Ponadto, w dniu 17 lipca 2025 r. do NSA (w sprawie o sygn. akt I FSK 1640/21, załączone do akt przedmiotowej sprawy) wpłynęło pismo z Sądu Rejonowego [...] Wydział Gospodarczy KRS, w którym w odpowiedzi na zapytanie NSA, wyjaśniono, że wpis w rejestrze przedsiębiorców KRS skarżącej o wznowieniu jej działalności gospodarczej (zawieszonej uprzednio 31 marca 2021 r.) z dniem 28 maja 2025 r. "odbył się automatycznie" (na mocy art. 20d ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kompetencje organu uprawnionego do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania posiada zarząd (art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, Dz. U. z 2024 r., poz. 18 z późn. zm., dalej: K.S.H.).
Prawny status członka zarządu spółki określają umowa spółki i przepisy art. 201-211 K.S.H. Przepisy przewidują możliwość rezygnacji członka zarządu, a jeżeli w wyniku rezygnacji członka zarządu żaden mandat w zarządzie nie byłby obsadzony, członek zarządu składa rezygnację wspólnikom, zwołując jednocześnie zgromadzenie wspólników (o którym mowa w art. 2331, chyba że umowa spółki stanowi inaczej); zaproszenie na zgromadzenie wspólników zawiera także oświadczenie o rezygnacji członka zarządu. Rezygnacja jest skuteczna z dniem następującym po dniu, na który zwołano zgromadzenie wspólników (art. 202 § 6 K.S.H.). Oznacza to, że taka rezygnacja jest skuteczna w stosunkach wewnętrznych spółki, a wpis zmian w składzie osobowym zarządu w rejestrze sądowym ma charakter deklaratoryjny. Domniemywa się bowiem, że wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym jest prawdziwy, lecz jest to domniemanie wzruszalne, a ustanowione jest ono dla ochrony osób trzecich (por. postanowienie SN z 14 lipca 2016 r., sygn. akt II PZ 15/16, i wskazane tam orzecznictwo).
Według wpisów ujawnionych w KRS skarżącej jedyną osobą uprawnioną do jej reprezentacji jest Prezes Zarządu L. K. (pełniący tę funkcję, według daty wpisu, od dnia 29 lipca 2016 r.). Jednak profesjonalny pełnomocnik spółki poinformował NSA o fakcie rezygnacji L. K. z funkcji Prezesa Zarządu, nadsyłając do akt stosowne dokumenty. W świetle takiej informacji, potwierdzonej właściwymi ku niej dokumentami - z dniem 23 maja 2024 r. wygasł L. K. mandat członka zarządu (por. art. 202 § 2-6, art. 233 (1) w zw. z art. 238 K.S.H.). Stan ten oznacza, że spółka - pomimo niezaktualizowania w tym zakresie informacji w Rejestrze Przedsiębiorców KRS - nie posiada organu uprawnionego do jej reprezentacji, i to stanowiło podstawę do zawieszenia w tej sprawie postępowania, o czym orzeczono postanowieniem NSA z dnia 30 stycznia 2025 r.
Stosownie do art. 31 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. Natomiast w myśl art. 31 § 3 tej ustawy, jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie.
Jak podkreśla się w doktrynie, pojęcie zniesienia postępowania, jakim ustawodawca posłużył się w powołanym wyżej przepisie, oznacza uznanie tego postępowania za niebyłe (w całości lub w części), zarówno w zakresie czynności procesowych stron, jak i czynności sądu. W razie zniesienia postępowania, na skutek czego dokonane przez stronę czynności zostaną uznane za niebyłe, może także wystąpić potrzeba wydania odpowiedniego postanowienia kończącego postępowanie (o odrzuceniu skargi - art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., umorzeniu postępowania - art. 161 § 1 pkt 2 lub 3 p.p.s.a.) lub przerywającego jego bieg (o zawieszeniu postępowania - art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Wskazuje na to końcowa część art. 31 § 3 p.p.s.a. (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 31).
Ponieważ braki w składzie organów osoby prawnej mają charakter usuwalny, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 31 § 1 zd. 1 p.p.s.a., wyznaczył skarżącej - reprezentowanej przez doradcę podatkowego - termin do ich uzupełnienia (przez powołanie zarządu lub ustanowienie kuratora). Wezwanie sądowe, doręczone 18 lutego 2025 r. doradcy podatkowemu, pozostało jednak bez odpowiedzi. W tożsamych sprawach spółki (sygn. akt I FSK 1523/22, I FSK 520/21, I FSK 1640/21) reprezentujący spółkę pełnomocnicy, także nie odpowiedzieli na skutecznie doręczone wezwania w zakresie uzupełnienia braku w organie spółki. Z kolei w Rejestrze Przedsiębiorców KRS skarżącej na dzień dzisiejszy nie odnotowano nowych wpisów w zakresie jej reprezentacji, co obrazowałoby inny stan rzeczy, aniżeli ten podany przez profesjonalnego pełnomocnika Skarżącej o nieobsadzonym zarządzie.
Postępowanie kasacyjne nie może się toczyć, gdy będąca jego stroną spółka nie ma właściwej reprezentacji i nie może w związku z tym działać w tym postępowaniu. Konieczne zatem stało się zniesienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w zakresie, w jakim toczyło się ono po zdarzeniu powodującym utratę przez skarżącą możliwości działania w tym postępowaniu, co miało miejsce 23 maja 2024 r.
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Ponieważ w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak w składzie organu powołanego do reprezentacji skarżącej spółki zaistniał już po skutecznym zainicjowaniu postępowania kasacyjnego, należy przyjąć, że skarga kasacyjna została skutecznie wniesiona (brak jest podstaw do jej odrzucenia), jednak powstała sytuacja uniemożliwia kontynuowanie postępowania kasacyjnego i jego merytoryczne zakończenie. W takim przypadku konieczne stało się umorzenie postępowania kasacyjnego jako bezprzedmiotowego (zob. podobnie postanowienia NSA z dnia: 4 września 2024 r., sygn. akt I FSK 592/18; 17 października 2024 r., sygn. akt I FSK 974/18; 20 maja 2025 r., sygn. akt I FSK 674/20). Dodatkowo należy odnotować, że w analogicznym stanie faktycznym Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2025 r., sygn. akt I FSK 1640/21, podobnie jak w przedmiotowym przypadku, orzekł o zniesieniu postępowania kasacyjnego od 23 maja 2024 r. oraz umorzył postepowanie kasacyjne.
Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 128 § 1, art. 31 § 3 i art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., podjął zawieszone postępowanie, zniósł postępowanie zainicjowane skargą kasacyjną począwszy od dnia 23 maja 2024 r. oraz umorzył postępowanie kasacyjne.