Wyrok NSA z dnia 04 września 2025, sygn. I FSK 238/24

Trzeba zaznaczyć, że skarżący już w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji domagała się wstrzymania wykonania decyzji. Postanowieniem z 24 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 101/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek, wskazując, że podnoszona przez skarżącego argumentacja nie dawała podstaw, aby stwierdzić, że w sprawie zachodziły przesłanki, które skutkowałyby fakultatywnym wstrzymaniem wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 16 maja 2023 r., sygn. akt I FZ 130/23 oddalił zażalenie skarżącego na powyższe orzeczenie.

Zgodnie z art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela pogląd utrwalony w orzecznictwie, że ponownie złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji winno się traktować jako wniosek o zmianę uprzednio zapadłego postanowienia w przedmiocie wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania aktu w trybie art. 61 § 4 P.p.s.a. (postanowienie NSA z 14 lutego 2024 r., sygn. akt III FSK 85/24, z 8 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 1242/23; CBOSA).

Skoro podlegający obecnie analizie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, jest kolejnym żądaniem o zastosowanie ochrony tymczasowej sformułowanym w sprawie, winien podlegać ocenie przez pryzmat przesłanek zawartych w hipotezie art. 61 § 4 P.p.s.a., tj. pod kątem zaistnienia zmiany okoliczności istotnych z punktu widzenia sprawy wpadkowej w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności (postanowienie NSA z 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1390/24; CBOSA).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, nie zawiera uzasadnienia, które przemawiałoby za zmianą rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji funkcjonującego w obrocie prawnym. Wprawdzie skarżący wskazał, iż w stosunku do 2022 r. dochody z prowadzonej działalności spadły z 1 464 569,07 zł do 786 841,59 zł w 2023 r. i 741 109,04 zł w 2024 r., jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dochody te pozostają nadal na wysokim poziomie. Także podnoszona przez skarżącego okoliczność udzielenia ulgi płatniczej poprzez rozłożenie na raty spłaty należności i wyczerpanie limitu udzielonej pomocy de minimis i w konsekwencji spłaty pozostałej należności nie jest okolicznością, która przemawiałaby za udzieleniem skarżącemu ochrony tymczasowej. Skarżący wskazała na typowe, a nie nadzwyczajne, skutki ewentualnego wykonania decyzji w przedmiocie podatku VAT. Ochrona tymczasowa polegająca na wstrzymaniu wykonania decyzji nie służy zaś zabezpieczeniu jej adresata przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których nie można byłoby naprawić w przypadku wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego w efekcie przeprowadzonej kontroli sądowej. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Wniosek bowiem poparty powinien zostać stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Tymczasem skarżący poza decyzjami w zakresie rozłożenia płatności na rat wraz z wydrukiem bankowym dotyczącym spłaty części należności, wstępnego rachunków zysów i strat za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. oraz bilansu sporządzonego na 31 grudnia 2024 r. nie przedstawił żadnej dokumentacji na poparcie swoich tez. Skoro sytuacja skarżącego podlegała już ocenie, przy rozstrzyganiu wniosku o zastosowaniu ochrony tymczasowej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który postanowieniem z 24 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Sz 101/23, odmówił jej przyznania a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, to skarżący oczekując zmiany tego rozstrzygnięcia (art. 61 § 4 P.p.s.a.) winien ze szczególną starannością wykazać, iż zaszła taka zmiana okoliczności, aby sąd administracyjny udzielił mu owej ochrony. Tymczasem skarżący powoływała się na ogólnikowo ujęte skutki zaskarżonej decyzji, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Zadaniem strony jest przedstawienie spójnego i wyczerpującego obrazu sytuacji materialnej i kondycji finansowej, w sytuacji, gdy tego rodzaju okoliczności mają przesądzać o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody. Sąd administracyjny oceniając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej nie działa z urzędu, dlatego tak istotne jest odpowiednie umotywowanie takiego wniosku. Tego zaś w niniejszej sprawie zabrakło. Dodatkowo, nie pozostaje bez wpływu na ocenę sytuacji skarżącego także wskazana przez niego obecnie okoliczność posiadania przez niego nieruchomości w Hiszpanii o wartości około 0,5 mln euro, przy pozostałej do spłaty kwocie kredytu około 230 000,00 euro. Na zakup tej nieruchomości skarżący zaciągnął w 2023 r. kredyt w euro, co oznacza , iż miał wysoką zdolność kredytową. Fakt, iż skarżący, uzyskał w 2023 r. ten kredyt, a w 2025 r. pozostało mu do spłaty około 230 000,00 euro świadczy niewątpliwie o jego dużej płynności finansowej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że nastąpiła zmiana okoliczności, o których mowa w art. 61 § 4 P.p.s.a.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 4 i § 5 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.