Zgodnie natomiast z art. 311 ust. 1 p.r. postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 5 września 2019 r., sygn. akt I FSK 1714/18 (CBOSA), zarządca — podobnie jak wykonawca testamentu, kurator spadku oraz syndyk masy upadłości — jest tzw. stroną zastępczą. Zasady zastępowania dłużnika przez syndyka i zarządcę sanacyjnego w danym postępowaniu są przy tym takie same (por. art. 144 ust. 1-3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. — Prawo upadłościowe [Dz. U. z 2025 r. poz. 614, ze zm.] i art. 311 ust. 1 i 2 p.r.), a zatem orzecznictwo i stanowisko doktryny dotyczące funkcji syndyka mogą być w pełni wykorzystane przy wyjaśnianiu roli zarządcy w postępowaniu sanacyjnym (por. S. Gurgul, Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, 2016 r., s. 1274-1275). Warto w związku z tym przywołać wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt III CSK 244/08 (LEX nr 523687), w uzasadnieniu którego wyjaśniono, że "(...) podstawienie procesowe syndyka w miejsce upadłego jest podstawieniem bezwzględnym, przy którym legitymację procesową ma tylko podmiot podstawiony (...)". W doktrynie natomiast podnosi się, że w toczącym się postępowaniu sądowym lub administracyjnym syndyk jest stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), w znaczeniu materialnym natomiast stroną jest sam dłużnik (por. W. Broniewicz, Stanowisko syndyka masy upadłości w procesach z jego udziałem, PiP 1993, z. 2, s. 45).
Bezwzględny charakter przepisu art. 311 ust. 1 p.r. skutkuje całkowitym pozbawieniem dłużnika legitymacji procesowej w postępowaniach sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi dotyczących masy sanacyjnej, także w przypadku zezwolenia przez sąd dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością lub częścią przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zakresu zwykłego zarządu na podstawie art. 288 ust. 3 p.r. Utrata w przypadku dłużnika uprawnienia do występowania w postępowaniu sądowym, administracyjnym, sądowoadministracyjnym i przed sądami polubownymi dotyczącym masy sanacyjnej w charakterze strony w znaczeniu procesowym (utrata legitymacji procesowej) nie oznacza, że dłużnik pozbawiony zostaje zdolności procesowej. Zdolność taką dłużnik posiada zgodnie z odpowiednimi przepisami proceduralnymi (por. art. 26 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.], dalej "p.p.s.a."), tracąc jedynie na rzecz zarządcy uprawnienie do wystąpienia w charakterze strony w danym postępowaniu, w którym roszczenie procesowe dotyczy masy sanacyjnej.
Zgodnie zaś z art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3.
Mając zatem na uwadze powyższe rozważania oraz przedstawione okoliczności sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że od 17 lutego 2025 r. (tj. od dnia otwarcia postępowania sanacyjnego) jedynym podmiotem mającym legitymację procesową do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą kasacyjną skarżącej z 5 października 2022 r., dotyczącym masy sanacyjnej (za takie należy bowiem uznać postępowanie mające na celu sądowoadministracyjną kontrolę decyzji organu podatkowego w przedmiocie podatku akcyzowego), jest wyznaczony w ramach postępowania sanacyjnego zarządca.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. zawiesił postępowanie kasacyjne wszczęte skargą kasacyjną strony.
Z uwagi jednakże na to, że równolegle z otwarciem postępowania sanacyjnego wyznaczony został zarządca w osobie A.P., uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem zarządcy. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.