Wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2026, sygn. I FSK 331/24

Sygnatura: I FSK 331/24
Data orzeczenia: 27 stycznia 2026
Sąd: Naczelny Sąd Administracyjny (NSA)
Status: Prawomocne
Podatnik: przedsiębiorca (JDG)

Streszczenie

I. L. prowadziła zarejestrowaną działalność gospodarczą, jednak organy podatkowe ustaliły, że w rzeczywistości firmuje ona działalność swojego siostrzeńca D. J. W okresach od kwietnia do sierpnia 2018 r. oraz od czerwca do grudnia 2019 r. I. L. wystawiała faktury na rzecz T. sp. z o.o. i otrzymywała faktury od A. sp. z o.o. Organy uznały, że transakcje te nie odzwierciedlały rzeczywistej działalności I. L., a jedynie firmowały działalność D. J. W konsekwencji, decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z 17 listopada 2022 r., utrzymaną przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej 15 marca 2023 r., określono I. L. zobowiązania w VAT, odmawiając prawa do odliczenia podatku naliczonego i nakładając obowiązek zapłaty podatku z…

faktur wystawionych na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Po śmierci I. L. postępowanie kontynuowali jej następcy prawni. Następcy prawni I. L. zakwestionowali decyzje organów, podnosząc m.in., że przyjęcie, iż skarżąca nie była podatnikiem VAT, wyklucza zastosowanie wobec niej art. 108 ust. 1 u.p.t.u., który ich zdaniem dotyczy wyłącznie podatników. Ponadto twierdzili, że w przypadku firmanctwa organy powinny zastosować przepisy Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności osób trzecich (art. 113 O.p.). Spór koncentrował się więc na tym, czy osobę firmującą cudzą działalność można obciążyć obowiązkiem zapłaty VAT z wystawionych faktur mimo nieuznania jej za podatnika oraz czy prawidłowo zastosowano właściwą procedurę prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględnił skargę i uchylił decyzje organów, uznając, że były one wewnętrznie sprzeczne – skoro I. L. nie uznano za podatnika, to nie można było nałożyć na nią obowiązku z art. 108 ust. 1 u.p.t.u., a nadto organy powinny prowadzić postępowanie wobec osoby trzeciej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. NSA uznał, że wykładnia art. 108 ust. 1 u.p.t.u. dokonana przez WSA jest błędna: obowiązek zapłaty VAT z faktury ciąży na każdym, kto ją wystawił, bez względu na posiadanie statusu podatnika, co potwierdza orzecznictwo TSUE. Ustalenie firmanctwa miało znaczenie wyłącznie dla oceny statusu podatnika w kontekście prawa do odliczenia, natomiast art. 108 stosuje się samodzielnie. NSA zobowiązał WSA do zbadania, czy I. L. rzeczywiście jedynie firmowała działalność i czy wystąpiło ryzyko utraty wpływów podatkowych, co jest warunkiem zastosowania art. 108.

jeszcze 240 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (spr.), Sędzia del. WSA Włodzimierz Gurba, , po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 274/23 w sprawie ze skargi I. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 15 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od kwietnia do sierpnia 2018 r. oraz od czerwca do grudnia 2019 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2) zasądza solidarnie od następców prawnych zmarłej I. L.: R. L., D. L. i J. L. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 9.576,50 (słownie: dziewięć tysięcy pięćset siedemdziesiąt sześć złotych i 50 groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 29 listopada 2023 r. (sygn. akt I SA/Sz 274/23), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji), uwzględnił skargę I. L. (dalej: strona, skarżąca a obecnie następcy prawni: R. L., D. L. i J. L.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej: DIAS, organ drugiej instancji) z 15 marca 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od kwietnia do sierpnia 2018 r. oraz od czerwca do grudnia 2019 r. i w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej: NUS, organ pierwszej instancji) z 17 listopada 2022 r. oraz w punkcie drugim rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).

