4.3. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje również za zasadne przypomnieć pewne istotne i oczywiste kwestie dotyczące charakteru środka zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna. Otóż bez wątpienia skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Oznacza to, że sąd kasacyjny co do zasady związany jest granicami takiej skargi wyznaczonymi przez zawarte w niej podstawy i wnioski (art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest jedynie do zbadania, czy postawione w skardze kasacyjnej zarzuty, polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego czy też procesowego, w rzeczywistości zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone. W przypadku zarzutów naruszenia przepisów postępowania wspomniane związanie odnosi się również do ich uzasadnienia, które autor skargi kasacyjnej nie tylko jest obowiązany w takiej skardze zawrzeć, ale także wykazać w nim, że zarzucane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na sposób załatwienia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż — z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej — Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Sąd nie może natomiast zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne.
W tym zakresie zmian nie wprowadziła uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), w której stwierdzono, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które — zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną — zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.
4.4. Przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu jest ocena dopuszczalności skargi skarżącej do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Sąd pierwszej instancji stanął w tym względzie na stanowisku, że skarga spółki na przewlekłość postępowania organu została wniesiona już po zakończeniu postępowania administracyjnego, prowadzenia którego zarzucana przewlekłość miała dotyczyć. W tej sytuacji sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna, a skoro została wniesiona – podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Wnosząc skargę kasacyjną od postanowienia sądu pierwszej instancji, skarżąca zakwestionowała to stanowisko. W środku odwoławczym sformułowała jeden zarzut — naruszenia prawa materialnego w postaci art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez sąd, że przewlekłość postępowania organu nie istnieje. Naruszenia ww. przepisu prawa przez sąd pierwszej instancji skarżąca nie powiązała jednak z żadnym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określających kompetencje orzecznicze wojewódzkiego sądu administracyjnego, w szczególności z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowił podstawę prawną zaskarżonego postanowienia i przeciwko któremu zarzuty kasacyjne w sposób oczywisty powinny być kierowane.
4.5. Wskazany przez autora skargi kasacyjnej jako naruszony przepis art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. nie miał zaś w badanej sprawie w ogóle zastosowania.
Zgodnie bowiem z art. 1 k.p.a. ustawa ta normuje:
1) postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco;
2) postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1;
3) postępowanie w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2;
4) postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń;
5) nakładanie lub wymierzanie administracyjnych kar pieniężnych lub udzielanie ulg w ich wykonaniu;
6) tryb europejskiej współpracy administracyjnej.
Stosownie zaś do art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, ze zm.), dalej "o.p.", z wyjątkiem przepisów działów IV i VIII.
4.6. Zarzucana organowi administracji przewlekłość postępowania miała tymczasem mieć miejsce w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług i polegać na niedokonaniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. zwrotu na rachunek bankowy spółki kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2018 r. w terminie określonym w przepisach prawa lub skutecznie przedłużonym stosownym postanowieniem ww. organu i niewydaniu przez ten organ decyzji o odmowie zwrotu podatku. Zarzucana przewlekłość postępowania miała zatem mieć miejsce w sprawie dotyczącej zwrotu podatku w rozumieniu art. 3 pkt 7 o.p. Zgodnie zaś z art. 2 § 1 pkt 1 o.p. przepisy ustawy stosuje się do podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. W myśl art. 1 pkt 1 i 3 o.p. ustawa normuje zobowiązania podatkowe, postępowanie podatkowe, kontrolę podatkową i czynności sprawdzające. Wprawdzie Ordynacja podatkowa, w przeciwieństwie do Kodeksu postępowania administracyjnego, nie reguluje wprost przewlekłości, normując jedynie bezczynność. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi jednak wątpliwości, że także na gruncie postępowania podatkowego istnieje możliwość kwestionowania przewlekłości (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2022 r., sygn. akt I FSK 1454/22; CBOSA).
4.7. Podsumowując powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzucana przez kasatora przewlekłość postępowania organu miała dotyczyć sprawy podatkowej, w których to sprawach nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a przepisy Ordynacji podatkowej. W skardze kasacyjnej tymczasem nie wskazano jako naruszonego żadnego przepisu tej ostatniej ustawy.
Z tego też względu, bacząc na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej, wniesiony przez skarżącą środek zaskarżenia nie mógł być skuteczny.
4.8. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postepowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).