2. Skarga kasacyjna.
2.1. Spółka skargą kasacyjną zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, formując zarzuty naruszenia:
a) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 100 ust. 1 pkt 3 lit. b) i ust. 4, art. 100 ust. 4, art. 101 ust. 4, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 1, art. 105 pkt 1, art. 106 ust. 1 u.p.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na bezzasadnym oddaleniu skargi,
b) przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
2. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżąca wykazała, że DIAS w Gdańsku decyzją z 25 września 2019 r. bezzasadnie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] .US w G. z 24 sierpnia 2018 r., podczas gdy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części,
3. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 178 § 1, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 191, art. 192, art. 197 § 1, art. 198 § 1 i § 2, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4, art. 229 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd pierwszej instancji, w sytuacji gdy skarżąca wykazała, że organy podatkowe obydwu instancji nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie podatkowe w sprawie, w szczególności:
- organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (naruszenie przepisu art. 122 O.p.); organy podatkowe nie wyjaśniły wyczerpująco, czy w dacie sprzedaży przedmiotowy pojazd spełniał warunek zasadniczego przeznaczenia do przewozu osób, co dopiero pozwoliłoby do klasyfikowania go do kodu CN 8703; w ocenie skarżącej cechy konstrukcyjne tego pojazdu, jego wyposażenie i ogólny wygląd w dacie sprzedaży dowodzą, że samochód ten był samochodem specjalnym i cech takiego pojazdu nie utracił, tym samym nie powstał obowiązek w podatku akcyzowym, gdyż nie została dokonana czynność podlegająca opodatkowaniu,
- organy podatkowe nie zgromadziły całości materiałów dowodowych, które umożliwiałyby prawidłowe rozpatrzenie sprawy (naruszenie przez organy podatkowe przepisów art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 197 § 1, art. 198 § 1 i § 2, art. 229 w związku z art. 122 O.p.), w szczególności: we właściwym czasie nie został przeprowadzony z urzędu dowód o podstawowym znaczeniu, tj. z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej - motoryzacji w celu jednoznacznego ustalenia klasyfikacji pojazdu, co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 197 § 1 O.p.; organ pierwszej instancji zaniechał przeprowadzenia dowodu z oględzin samochodu z zachowaniem wymogów proceduralnych dotyczących zawiadomienia strony o planowanej czynności przynajmniej na siedem dni przed terminem, co stanowi naruszenie art. 190 § 1 i § 2, art. 198 § 1 i § 2 O.p., jak również zaniechał wystąpienia bezpośrednio do producenta w celu rozstrzygnięcia wątpliwości związanych z klasyfikacją pojazdu, nie zostało ustalone tzw. pierwotne przeznaczenie pojazdu,
- decyzje organów podatkowych obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 178 § 1 w zw. z art. 179 § 2 w zw. z art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 O.p. - skarżącej nie udostępniono do wglądu całości materiałów dowodowych i nie umożliwiono wypowiedzenia się co do całości materiałów dowodowych sprawy,
- organy podatkowe dokonały błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (naruszenie przez organy podatkowe przepisów art. 191 i art. 192 w zw. z art. 122 O.p.), tzn. organy podatkowe w toku postępowania podatkowego bezpodstawnie i nieprawidłowo ustaliły, że pojazd należy kwalifikować do kodu CN 8703, podczas gdy w ocenie skarżącej powinien być klasyfikowany pod pozycją właściwą dla pojazdów silnikowych specjalnego przeznaczenia - kod CN 8705,
- organ odwoławczy zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania odwoławczego z naruszeniem art. 229 O.p.; w ocenie skarżącej zlecone organowi I instancji czynności dowodowe (postanowienie DIAS w Gdańsku z 23 listopada 2018 r. były istotne i przekraczały granice dodatkowego postępowania dowodowego wynikające z art. 229 O.p.,
- organy podatkowe nieprawidłowo uzasadniły swoje decyzje (naruszenie przez organy podatkowe przepisów art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 124 O.p.),
4. art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 2a O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, podczas gdy skarżący wykazał, iż niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa oraz okoliczności faktycznych zostały rozstrzygnięte przez organ drugiej instancji w decyzji ostatecznej na niekorzyść skarżącej,
5. art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 100 ust. 1 pkt 3 lit. b) i ust. 4, art. 100 ust. 4, art. 101 ust. 4, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 1, art. 105 pkt 1, art. 106 ust. 1 u.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające ma sporządzeniu nieprawidłowego uzasadnienia orzeczenia, w którym Sąd pierwszej instancji błędnie odniósł się do zawartych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego przez organy podatkowe obydwu instancji, tj. bezzasadnie uznał że nie zasługują one na uwzględnienie,
6. art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku w którym Sąd pierwszej instancji sformułował błędną ocenę prawną i przedstawił stan faktyczny niezgodnie z rzeczywistością, tzn. błędnie m.in. przyjął, że przedmiotowy samochód należało zakwalifikować do pojazdów samochodowych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) - a więc do kodu CN 8703, podczas gdy w ocenie skarżącej powinien być klasyfikowany pod pozycją właściwą dla pojazdów silnikowych specjalnego przeznaczenia - kod CN 8705.
Reasumując, skarżąca spółka z uwagi na przytoczone zarzuty domagała się uchylenia w całości wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenia doradcy podatkowego).
2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ podatkowy wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i podlega oddaleniu.
3.1. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z kolei granice skargi kasacyjnej wyznaczają przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu tych przepisów określonego aktu prawnego, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone oraz wyjaśnienie w uzasadnieniu, na czym naruszenie to polegało. Naczelny Sąd Administracyjny nie może w jakimkolwiek zakresie rekonstruować lub uzupełniać podstaw kasacyjnych przytoczonych przez wnoszącego skargę kasacyjną, nawet, jeżeli są one oczywiście nieadekwatne do wywiedzionych twierdzeń i zarzutów.
3.2. Wskazanie reguł, którym odpowiadać powinna skarga kasacyjna, jest istotne z tego względu, że w rozpatrywanej skardze kasacyjnej podstawy kasacyjne zostały wskazane w sposób prawidłowy, lecz uzasadnienie tej skargi, nie odnosi się do sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, którą kontrolował Sąd pierwszej instancji, bowiem koncentruje się na klasyfikacji pojazdu, która w niniejszej sprawie była okolicznością bezsporną.
Spór w tej sprawie dotyczył kwestii związanej z przyjęciem, że strona dokonała czynności podlegającej akcyzie.
3.3. We wniesionym środku zaskarżenia istota stanowiska skarżącej sprowadza się do kilku kwestii.
Po pierwsze, skarżąca spółka usiłuje wykazać, że sporny w tej sprawie pojazd marki Land Rover Evoque jest pojazdem specjalnego przeznaczenia sklasyfikowanym do pozycji CN 8705, o czym świadczy przede wszystkim rejestracja tego samochodu w Niemczech jako pojazdu specjalnego - pomoc techniczna.
Po drugie, skarżąca spółka neguje samo przeprowadzenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie w związku z czym sformułowano szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazując, że materiał dowodowy w tej sprawie nie został zebrany w sposób wyczerpujący, jak również został oceniony w sposób dowolny.
Po trzecie, organy podatkowe wadliwie uznały skarżącą za podatnika podatku akcyzowego.
3.4. Skarga kasacyjna strony stanowi w dużej mierze powtórzenie argumentacji przedstawionej już w skardze do Sądu pierwszej instancji, do której w zaskarżonym wyroku Sąd ten się odniósł w sposób w pełni prawidłowy oraz wyczerpujący.
3. 5. Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 178 § 1, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 191, art. 192, art. 197 § 1, art. 198 § 1 i § 2, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4, art. 229 O.p.
Nie ma bowiem podstaw do uwzględnienia podnoszonych w ramach tego zarzutu argumentów, że:
- organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w tym nie został przeprowadzony z urzędu dowód z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej w celu ustalenia klasyfikacji pojazdu, co skutkowało błędną oceną materiału dowodowego,
- organ I instancji zaniechał przeprowadzenia dowodu z oględzin samochodu z zachowaniem wymogów proceduralnych i nie powiadomił strony o planowanej czynności przynajmniej 7 dni przed terminem,
- skarżącej stronie nie udostępniono do wglądu całości materiałów dowodowych i nie umożliwiono wypowiedzenia się w tym zakresie,
- organy podatkowe dokonały błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez bezpodstawne i nieprawidłowe ustalenie, pojazd należy kwalifikować do kodu CN 8703, podczas gdy w ocenie skarżącej powinien być klasyfikowany pod pozycją właściwą dla pojazdów silnikowych specjalnego przeznaczenia - kod CN 8705,
- organy podatkowe nieprawidłowo uzasadniły swoje decyzje.
Odnosząc się do tych argumentów stwierdzić należy, co następuje.
3.5.1. Przede wszystkim w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności belgijski dowód rejestracyjny oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, ustalono bezspornie, że przedmiotowy samochód otrzymał kategorię M1, która oznacza samochody zasadniczo przeznaczone do przewozu osób we wszystkich krajach Unii Europejskiej i jako samochód osobowy został po raz pierwszy zarejestrowany na terytorium kraju. Również w treści wniosku o rejestrację jako rodzaj przeznaczenie pojazdu wskazano – osobowy /k. 18,22-26/.
Co istotne, samochód Land Rover Evoque VIN: [...] nie był zarejestrowany w Niemczech jako pojazd specjalny - pomoc drogowa, tak jak błędnie w uzasadnieniu skargi wskazuje skarżąca. Tym samym wszelkie uwagi odnoszące się do tego zakresu należy uznać za bezprzedmiotowe.
3.5.2. Chybione jest twierdzenie strony, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy art. 190 § 1 i § 2 oraz art. 198 § 1 i § 2 O.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin samochodu z zachowaniem wymogów proceduralnych dotyczących zawiadomienia strony o planowanej czynności przynajmniej na siedem dni przed terminem oraz zaniechał również wystąpienia bezpośrednio do producenta w celu rozstrzygnięcia wątpliwości związanych z klasyfikacją pojazdu, nie zostało ustalone tzw. pierwotne przeznaczenie pojazdu.
Tak jak wspomniano już, okoliczność klasyfikacji samego pojazdu nie była sporna i w tym zakresie ustalono, że samochód Land Rover Evoque nie funkcjonował w obrocie jako pojazd specjalny – pomoc drogowa, lecz jako pojazd osobowy, co w świetle zebranych dowodów w pełni potwierdzało takie stanowisko.
W skardze kasacyjnej w ogóle nie odniesiono się do powyższej argumentacji Sądu i nie podważono trafności ww. stwierdzeń.
3.5.3. Bezzasadny jest również zarzut strony, że w sprawie nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej - w celu jednoznacznego ustalenia klasyfikacji pojazdu, co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 197 § 1 O.p.
W myśl art. 197 § 1 O.p. w przypadku, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii.
Powołanie biegłego należy więc do uznania organu, co oznacza, że nie jest on związany wnioskiem strony w tym zakresie. Z drugiej jednak strony na organie ciąży obowiązek zebrania i rozpoznania w sposób wszechstronny materiału dowodowego oraz dokonanie jego swobodnej oceny (art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.).
Zadaniem biegłego jest dostarczenie organowi prowadzącemu postępowanie wiadomości specjalnych, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, co nie było konieczne w tej sprawie. Ustalenie cech pojazdu mogło bowiem nastąpić na podstawie zgromadzonych dokumentów oraz oświadczeń, co czyniło zbędnym powoływanie biegłego. Skoro samochód Land Rover Evoque nie funkcjonował w obrocie jako pojazd specjalny – pomoc drogowa, lecz jako pojazd osobowy, bezprzedmiotowe w tej sprawie było powołanie biegłego na okoliczności bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia tej sprawy.
3.5.4. Nie ma również podstaw do uwzględnienia argumentów strony skarżącej, że nie udostępniono jej do wglądu całości materiałów dowodowych i nie umożliwiono wypowiedzenia się co do całości materiałów dowodowych sprawy. W okolicznościach tej sprawy nie doszło do naruszenia art. 178 § 1 w związku z art. 179 § 2 w związku z art. 200 § 1 w związku z art. 123 § 1 O.p.
Postanowieniem z 11 września 2019 r. nr [...] wyznaczono stronie 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego /k. 141/. Powyższe pismo doręczono w dniu 16 września 2019r. /k.141a/, a w dniu 17 września 2019 r. prezes spółki Pan Ł. zapoznał się z aktami sprawy w siedzibie organu oraz wykonał dokumentację fotograficzną wybranych dokumentów, co potwierdza sporządzony na tą okoliczność protokół /k.144/. Akta te były kompletne (karty od 1 do 143) i zawierały całość zebranego w sprawie materiału dowodowego zarówno przez organ I jak i II instancji. Pan Ł. nie wniósł żadnych uwag do protokołu.
Również i w tym zakresie w skardze kasacyjnej w ogóle nie odniesiono się do powyższej argumentacji i nie podważono trafności ww. stwierdzeń.
3.5.5. Zasadnie Sąd stwierdził także, że bezpodstawne jest twierdzenie strony, że organy podatkowe nieprawidłowo uzasadniły swoje decyzje. W zaskarżonej decyzji DIAS, stosownie do art. 210 § 1 pkt 6 O.p., przedstawił w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4 O.p.
3.6. Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 2a O.p. przez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości na niekorzyść podatnika oraz stworzenie nieistniejącego przebiegu zdarzeń tylko i wyłącznie na potrzeby uzasadnienia własnego stanowiska, Wykładnia przepisu art. 2a O.p. prowadzi do wniosku, że zawiera on normę prawną, która nakazuje rozstrzyganie na korzyść podatnika wątpliwości, jednakże tylko tych wątpliwości, które dotyczą prawa, nie zaś wątpliwości, co do stanu faktycznego, który podlega ustaleniu, zgodnie z zasadami reguł postępowania (por. wyrok NSA z dnia z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3555/15).
W przedmiotowej sprawie stan faktyczny oraz prawny został ustalony jednoznacznie na podstawie zgromadzonych dowodów oraz obowiązujących przepisów prawa i nie budził wątpliwości.
3.7. Nietrafne są także zarzuty naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 100 ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 4, art. 100 ust. 4, art. 101 ust. 4, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 1, art. 105 pkt 1, art. 106 ust. 1 u.p.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymogi wskazane w art. 141 § 4 P.p.s.a., a przedstawienia w nim argumentacji, z którą strona się nie zgadza, nie świadczy o uchybieniu tego przepisu, w związku ze wskazanymi przepisami postępowania podatkowego, jak również przepisów u.p.a.
3.8. W sytuacji niezasadności sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a tym samym niepodważenia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, nie ma żadnych podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 100 ust. 1 pkt 3 lit. b) i ust. 4, art. 100 ust. 4, art. 101 ust. 4, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 1, art. 105 pkt 1, art. 106 ust. 1 u.p.a., skoro na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 3 lit. b u.p.a. przedmiotem opodatkowania akcyzą jest pierwsza sprzedaż na terytorium kraju samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od którego nie została zapłacona akcyza z tytułu czynności, o których mowa w pkt 1 (import) albo 2 (nabycie wewnątrzwspólnotowe).
Zasadnie ustalono bowiem, że to na skarżącej ciąży obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w wysokości wynikającej z kwestionowanej decyzji bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że podatek akcyzowy od czynności podlegającej opodatkowaniu związanej z przedmiotowym pojazdem nie został zapłacony, z kolei dokument rzekomo to potwierdzający został wygenerowany dla innego samochodu.
3.9. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Janusz Zubrzycki Hieronim Sęk Włodzimierz Gurba
Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia WSA (del.)