1.2. W uzasadnieniu wyroku podano, że zaskarżoną decyzją z 15 marca 2023 r. DIAS w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 17 listopada 2022 r. określającą skarżącej wysokość zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług (VAT) za okresy od kwietnia do sierpnia 2018 r. i od czerwca do grudnia 2019 r. a także obowiązek zapłaty podatku wykazanego w fakturach wystawionych w wymienionych okresach rozliczeniowych VAT.

W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wystawiła faktury na rzecz firmy T. oraz firma I. L. wystawiła faktury na rzecz T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. Organ ocenił, że faktury te nie opisują działalności gospodarczej I. L., która w rzeczywistości firmowała działalność gospodarczą swojego siostrzeńca – D. J. W takiej sytuacji, zdaniem organu, wystąpiło firmanctwo w rozumieniu art. 113 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383; dalej: O.p.). Organ argumentował, że działalność firmanta nie ma charakteru samodzielnej działalności gospodarczej prowadzonej we własnym imieniu i na własny rachunek w celach zarobkowych, a tylko taka podlega opodatkowaniu \/AT zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm., Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm. w brzmieniu dla rozpatrywanych okresów rozliczeniowych; dalej: u.p.t.u.).

1.3. Sąd pierwszej instancji przyjął, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja organu oraz decyzja organu pierwszej instancji nie są zgodne z prawem.

W ocenie Sądu, skoro organy przyjęły w motywach podjętych decyzji, że rola skarżącej polegała wyłącznie na firmowaniu działalności gospodarczej prowadzonej w rzeczywistości przez D. J., wówczas powinny były zastosować tryb odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej. Tymczasem organy zweryfikowały skarżącej rozliczenie VAT, eliminując VAT naliczony i należny, według mechanizmu stosowanego w odniesieniu do podatnika tego podatku, a nie do podmiotu firmującego, do osoby trzeciej. W rozstrzygnięciu sformułowanym przez organy nie ma żadnej wzmianki o tym, że odpowiedzialność skarżącej jest odpowiedzialnością osoby trzeciej na zasadach określonych w art. 107 i nast., w tym w art. 113 O.p.

W sytuacji zatem, w której organy ustaliły, że skarżąca nie była podatnikiem VAT i nie wystawiła zakwestionowanych faktur, to w konsekwencji nie mogły zastosować wobec skarżącej art. 108 ust. 1 u.p.t.u., bowiem w takich okolicznościach skarżąca nie była adresatem tej regulacji prawnej. Jeśli natomiast organy określiły skarżącej obowiązek zapłaty podatku ujętego w zakwestionowanych fakturach przewidziany w art. 108 ust. 1 u.p.t.u., to rozstrzygnięcie tej treści wprost oznacza, że skarżąca była jednak podatnikiem VAT, co z kolei pozostaje w sprzeczności z ustaleniami organów przedstawionymi w motywach podjętych decyzji.

W konsekwencji, zdaniem Sądu organy nie rozpatrzyły istoty sprawy. Przyjęte rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji i następnie przez organ odwoławczy pozostają w sprzeczności z ustaleniami i rozważaniami prawnymi przedstawionymi w motywach kolejnych decyzji wydanych w toku instancji. Istnieje zatem elementarna niespójność między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem decyzji zarówno organu I instancji, jak i organu. W związku z tym organy nie wykazały, w jaki sposób w rzeczywistości chciały załatwić sprawę, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej. Oznacza to, że organy w dotychczasowym postępowaniu istotnie naruszyły art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p., co w efekcie doprowadziło do dowolnego, nieadekwatnego zastosowania przepisów materialnego prawa podatkowego.

Z tych powodów zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.).

