Wyrok NSA z dnia 18 września 2025, sygn. I FSK 432/25

Sygnatura: I FSK 432/25
Data orzeczenia: 18 września 2025
Sąd: Naczelny Sąd Administracyjny (NSA)
Status: Prawomocne
Podatnik: spółka komandytowa

Streszczenie

B. sp. k. (spółka komandytowa) wzięła udział w postępowaniu podatkowym dotyczącym określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w VAT za okres od kwietnia do listopada 2021 r. oraz zabezpieczenia tej kwoty na jej majątku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (DIAS) prowadził postępowanie odwoławcze, które trwało dłużej niż ustawowe terminy, z opóźnieniami w podejmowaniu czynności…

po zwrocie akt z Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 listopada 2024 r. stwierdził, że DIAS dopuścił się przewlekłego prowadzenia tego postępowania. Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie prowadził postępowanie odwoławcze w sposób przewlekły i z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia przyznanie spółce odszkodowania w postaci sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów postępowania sądowego? Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że organ podatkowy rzeczywiście prowadził postępowanie odwoławcze przewlekle i z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ przekroczył ustawowe terminy, a zwłoka była znaczna i nieuzasadniona. Sądy przyznały na rzecz spółki sumę pieniężną w wysokości 2.000 zł oraz zwrot kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając wyrok niższej instancji.

jeszcze 118 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia NSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Dominik Mączyński, Protokolant Bartłomiej Deptuła, po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r., sygn. akt III SAB/Wa 43/24 w sprawie ze skargi B. sp. k. w W. na przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do listopada 2021 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz B. sp. k. w W. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

1. Wyrokiem z 14 listopada 2024 r., sygn. akt III SAB/Wa 43/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa w sprawie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do listopada 2021 r. oraz zabezpieczenia jej na majątku podatnika, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, przyznał od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz B. sp. k. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka", "Strona") sumę pieniężną w wysokości 2.000 zł oraz orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego.

2. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

2.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł DIAS zaskarżając ten wyrok w części dotyczącej:

a) stwierdzenia, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1 wyroku);

b) przyznania od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 2.000 złotych (pkt 3 wyroku);

c) zasądzenia od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz Skarżącej kwoty 597,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 4 wyroku).

Sformułował także wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz rozpoznanie skargi w następstwie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, a także oddalenie skargi, ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, iż istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona: uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części objętej skargą kasacyjną i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia Sądowi, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, zasądzenie na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz oświadczył, iż zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

DKIS zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art.151 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., będące skutkiem dokonania błędnej oceny okoliczności sprawy i niesłusznego uznania, że

w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego, podczas gdy prawidłowa ocena okoliczności sprawy powinna doprowadzić Sąd do wniosku, że wskazywane przez organ odwoławczy przyczyny takie jak:

a) obiektywna złożoność sprawy oraz konieczność analizy i uzupełnienia materiału dowodowego sprawy w sposób umożliwiający należyte wykazanie istnienia zobowiązania podatkowego określanego w przybliżeniu oraz zabezpieczenia, a także realizacja wytycznych NSA zawartych w wyroku z dnia 22.11.2023 r. sygnatura akt

I FSK 247/23;

b) konieczność zgromadzenia materiału dowodowego celem dokonania ponownej analizy sytuacji finansowej Skarżącej stanowiły racjonalne i obiektywne, niezależne od organu odwoławczego uzasadnienie długotrwałego rozpoznawania środka odwoławczego, które to działanie nie wypełniało znamion przewlekłości.

Wadliwość w powyższym zakresie stanowiła bezpośrednią podstawę zawartego w punkcie 1. wyroku rozstrzygnięcia, iż postępowanie odwoławcze prowadzone było przez organ odwoławczy w sposób przewlekły. Tym samym, naruszenie to miało samoistnie istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia.

2) art.149 § 1a p.p.s.a. oraz art.141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art.151 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 149 § 1a p.p.s.a. będące skutkiem dokonania błędnej oceny okoliczności sprawy i niesłusznego uznania, że w przedmiotowej sprawie stwierdzona przez Sąd przewlekłość postępowania odwoławczego nie miała w oczywisty sposób żadnych racjonalnych ani obiektywnych przyczyn, a zatem miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy prawidłowa ocena okoliczności sprawy powinno doprowadzić Sąd do wniosku, że wskazywane przez organ odwoławczy przyczyny takie jak:

I FSK 247/23;

b) konieczność zgromadzenia materiału dowodowego celem dokonania ponownej analizy sytuacji finansowej Skarżącej stanowiły racjonalne i obiektywne, niezależne od organu uzasadnienie opóźnienia w rozpoznaniu środka odwoławczego, które nie wypełniało znamion przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa.

Wadliwość w powyższym zakresie stanowiła bezpośrednią podstawę zawartego w punkcie 1. wyroku rozstrzygnięcia, iż stwierdzone przez Sąd przewlekłe prowadzenie postępowania, miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym, naruszenie to miało samoistnie istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia.

3) art.141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób naruszający dyrektywy określone w art.141 § 1 p.p.s.a. co przejawia się w:

a) zaniechaniu zawarcia w uzasadnieniu wyroku wyczerpującego stanowiska pozwalającego na odtworzenie motywów którymi kierował się Sąd uznając zasadność przyznania sumy pieniężnej w konkretnie wskazanej wysokości tj.2.000 zł, podczas gdy przyznanie tego środka jest jedynie fakultatywne, wyjątkowe

i uzależnione od zaistnienia szczególnych okoliczności, co powoduje, że rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie wykracza poza granice uznania przewidzianego w art.149 § 2 p.p.s.a.;

b) zaniechaniu zawarcia w uzasadnieniu wyroku wyczerpującego uzasadnienia, w czym konkretnie (i w jakiej wysokości) Sąd upatruje straty poniesionej przez Skarżącą, która uzasadniałaby przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości ustalonej przez Sąd, co nie pozwala w pełni na odtworzenie toku rozumowania Sądu w powyższym zakresie,

4) art.200, art.205 § 2 i art.209 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz.1687) poprzez zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego, w wyniku błędnego uznania skargi za częściowo zasadną, podczas gdy zarzuty sformułowane powyżej dowodzą, że Sąd powinien oddalić skargę na podstawie art.151 p.p.s.a., co tym samym w dalszej kolejności wykluczało zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżącej.

2.2. Skarżąca w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną na rozprawie, zważył co następuje:

3.1. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w sytuacji, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zd. pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny może sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.

3.2. W pierwszych dwóch zarzutach kasacyjnych DIAS wskazał na naruszenie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., będące skutkiem dokonania błędnej oceny okoliczności sprawy i niesłusznego uznania, że

w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego czego konsekwencją było także błędne uznanie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu DIAS wskazał na obiektywną złożoność sprawy oraz konieczność analizy i uzupełnienia materiału dowodowego sprawy w sposób umożliwiający należyte wykazanie istnienia zobowiązania podatkowego określanego w przybliżeniu oraz zabezpieczenia, a także realizacja wytycznych NSA zawartych w wyroku z 22 listopada 2023 r., sygn. akt

I FSK 247/23, a także konieczność zgromadzenia materiału dowodowego celem dokonania ponownej analizy sytuacji finansowej Skarżącej.

3.3. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie wskazanej regulacji, w sytuacji, gdy Sąd uwzględni skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

w wymienionych sprawach, ustawodawca określił kompetencję do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Regulacja ta stanowi zatem jednoznaczną podstawę dla obligatoryjnego działania dla Sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak zasadnie wskazuje się przy tym w orzecznictwie, jest to przepis wynikowy i kompetencyjny, na podstawie którego Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania realizuje czynności określone w tym unormowaniu, a zatem także stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stąd też zawarte rozstrzygniecie w wyroku o zasadności wniesionej skargi jest zawsze następstwem dokonanej przez sąd weryfikacji legalności działania organu administracji publicznej (zob. wyrok NSA z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 1186/23).

3.4. Weryfikacja ta odnosi się zatem do określonego ustawowo w art. 139 § 3 O.p. terminu załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie z tym przepisem załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Ustawodawca wyznacza zatem termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym, a zatem nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania, przy czym termin ten podlega wydłużeniu do 3 miesięcy z uwagi na przeprowadzenie rozprawy, bądź też złożenie wniosku przez stronę o jej przeprowadzenie.

3.5. Należy równocześnie nadmienić, że zgodnie z przywołanym w tym zarzucie art. 140 § 1 O.p., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Regulacja ta stanowi podstawę do działania organu podatkowego, w przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie, a zatem zawiadomienia strony, podania przyczyn niedotrzymania terminu i wskazania nowego terminu załatwienia danej sprawy. Trzeba przy tym zauważyć, że unormowanie to stało się także w orzecznictwie sądów administracyjnych podstawą do oceny, czy dane postępowanie podatkowe jest prowadzone przewlekle. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko tego Sądu wyrażone

w wyroku z 6 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 473/16, gdzie przyjęto, że "O tym, czy organ podatkowy należycie, a więc bez przewlekłości prowadzi postępowanie podatkowe nie przesądza to, co zostanie zapisane w treści postanowień przedłużających termin załatwienia sprawy podatkowej, lecz to co faktycznie jest

w tym postępowaniu realizowane i czy rzeczywiście wymagany jest do przeprowadzenia tego typu działań dalszy jeszcze czas".

3.6. Konieczne staje się bowiem wskazanie, iż wymienione unormowania są wyrazem realizacji jednej z zasad ogólnych postępowania podatkowego, a zatem zasady szybkości tego postępowania. Zasada ta, której normatywna podstawa została wyrażona w art. 125 O.p., ma znaczenie nie tylko formalne, lecz ma zastosowanie w okolicznościach konkretnej sprawy, a ponadto jej zastosowanie należy odnotować wraz z innymi zasadami ogólnymi postępowania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w samej treści art. 125 O.p. ustawodawca w pierwszej kolejności wskazuje na zasadę wnikliwości i łączy ją

z zasadą szybkości postępowania podatkowego. Już samo powiązanie tych zasad

w treści wymienionej regulacji należy odnieść do ustawowo określonych terminów załatwienia sprawy, co ma także odniesienie do zasady prawdy materialnej, na którą wskazuje Organ w uzasadnieniu tego zarzutu skargi kasacyjnej. Zasada prawdy materialnej jest bowiem również powiązana z zasadą szybkości postępowania podatkowego.

3.7. W przedmiotowej sprawie wyrokiem z 22 listopada 2023 r., sygn. akt

I FSK 247/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Warszawie z 28 października 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1523/22 i zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z 26 kwietnia 2022 r. Akta sprawy wpłynęły do DIAS w dniu 22 lutego 2024 r.

W ramach prowadzonego następnie postępowania DIAS:

- w dniu 5 kwietnia 2024 r. zwrócił się do organu I instancji z zapytaniem, czy postępowanie podatkowe prowadzone wobec Spółki zostało zakończone i czy wydano decyzję wymiarową;

- w dniu 10 kwietnia 2024 r. NUS odpowiedział przecząco;

- w dniu 18 kwietnia 2024 r. wystąpił do NUS celem uzyskania informacji dotyczących ustaleń poczynionych w toku prowadzonego postępowania podatkowego po wydaniu decyzji z 26 kwietnia 2022 r.;

- w dniu 16 maja 2024 r. ponaglił NUS; w dniu 21 maja 2024 r. ponownie wystąpił o informacje;

- w dniu 24 maja 2024 r. do DIAS wpłynęła odpowiedź NUS;

- w dniu 19 czerwca 2024 r. DIAS zwrócił się do NUS o przekazanie kserokopii nowego materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu podatkowym,

a także o dodatkowe informacje, tj. czy materiał dowodowy wpłynie na ustalenia

w zakresie przewidywanej kwoty zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług za 04-11/2021 r., czy wpłynęły akta Spółki z NSA, czy dokonano skutecznego zabezpieczenia wierzytelności Spółki, w związku z wydaną decyzją zabezpieczającą z 30 grudnia 2021 r.;

- w dniu 11 lipca 2024 r. do DIAS wpłynęła odpowiedź NUS na pismo z 19 czerwca 2024 r. z załączonym materiałem dowodowym.

- jednocześnie postanowieniami: z 19 kwietnia 2024 r. i 20 czerwca 2024 r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do 21 czerwca 2024 r. i 22 sierpnia 2024 r., odpowiednio;

- po wniesieniu do WSA skargi na przewlekłość postępowania DIAS w dniu 20 sierpnia 2024 r. wydał decyzję w sprawie. Z akt administracyjnych wynika, że decyzja ta miała charakter kasatoryjny: DIAS uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

3.8. Mając na uwadze powyższe zasadnie Sąd pierwszej instancji podkreślił, że pierwsza czynność po zwrocie akt została w sprawie podjęta dopiero po sześciu tygodniach, tj. w dniu 5 kwietnia 2024 r., a czynności podjęte przez DIAS były niezborne i nieskoordynowane.

Ponadto jak sam wskazuje w skardze kasacyjnej DIAS "okolicznością przesądzającą o konieczności uchylenia decyzji z 30.12.2021 r. nr [...] w części dotyczącej określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 04-11/2021 r. wraz z odsetkami za zwłokę i jej zabezpieczenia na majątku Spółki, okazało się uchylenie - stanowiącej w sprawie trzon ustaleń w zakresie objętym art. 33 ustawy Ordynacja podatkowa, zarówno do co przybliżonej wysokości zobowiązania, jak i obawy jego niewykonania - decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z 31.09.2021 r. nr [...] określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług I. Sp. z o.o. Sp. k.

Organ odwoławczy wziął pod uwagę, że przedmiotowa decyzja i wynikające

z niej ustalenia, stanowiące dla organu pierwszej instancji punkt odniesienia dla ustaleń dotyczących potencjalnych nieprawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług za 04-11/2021 r. przez B. Sp. k. i przesłanki zabezpieczenia na jej majątku, nie ostały się w obrocie prawnym. W wyniku kontroli instancyjnej rozstrzygnięcie w sprawie zobowiązań podatkowych I. Sp. z o.o. Sp. k. okazało się co najmniej przedwczesne. Jego uchylenie powoduje, że nie może stanowić już oparcia dla ustaleń organu odwoławczego w ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym w przedmiocie zabezpieczenia na majątku Strony".

3.9. Wskazana powyżej decyzja DIAS dla I. sp. z o.o. sp. k. wydana została 17 marca 2023 r., a więc na prawie rok przed otrzymaniem akt z Sądu, a zatem DIAS nie rozstrzygając przez ponad 6 miesięcy sprawy w trybie odwoławczym dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania.

Istotne dla takiej oceny jest także to, że z wyroku NSA z 22 listopada 2023 r. wynika wprost (bez konieczności prowadzenia jakiegokolwiek dalszego postępowania wyjaśniającego) niezgodność z prawem decyzji organu I instancji

w części dotyczącej zabezpieczenia dodatkowych zobowiązań podatkowych (sankcji VAT).

3.10. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego określenia przez sąd pierwszej instancji przewlekłości, jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa należy podkreślić, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie mają okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest znaczny, oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa, a także, gdy zwłoka jest efektem działań (zaniechań) organu, które można interpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony.

3.11. Mając na uwadze przytoczone powyżej okoliczności prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że w realiach niniejszej sprawy skutek stwierdzonej przewlekłości jest taki, że przewlekłość - sama w sobie - stała się instrumentem do utrzymywania zabezpieczenia środków finansowych Spółki i zapewnienia podstawy do utrzymywania zajęcia wierzytelności Spółki na rachunkach bankowych, a co za tym idzie prowadzone było w sposób rażąco przewlekły. Przewlekłość postępowania odwoławczego w sprawie zabezpieczenia zasługuje na ostrzejszą krytykę, bo taka odmiana przewlekłości - sama w sobie - staje się zabezpieczeniem. Mając na względzie całokształt zachowania organu i specyfikę sprawy, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. uznał więc, że przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

3.12. W rezultacie zasadne było przyznanie Skarżącej od organu sumy pieniężnej. Podkreślenia wymaga, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wyjaśnił nie tylko zasadność orzeczenia sumy pieniężnej na rzecz Spółki, ale także jej wysokość. W pełni zaaprobować należy wyjaśnienia sądu pierwszej instancji, że kwota 2.000 zł spełni z jednej strony funkcję prewencyjną

w stosunku do organu, a z drugiej strony stanowić będzie zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką Skarżąca poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Za w pełni uzasadnione uznać należy także stanowisko Sądu pierwszej instancji, że argumentem przemawiającym za zasądzeniem na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej było uwzględnienie, iż - z jednej strony - rażąca przewlekłość nie przekraczała jednego roku, całe orzeczone zabezpieczenie wynosiło ok. 5 mln zł,

a z drugiej na korzyść organu działa finalne załatwienie sprawy, co też stanowiło powód powstrzymania się przez Sąd pierwszej instancji od zasądzenia wyższej sumy pieniężnej. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 w zw. z art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zawarcia w uzasadnieniu wyroku wyczerpującego stanowiska pozwalającego na odtworzenie motywów, którymi kierował się sąd pierwszej instancji zarówno w zakresie zasadności przyznania sumy pieniężnej jak i wysokości tej kwoty.

3.13. Zarzut naruszenia art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. ma charakter wtórny wobec pozostałych sformułowanych w skardze kasacyjnej. Jak bowiem wyjaśnia DIAS, Sąd pierwszej instancji powinien oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., co tym samym wykluczało zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżącej. A zatem, skoro autor skargi kasacyjnej nie zdołał podważyć rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji w zakresie oceny zasadności skargi Spółki i stwierdzenia, że organ dopuścił się rażącej przewlekłości

w prowadzeniu postępowania odwoławczego, zarzut ten jest nieskuteczny.

4. W rezultacie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

D. Mączyński M. Niezgódka-Medek M. Olejnik

jeszcze 2140 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo