Wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2026, sygn. I FSK 1986/23

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W okolicznościach sprawy jedyny członek zarządu skarżącej zmarł, natomiast tymczasowy pełnomocnik szczególny, który reprezentował interesy spółki w postępowaniu podatkowym i wniósł w jej imieniu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oraz działał w postępowaniu przed tym sądem jako wyznaczony w sprawie kurator, a także sporządził skargę kasacyjną, nie ma uprawnienia do działania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, z uwagi na zgłoszenie się w sprawie (w piśmie z dnia 29 kwietnia 2024 r.) przedstawiciela ustawowego skarżącej, jakim był kurator ustanowiony przez sąd gospodarczy. Kuratela ta wygasła z dniem 11 maja 2024 r. W związku z tym, działając na podstawie art. 31 § 1 zd. 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył dor. pod. K. P. - jako osobie, która zainicjowała postępowanie kasacyjne - trzymiesięczny termin do uzupełnienia braków w składzie organu reprezentującego spółkę bądź ustanowienia kuratora do działania w postępowaniu kasacyjnym w niniejszej sprawie. Wezwanie w tym względzie zostało doręczone w dniu 11 sierpnia 2025 r., zatem termin zakreślony w wezwaniu upływał z dniem 12 listopada 2025 r. Wezwanie w zakreślonym terminie nie zostało wykonane.

Zgodnie z art. 31 § 3 p.p.s.a., jeżeli braków wskazanych w art. 31 § 1 nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie.

Mając na względzie ten przepis Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że postępowanie kasacyjne nie może się toczyć, gdyż będąca stroną spółka nie ma właściwej reprezentacji i nie może w związku z tym działać w tym postępowaniu. Pomimo stosownego wezwania, osoba która – powołując się na swoje uprawnienie do reprezentacji spółki – zainicjowała postępowanie kasacyjne, nie podjęła działań mających na celu zapewnienie skarżącej właściwego reprezentowania w tym postępowaniu. Trzeba jednak wskazać, że skarga kasacyjna została poparta przez przedstawiciela ustawowego spółki (kuratora ustanowionego przez sąd gospodarczy), stąd nie ma podstaw do jej odrzucenia.

Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Brak w spółce organu powołanego do reprezentacji i nieuzupełnienie tego braku, mimo stosownego wezwania, uniemożliwia kontynuowanie postępowania kasacyjnego i jego merytoryczne zakończenie. W takim przypadku konieczne stało się umorzenie postępowania kasacyjnego jako bezprzedmiotowego.

Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 31 § 3 i art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., umorzył postępowanie kasacyjne w sprawie.

Nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania na rzecz organu w związku z tym, że umorzenie postępowania z powołanego względu nie znajduje się w katalogu orzeczeń wymienionych w art. 209 p.p.s.a.

Sylwester Marciniak

Sędzia NSA

-----------------------

3