2. Skarga kasacyjna.

2.1. Skargę kasacyjną wniósł organ podatkowy, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 108 ust. 1 u.p.t.u. przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że do zapłaty kwoty podatku wykazanej na fakturze jest obowiązany podatnik VAT, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że do zapłaty kwoty podatku wykazanej na fakturze jest obowiązana osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna w przypadku gdy wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku,

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów obu instancji w wyniku przyjęcia, że organy "nie wykazały, w jaki sposób w rzeczywistości chciały załatwić sprawę, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej (...), co w efekcie doprowadziło do dowolnego, nieadekwatnego zastosowania przepisów materialnego prawa podatkowego" podczas gdy uchylone decyzje nie zawierają wad, bowiem organy podatkowe wykazały, że skarżąca faktycznie nie prowadziła samodzielnie działalności gospodarczej zarejestrowanej na własne imię i nazwisko, a jedynie firmowała działalność, którą faktycznie prowadził D. J., tym samym w świetle art. 15 ust. 1 u.p.t.u. nie była podatnikiem, dlatego na podstawie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u. nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych na rzecz firmy T., natomiast na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. jest zobowiązana do zapłaty podatku VAT wynikającego z faktur, które wystawiła, co zostało wskazane i wyjaśnione w uzasadnieniach decyzji z zachowaniem wymogów wynikających z art. 210 § 4 O.p;

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę i uchylił decyzję organu odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w związku z art. 15 ust. 1, art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 108 ust. 1 u.p.t.u. oraz art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p. poprzez uchylenie decyzji organów podatkowych, w sytuacji gdy przeprowadziły one prawidłowo postępowanie i dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do norm prawnych oraz gdy decyzje organów podatkowych zostały wydane w wyniku prawidłowo przeprowadzonych postępowań podatkowych i z zachowaniem wymogów wynikających z art. 210 § 4 O.p;

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę i uchylił decyzję organu odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji;

3) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, nakładających na organy podatkowe obowiązek uprzednio wykonany, tj. aby organy rzetelnie, wyczerpująco, jednoznacznie ustaliły stan faktyczny sprawy, a następnie zastosowały do niego adekwatne przepisy materialnego prawa podatkowego oraz uczyniły to w taki sposób, aby rozstrzygnięcie istoty sprawy oraz jego uzasadnienie tworzyły spójną, logiczną i konsekwentną całość - a co przez organy podatkowe zostało zrealizowane w uchylonych decyzjach, i co ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwia wykonanie wyroku;

4) art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, uniemożliwiające poznanie dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, a wiążącej organ wykładni art. 108 ust. 1 u.p.t.u., co ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwia wykonanie wyroku;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 113 O.p. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie wydanych w obu instancjach decyzji, w wyniku nieuprawnionego przyjęcia, iż w rozpoznawanej sprawie organy powinny były zastosować tryb odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej, podczas gdy organy nie prowadziły wobec skarżącej postępowania w zakresie odpowiedzialności osoby trzeciej, a postępowanie podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od kwietnia do sierpnia 2018 r. oraz od czerwca do grudnia 2019 r. w wyniku którego, w oparciu o przepisy ustawy o VAT zweryfikowały rozliczenie podatku VAT skarżącej;

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji i uchylenia decyzji organów obu instancji.

Mając powyższe na uwadze, organ podatkowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a. oraz jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. W każdym z tych dwóch przypadków, o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

2.2. Skarżąca w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie w całości i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika będącego adwokatem, w wysokości prawem przepisanej.

2.3. Na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. Przewodniczący Wydziału I Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z 9 grudnia 2025 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

3.1. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji z następujących zasadniczych powodów:

- z uwagi na naruszenie art. 107 i nast., w tym w art. 113 O.p., poprzez ich pominięcie "w rozstrzygnięciu sformułowanym przez organy", mimo że organy przyjęły w motywach podjętych decyzji, że rola skarżącej polegała wyłącznie na firmowaniu działalności gospodarczej prowadzonej w rzeczywistości przez D. J. i powinny były zastosować tryb odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej,

- naruszenie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., bowiem w sytuacji, w której organy ustaliły, że skarżąca nie była podatnikiem VAT i nie wystawiła zakwestionowanych faktur, skarżąca nie była w takich okolicznościach adresatem tej regulacji prawnej; jeśli natomiast organy określiły skarżącej obowiązek zapłaty podatku ujętego w zakwestionowanych fakturach przewidziany w art. 108 ust. 1 u.p.t.u., to rozstrzygnięcie tej treści wprost oznacza, że skarżąca była jednak podatnikiem VAT, co z kolei pozostaje w sprzeczności z ustaleniami organów przedstawionymi w motywach podjętych decyzji,

- naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p., gdyż organy nie wykazały, w jaki sposób w rzeczywistości chciały załatwić sprawę, na jakiej podstawie faktycznej i prawnej, bowiem z perspektywy art. 113 O.p. i art. 108 ust. 1 u.p.t.u. zupełnie inna jest sytuacja prawna podatnika VAT oraz podmiotu, który takim podatnikiem nie jest, nie prowadził działalności gospodarczej, nie wystawił faktur.

3.2. Za zasadne uznać należy zarzuty kasacyjne podnoszące naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 113 O.p. i art. 108 u.p.t.u. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 180 § 1 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p., art. 210 § 4 O.p.

3.3. Jak wynika z decyzji organu odwoławczego, jej podstawę prawną stanowiły, oprócz art. 233 § 1 pkt 1 O.p., przepisy art. 15 ust. 1 i 2, art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a), art. 108 ust. 1 u.p.t.u. Jak zatem z tego wynika, zarówno podstawa prawna, jak i uzasadnienie tej decyzji wskazują, że ustalenie okoliczności firmanctwa stanowiło jedynie okoliczność faktyczną, w oparciu o którą organy przyjęły, że skarżąca nie była w okolicznościach tej sprawy podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u., a w konsekwencji nie miała prawa do odliczenia podatku na podstawie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u. i jest zobowiązana do uiszczenia podatku z tytułu wystawionych faktur na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.

Wbrew zatem stanowisku Sądu, nie doszło do naruszenia art. 107 i nast., w tym art. 113 O.p., poprzez ich pominięcie w rozstrzygnięciach decyzji organów, gdyż organy nie prowadziły wobec skarżącej postępowania w zakresie odpowiedzialności osoby trzeciej, a jedynie weryfikując jej rozliczenia jako podatnika VAT, którym według ich oceny nie była z uwagi na poczynione ustalenia.

3.4. Zwrócić przy tym należy uwagę, że Sąd kierując się jedynie aspektem formalnym uznał, że doszło do naruszenia ww. przepisów, nie dokonując w ogóle oceny, czy rzeczywiście okoliczności faktyczne tej sprawy przemawiają za tym, że skarżąca faktycznie była jedynie firmującym działalność D. J., a zatem nie miała przymiotu podatnika w zakwestionowanych transakcjach.

3.5. Trafny jest także zarzut naruszenia art. 108 ust. 1 u.p.t.u., gdyż wadliwa jest wykładnia tego przepisu dokonana przez Sąd polegająca na uznaniu, że skoro skarżąca nie była - według organów - podatnikiem VAT, to nie była w takich okolicznościach adresatem tej regulacji prawnej.

Zgodne z art. 108 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.

Przepis ten stanowi implementację art. 203 dyrektywy 2006/112/WE, zgodnie z którym każda osoba, która wykazuje VAT na fakturze, jest zobowiązana do zapłaty VAT.

3.6. Jak stwierdził TSUE w wyroku z dnia 30 stycznia 2024 r. w sprawie C- 442/22 P sp. z o.o., jeżeli chodzi, o zakres stosowania owego art. 203, Trybunał wyjaśnił, że wykazany na fakturze VAT jest należny od wystawcy tej faktury również w przypadku braku rzeczywistej transakcji podlegającej opodatkowaniu [zob. podobnie wyroki: z dnia 31 stycznia 2013 r., Stroy trans, C-642/11, EU:C:2013:54, pkt 38; z dnia 8 grudnia 2022 r., Finanzamt Österreich (VAT błędnie zafakturowany względem konsumentów końcowych), C-378/21, EU:C:2022:968, pkt 19].

Z utrwalonego orzecznictwa wynika bowiem, że wspomniany art. 203 ma na celu wyeliminowanie wszelkiego ryzyka uszczuplenia wpływów podatkowych, jakie może powodować prawo do odliczenia przewidziane w dyrektywie VAT [wyroki: z dnia 31 stycznia 2013 r., Stroy trans, C-642/11, EU:C:2013:54, pkt 32; z dnia 8 grudnia 2022 r., Finanzamt Österreich (VAT błędnie zafakturowany względem konsumentów końcowych), C-378/21, EU:C:2022:968, pkt 20]. Ma on zatem zastosowanie w sytuacji, gdy VAT został błędnie wykazany na fakturze i istnieje ryzyko utraty wpływów podatkowych z tego powodu, że adresat danej faktury może skorzystać z prawa do odliczenia tego VAT [zob. podobnie wyrok z dnia 8 grudnia 2022 r., Finanzamt Österreich (VAT błędnie zafakturowany względem konsumentów końcowych), C-378/21, EU:C:2022:968, pkt 21].

Wystawca faktury wskazującej kwotę VAT jest zatem zobowiązany do zapłaty tej kwoty niezależnie od jakiejkolwiek winy, jeżeli istnieje ryzyko utraty wpływów podatkowych. Jeżeli natomiast takie ryzyko utraty zostanie wykluczone, art. 203 dyrektywy VAT nie ma zastosowania [zob. podobnie wyrok z dnia 8 grudnia 2022 r., Finanzamt Österreich (VAT błędnie zafakturowany względem konsumentów końcowych), C-378/21, EU:C:2022:968, pkt 24].

3.7. Z powyższego wynika, że zobowiązanym do zapłaty VAT na podstawie art. 203 dyrektywy 2006/112/WE, jak również art. 108 ust. 1 u.p.t.u. jest każda osoba, która wykazuje VAT na fakturze, niezależnie od tego czy jest czy nie jest podatnikiem VAT [w ww. sprawie C-442/22 TSUE stwierdził, że może być to – w określonych okolicznościach – także pracownik podatnika podatku od wartości dodanej (VAT)].

Z tych względów wykładnia art. 108 ust. 1 u.p.t.u. dokonana przez Sąd jest wadliwa.

3.8. W konsekwencji zasadny jest także zarzut naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p., gdyż wbrew stanowisku Sądu organy wskazały jednoznacznie na jakiej podstawie faktycznej i prawnej chciały załatwić niniejszą sprawę, a Sąd dokonał wadliwej oceny prawnej, zasadniczo podstawy prawnej przyjętego przez organy rozstrzygnięcia, nie dokonując – co należy powtórzyć - prawidłowości oceny okoliczności faktycznych tej sprawy, tzn. czy skarżąca faktycznie była jedynie firmującym działalność D. J., a zatem nie miała przymiotu podatnika w zakwestionowanych transakcjach. Prawidłowość bowiem oceny tej okoliczności jest zasadnicza dla trafności rozstrzygnięcia tej sprawy przez organy podatkowe.

3.9. Z powyższym względów na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd ten jest obowiązany uwzględnić treść niniejszego wyroku, główne w zakresie dokonanej wykładni art. 108 ust. 1 u.p.t.u. oraz konieczności oceny prawidłowości ustalenia przez organy, czy skarżąca faktycznie była jedynie firmującym działalność D. J., a zatem nie miała przymiotu podatnika w zakwestionowanych transakcjach.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.

Janusz Zubrzycki Artur Mudrecki Włodzimierz Gurba

Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia WSA (del.)

jeszcze 1910 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo