Wyrok NSA z dnia 10 października 2025, sygn. I FSK 2020/24

Tymczasem odwołanie od tej decyzji zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego 20 września 2023 r. W związku z powyższym DIAS zgodnie z prawem stwierdził, że odwołanie Spółki od decyzji NUCS z 22 grudnia 2022r. zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia odwołania, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Zasadnie również DIAS zauważył, że w dniu 6 września 2023 r., na podstawie pełnomocnictwa złożonego do organu w tym samym dniu, pełnomocnik Skarżącej, odebrał jedynie kserokopię decyzji NUCS z 22 grudnia 2022 r., co potwierdza odręczna adnotacja na tej decyzji.

3.1. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła Spółka żądając uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów procesowego, według norm przepisanych.

W skardze kasacyjnej zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z przepisami procedury administracyjnej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 P.p.s.a w zw. art. 120, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 O.p., poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, polegające na błędnym uznaniu, iż należy dokonać umorzenia postępowania kontrolnego ze względu wyłącznie na bezprzedmiotowość wynikającą z przedawnienia zobowiązań podatkowych, bez uwzględnienia przesłanek merytorycznych ujętych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z "21 grudnia 2021 r. o sygn. akt. I FSK 306/18" (sic);

- art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. art. 153 P.p.s.a. poprzez odstąpienie od oceny prawnej i wskazań zawartych w wyrokach sądów administracyjnych prowadzących do umorzenia postępowania podatkowego, polegających na błędnym uznaniu, że do umorzenia postępowania kontrolnego doszło wyłącznie ze względu na bezprzedmiotowość wynikającą z przedawnienia zobowiązań podatkowych, z pominięciem przesłanek merytorycznych.

3.2. Organ nie złożył pisemnej odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4.1. Zgodnie z art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, określone w § 2 powołanego przepisu, co pozwoliło na rozpoznanie sprawy w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi kasacyjnej i stosownie do art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. – przedstawienie w odniesieniu do tych zarzutów motywów rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.).

4.2. Wspomnieć należy, że według art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Mając na uwadze tę szczególną regulację w stosunku do art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając o oddaleniu skargi kasacyjnej, mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych zarzutów.

5. Zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne, a zatem środek odwoławczy nie może odnieść skutku w postaci uchylenia zaskarżonego wyroku. Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie przyjął prawidłowe i nie podważone ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym postanowieniu, z których wynika że decyzja została prawidłowo i skutecznie doręczona Spółce.

6. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w orzecznictwie nie budzi żadnych wątpliwości, że o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Przepis ten stanowi, że "Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania". Treść ta została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Koniecznym jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji, i w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego, jak już wspomniano, jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12 i z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12).

7. Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że decyzja NUCS z 22 grudnia 2022 r. została skierowana na prawidłowy adres Spółki. Pod tym adresem była skutecznie doręczana korespondencja kierowana do Skarżącej w toku postępowania podatkowego m.in. postanowienia z 5 i 11 października 2022 r. Co istotne, z akt sprawy nie wynika, aby w toku ponownego postępowania przed organem pierwszej instancji (przed dniem 6 września 2023 r.) Spółka była reprezentowana przez pełnomocnika. Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni pismo awizowano powtórnie 9 stycznia 2023 r. Z kolei z uwagi na niepodjęcie awizowanego pisma w terminie 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia, po upływie tego terminu, pismo zwrócono nadawcy, który prawidłowo pozostawił je w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia 12 stycznia 2023 r. w trybie określonym w art. 150 § 4 O.p.

W konsekwencji, prawidłowo w niniejszej sprawie uznano decyzję NUCS za doręczoną 12 stycznia 2023 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji upłynął więc 26 stycznia 2023 r. Tymczasem odwołanie od tej decyzji zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego 20 września 2023 r. Odwołanie Spółki od decyzji NUCS z 22 grudnia 2022 r. zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia odwołania, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

Spółka nie formułuje żadnych zarzutów kasacyjnych dotyczących kwestii doręczenia decyzji Spółce.

8. Sąd pierwszej instancji prawidłowo wywodzi, że pełnomocnictwo udzielone 6 września 2023 r. adwokatowi M.C., które ujawnione zostało organowi 6 września 2023 r. nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości doręczeń dokonywanych na przełomie 2022 i 2023 r. na adres Spółki. Nie sposób przyjąć jak oczekuje tego Strona, jakoby decyzja została doręczona 6 września 2023r., gdy na podstawie pełnomocnictwa złożonego do organu w tym samym dniu, pełnomocnik Spółki sporządził fotokopię decyzji, co potwierdzało naniesienie odręcznej adnotacji na decyzji.

9.1. Zarzuty skargi kasacyjnej wykraczają poza granice niniejszej sprawy, ponieważ są kierowane wobec decyzji NUSC. Zarzuty te podnoszące naruszenie art. 120, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 O.p. nie mogą być skuteczne w granicach sprawy dotyczącej uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Nie można skutecznie oczekiwać od Sądu pierwszej instancji merytorycznej kontroli decyzji NUCS, od której nie wniesiono skutecznie (terminowo) odwołania. Te zarzuty kasacyjne należy uznać za bezzasadne, gdyż nie odnoszą się one do istoty sporu, czyli kwestii uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

9.2. Tak rozumując Sąd pierwszej instancji słusznie trzymał się granic niniejszej sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a.

Nie też było przesłanek do dopatrywania się naruszenia przez organ art. 153 P.p.s.a. Uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 5 grudnia 2018 r., III SA/Wa 4030/17 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2021 r., sygn. akt I FSK 1440/19 nie zawierają ocen nakazujących odstąpienie od doręczania decyzji Spółce.

Swoją ocenę prawną Sąd pierwszej instancji wyczerpująco uzasadnił, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 141 § 4 P.p.s.a.

Zarzuty naruszenia tych przepisów P.p.s.a. są więc chybione.

10. Mając to na uwadze należy uznać nietrafność zarzutów kasacyjnych dotyczących oceny legalności skarżonego postanowienia oraz naruszenia wynikowo przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. Skargę należało oddalić, co czyni skarżony wyrok.

11. Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione i Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę kasacyjną Strony.

12. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego nie orzeczono z powodu braku stosownego wniosku organu.

Włodzimierz Gurba Sylwester Golec Bartosz Wojciechowski

Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA