2) Ekstrakty, esencje i koncentraty herbaty lub mate (herbaty paragwajskiej). Są one odpowiednikami, z uwzględnieniem istniejących różnic, produktów omówionych w punkcie (1),
3) Przetwory na bazie ekstraktów, esencji lub koncentratów kawy, herbaty lub mate (herbaty paragwajskiej), omówionych w punktach (1) i (2). Są to przetwory na bazie ekstraktów, esencji lub koncentratów kawy, herbaty lub mate (herbaty paragwajskiej) (a nie na bazie samej kawy, herbaty lub mate (herbaty paragwajskiej)) i zawierają ekstrakty itd. z dodatkiem skrobi lub innych węglowodanów,
4) Przetwory na bazie kawy, herbaty lub mate (herbaty paragwajskiej). Przetwory te obejmują, między innymi:
a) "pasty kawowe" składające się z mieszanin mielonej, palonej kawy z tłuszczami roślinnymi i czasem z innymi składnikami, oraz
b) przetwory herbaty składające się z mieszaniny herbaty, mleka w proszku i cukru. (..).
W ocenie organu to właśnie pozycja 2101 CN lepiej niż pozycja 2106 CN oddaje charakter wyrobu będącego przetworem na bazie herbaty. Przyjęcie, iż właściwą byłaby pozycja 2106 CN oznacza zanegowanie brzmienia pozycji 2101, tymczasem Towar stanowi przetwór na bazie herbaty i mate tj. w swoim składzie posiada herbatę czerwoną Pu-Erh oraz liść mate. Pozostałe składniki (tj. owoc dzikiej róży, ziele mniszka lekarskiego, liść pokrzywy, ziele skrzypu, koszyczek rumianku oraz winian L-karnityny, które niewątpliwie wpływają korzystnie na czynności fizjologiczne organizmu), uzupełniają smak herbaty lecz trudno przyjąć, że poprzez te dodatki produkt traci charakter wyrobu na bazie herbaty i stanowi pozostały przetwór niewymieniony w pozycji 2101 CN, co wyklucza tym samym klasyfikację do pozycji 2106 CN wskazaną przez Skarżącą. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że ustawodawca nie precyzuje ilości herbaty, tj. roślin z botanicznego rodzaju Thea oraz mate, które mają znajdować się w przetworach na bazie herbaty.
1.3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę.
Sąd stwierdził, że pozycja 2106 Nomenklatury Scalonej CN obejmuje przetwory spożywcze, gdzie indziej niewymienione ani niewłączone. Jak wynika z Not Wyjaśniających do wskazanej pozycji obejmuje ona przetwory spożywcze pod warunkiem, że nie są objęte jakąkolwiek inną pozycją w nomenklaturze. W niniejszej sprawie warunek powyższy nie został spełniony, bowiem sporny przetwór powstaje na bazie herbaty. Co więcej, jak wynika z Not Wyjaśniających do pozycji 2106 Nomenklatury Scalonej CN pozycja ta obejmuje produkty składające się z mieszaniny roślin lub części roślin (włącznie z nasionami lub owocami) różnych gatunków lub składające się z roślin lub części roślin (włącznie z nasionami lub owocami) jednego lub różnych gatunków zmieszanych z innymi substancjami, takimi jak jeden lub więcej ekstraktów roślinnych, które nie są spożywane jako takie, lecz są w rodzaju stosowanych do przygotowania naparów ziołowych lub "herbatek" ziołowych przynoszące ulgę w różnych dolegliwościach lub utrzymujące dobry stan zdrowia i dobre samopoczucie.
W ocenie Sądu, posłużenie się w omawianym fragmencie Not Wyjaśniających wyrażeniem "herbatek" w cudzysłowie świadczy o tym, że omawianą pozycją mogą zostać objęte jedynie produkty, będące herbatkami w potocznym tego słowa rozumieniu i odnosi się wyłącznie do mieszaniny roślin lub części stosowanych do przygotowania naparów ziołowych lub "herbatek ziołowych", a więc nie zawierających w składzie herbaty, tj. roślin z botanicznego rodzaju Thea (Camellia) oraz mate. Dla wyrobów zawierających w swym składzie herbatę przewidziano odrębne klasyfikacje w Nomenklaturze scalonej. Powyższego rodzaju rozumienie Not Wyjaśniających pozostaje w zgodzie z regułą, w świetle której omawianą pozycją mogą zostać objęte jedynie przetwory spożywcze, gdzie indziej nie wymienione ani nie włączone.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że ze względu na przeważającą ilość ziół (56%) opisany we wniosku towar należy zakwalifikować do pozycji 2106. Dla zakwalifikowania przedmiotowego towaru okoliczność ta jest bez znaczenia, bowiem nomenklatura scalona nie precyzuje ilości herbaty (tj. wagowo, procentowo, objętościowo) roślin z botanicznego rodzaju Thea (Camellia) oraz mate, które mają znajdować się w przetworach na bazie herbaty. Pozycja ta w sposób jednoznaczny wskazuje na bazy produktów z kawy, z herbaty, w postaci ekstraktów, esencji i koncentratów z kawy, z herbaty lub z maté (herbaty paragwajskiej), a nie np. na bazy innych roślin. Wskazuje także przetwory na bazie tych produktów lub na bazie kawy, herbaty lub maté (herbaty paragwajskiej).
2. Skarga kasacyjna.
2.1. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła Spółka, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.)
2.1.1. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 124 i art. 210 § 1 pkt 6 oraz art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako: o.p.), polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie badając legalność zaskarżonych decyzji nie uwzględnił, że organy podatkowe wydając zaskarżone decyzje nie wyjaśniły Stronie z uwagi na jakie okoliczności, dokonując klasyfikacji towaru "Z.", zastosowały wyłącznie regułę 1 ORINS pomijając możliwość zastosowania reguł kolejnych (reguły 2b i 3), odnoszących się do wyrobów stanowiących mieszaniny, dlaczego ich zastosowanie w przedmiotowej sprawie było bezzasadne, czym naruszyły zasadę przekonywania oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a co powinno skutkować w przedmiotowej sprawie uwzględnieniem skargi przez Sąd i uchyleniem zaskarżonej decyzji;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 42h ust. 3 pkt 4 u.p.t.u. polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie badając legalność zaskarżonej decyzji nie uwzględnił, że organy podatkowe wydając zaskarżoną decyzję nie wykazały zaistnienia w dotychczasowym postępowaniu przesłanki zmiany WIS w postaci błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, które to naruszenie powinno było skutkować uwzględnieniem skargi przez Sąd i uchyleniem zaskarżonej decyzji;
2.1.2. przepisów prawa materialnego:
1) pozycji CN 2101 klasyfikacji Nomenklatury scalonej ujętej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm. zwane dalej rozporządzeniem Rady) poprzez błędne zaklasyfikowanie do niej towaru: "Z.", podczas gdy produkt ten stanowiący mieszaninę roślin w tym herbaty czerwonej Pu-Erh oraz mate, stosowaną do przygotowania naparów ziołowych lub "herbatek" ziołowych o właściwościach prozdrowotnych z uwagi na jego obiektywne cechy i właściwości, powinien być zaklasyfikowany do pozycji CN 2106;
2) reguły 1 Ogólnych reguł interpretacji Nomenklatury scalonej (ORINS) zawartych w rozporządzeniu Rady, poprzez jej błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przy dokonywaniu klasyfikacji towaru "Z." i w konsekwencji oparcie oceny w zakresie dokonywanej klasyfikacji wyłącznie na regule 1 ORINS, która nie jest w tym wypadku wystarczająca i nie przesądza o zaklasyfikowaniu przedmiotowego towaru do pozycji 2101 CN oraz poprzez niezastosowanie reguły 2b i 3 ORINS;
3) art. 41 ust. 1 w związku z art. 146aa ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. poprzez ich błędne zastosowanie i określenie stawki podatku od towarów i usług w wysokości 23%, podczas gdy towar ‚"Z." w związku z zaklasyfikowaniem go do pozycji CN 2106 podlega opodatkowaniu obniżoną stawką podatku VAT w wysokości 8%, a w konsekwencji naruszenie art. 41 ust. 2 u.p.t.u. w związku z pozycją nr 5 załącznika nr 3 do u.p.t.u. poprzez ich niezastosowanie;
4) art. 42h ust. 3 pkt 4 u.p.t.u. poprzez niewłaściwe zastosowanie i zmianę na jego podstawie decyzji w zakresie WIS na towar "Z.", w sytuacji gdy nie zaistniały wynikające z tego przepisu przesłanki do jej zmiany (tj. błąd wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego).
2.2. W konsekwencji w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, a także zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
2.3. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna podlegała oddaleniu.
3.2. Spór w niniejszej sprawie dotyczy klasyfikacji towaru. Zdaniem organu towar należy zakwalifikować pod pozycją Nomenklatury Scalonej (dalej "CN") 2101. Natomiast skarżąca spółka twierdzi, że właściwa jest klasyfikacja do pozycji CN 2106. W powyższym sporze racje należy przyznać autorowi Organowi interpretacyjnemu.
3.3. Pozycja CN 2101 obejmuje ekstrakty, esencje i koncentraty kawy, herbaty lub maté (herbaty paragwajskiej) oraz przetwory na bazie tych produktów lub na bazie kawy, herbaty lub maté (herbaty paragwajskiej); cykoria palona i pozostałe palone namiastki kawy oraz ich ekstrakty, esencje i koncentraty. Z not wyjaśniających wynika, że pozycją CN 2101 objęte są przetwory na bazie herbaty, w tym między innymi przetwory herbaty składające się z mieszaniny herbaty, mleka w proszku i cukru (uwaga 4b). W ocenie organu, z zapisu tej treści wynika konstatacja, że dodanie do mieszaniny herbaty powoduje powstanie właśnie przetworu na bazie herbaty.
Z kolei pozycja CN 2106 obejmuje przetwory spożywcze, gdzie indziej niewymienione ani niewłączone. Nota wyjaśniająca (HS), uwaga 14 do pozycji CN 2106, wskazuje na mieszaninę roślin lub ich części włącznie z nasionami lub owocami różnych gatunków, lub składających się z roślin lub ich części włącznie z owocami lub nasionami jednego lub różnych gatunków zmieszanych z innymi substancjami jak jeden lub więcej ekstraktów roślinnych, które nie są spożywane jako takie, lecz są w rodzaju stosowanych do przygotowania naparów ziołowych lub "herbatek" ziołowych (przykładowo o właściwościach: przeczyszczających, moczopędnych, wiatropędnych), włączając produkty reklamowane jako przynoszące ulgę w różnych dolegliwościach lub utrzymujące dobry stan zdrowia i dobre samopoczucie, przy czym z niniejszej pozycji wyłączone są produkty, których części składowe naparów stanowią terapeutyczną lub profilaktyczną dawkę składników aktywnych mających zastosowanie w poszczególnych dolegliwościach (poz. 3003 lub 3004).
3.4. Zasadniczy spór dotyczy zdefiniowania pojęcia "mieszanina na bazie herbaty". Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zajęte przez sąd pierwszej instancji. Brzmienie pozycji 2101 w żadnej mierze nie odnosi się do procentowego, czy też ilościowego udziału herbaty w tym towarze. W przypadku Nomenklatury Scalonej w wielu przypadkach zawarte są sformułowania dotyczące procentowego udziału, czy też danej ilości określonego składnika. Takiego zapisu zaś nie ma w odniesieniu do analizowanej pozycji 2101.
Należy więc przyjąć, że określenie "mieszanina na bazie herbaty" oznacza każdy przetwór w skład, którego wchodzi herbata i to niezależnie od udziału procentowego.
Nie można się także zgodzić, że przedmiotowy produkt w odbiorze konsumentów, nie może być traktowany jako zamiennik, czy wariant herbaty, bądź przetworu na bazie herbaty. Są to bardzo subiektywne odczucia, które nie mogą być podstawą do klasyfikacji towaru w Nomenklaturze Scalonej. Podobnie subiektywny jest argument, że towar przedmiotowy nie funkcjonuje na rynku konsumenckim jako herbata, czy przetwór na bazie herbaty, bowiem kupują i spożywają je ci, którzy chcą osiągnąć określony efekt prozdrowotny bez względu na to czy są amatorami herbaty, bądź przetworów na bazie herbaty i jakiego rodzaju.
Z powyższych względów zarzuty naruszenia prawa materialnego, podniesione w skardze kasacyjnej nie są zasadne.
3.5. Pierwszy zarzut naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwał na uwzględnienie. Organ interpretacyjny i w ślad za nim WSA wskały, że dla celów prawnych klasyfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z ORINS, która informuje, że dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalić zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów i dopiero gdy jest to niemożliwe, należy - przy zachowaniu kolejności - korzystać z następnych reguł, od 2 do 6. Z brzmienia Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej wynika bowiem jednoznacznie, iż zostały one ułożone sekwencyjnie i ze względu na to zastosowanie kolejnej z nich uzależnione jest od uprzedniego wyeliminowania możliwości zastosowania uprzedniej reguły. Ustalenie, że wcześniejsza reguły wyjaśnia wątpliwości w sprawie stanowiło podstawę od niestosowania dalszych sekwencyjnie reguł interpretacyjnych.
Drugi zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się bezzasadny wobec nie podzielenia wykładni prawa materialnego prezentowanej przez Skarżącą. Skoro przyjęta w nowo wydanej informacji stawkowej klasyfikacja została ustalona prawidłowo a odmiennie względem poprzedniej, uchylanej informacji stawkowej, ziściła się przesłanka z art. 42h ust. 3 pkt 4 u.p.t.u.
3.6. Ze względów powyższych Naczelny Sąd Administracyjny, uznając istotę sprawy za wyjaśnioną, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
3.7. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. W skład tych kosztów wchodzi wynagrodzenie pełnomocnika organu, którego wysokość określono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. - Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).
Arkadiusz Cudak Izabela Najda-Ossowska Marek Kołaczek
sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA