSA podzielił ustalenie, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego a zakwestionowana faktura nie odzwierciedlała rzeczywistej transakcji, zastosowanie wskazanych przepisów było prawidłowe.
42. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 209, art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w powiązaniu z § 2 pkt 5 i § 14 ust 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2018 poz.265).
Sędzia NSA Sędzia NSA (spr) Sędzia WSA (del)
Arkadiusz Cudak Izabela Najda-Ossowska Włodzimierz Gurba