w konsekwencji czego wszczęcie (w odniesieniu do podatku za wrzesień 2013 r.) postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe zakwalifikować należy jako instrumentalne zastosowanie przepisów prawa przez organ w celu spowodowania przede wszystkim uniemożliwienia upływu terminu przedawnienia, nie zaś osiągnięcia ustawowych celów postępowania przygotowawczego, a tym samym zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uznać należy za bezskuteczne, tj. nie wpływające na bieg terminu przedawnienia, a w konsekwencji zobowiązania podatkowe objęte niniejszym postępowaniem podatkowym uznać należałoby za przedawnione;
2. art. 42 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 i 2 u.p.t.u. polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, iż wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów zachodzi, gdy towar zostanie wywieziony na terytorium Polski oraz dostarczony nabywcy, tj. dowieziony do jego siedziby i rozładowany z transportu, w sytuacji gdy w rzeczywistości pojęcie dostawy winno być rozumiane w ten sposób, że zachodzi ona w momencie, gdy nabywca zyskuje możliwość swobodnego wykonywania uprawnień właścicielskich względem przedmiotu dostawy, a tym samym z samego faktu, iż towar został przyjęty przez nabywcę, sprawdzony przez niego, objęty przez niego wolą i faktyczną możliwością rozporządzenia nim, dochodzi do zajścia dostawy;
3. art. 42 ust. 1 i 3 u.p.t.u. polegające na przyjęciu, iż skarżącemu nie przysługuje uprawnienie do skorzystania z stawki podatkowej w podatku od towarów i usług w wymiarze 0% w odniesieniu do transakcji ze spółką pod firmą: B. s.r.o. z siedzibą w O. ([...]) w związku z niedochowaniem należytej staranności przez skarżącego, wynikającej z poprzestania na formalnej weryfikacji kontrahenta, w sytuacji gdy w rzeczywistości nie miał on podstaw do powzięcia wątpliwości, iż dostawa nie została rzekomo w rzeczywistości zrealizowana, albowiem zweryfikował on swojego czeskiego kontrahenta - nabywcę towaru, otrzymał on CMR, którego treść poświadczała doręczenie towaru, otrzymał zapłatę za dostarczony towar, wystawiona przez niego faktura została przyjęta przez nabywcę towaru, a tym samym w rzeczywistości skarżącemu nie sposób przypisać braku dochowania należytej staranności (tzw. niefrasobliwości w działaniu);
4. art. 151 P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w całości, w sytuacji gdy w rzeczywistości skarga zasługiwała na jej uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja była wadliwa:
- po pierwsze, w związku z przedawnieniem zobowiązania podatkowego oraz powołaniem się przez organ podatkowy drugiej instancji (a także organ podatkowy pierwszej instancji) na fakt wszczęcia w sprawie postępowania karnego skarbowego w sytuacji, gdy wszczęcie postępowania karnego skarbowego stanowiło przejaw instrumentalnego stosowania prawa;
- po drugie, albowiem w przedmiotowej sprawie doszło do zrealizowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów stwierdzonej zakwestionowaną fakturą z dnia 2 września 2013 r., albowiem towar został dostarczony do nabywcy w osobie czeskiej spółki pod firmą: B. s.r.o. (która dalej nim rozporządziła), a tym samym skarżący był uprawniony do zastosowania preferencyjnej stawki w podatku od towarów i usług;
- po trzecie, skarżący dochował należytej staranności, a nawet gdyby przyjąć odmiennie to i tak należałoby uznać, iż wszelkie akty staranności nie uchroniłby go przed działaniem jego kontrahenta, polegającym na skierowaniu towaru do innego kontrahenta na terenie Polski (Wodzisław Śląski);
co tym samym kwalifikowało zaskarżoną decyzję do wzruszenia i tym samym wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku w całości uchylającego zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą,
II. przepisów postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 121 § 1 w związku z art. 70 § 6 pkt 1 w związku z art. 70 § 1 w związku z art. 70c O.p. poprzez brak uwzględnienia skargi oraz brak uchylenia w całości zaskarżonej decyzji (oraz poprzedzającej ją decyzji), w następstwie przyjęcia, iż zarzut instrumentalnego charakteru postępowania karnego skarbowego nie zasługuje na uwzględnienie, w sytuacji gdy w rzeczywistości w postępowaniu podatkowym doszło do naruszenia zasady nakładającej na organ odwoławczy obowiązek prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie podatnika do organów podatkowych poprzez powołanie się w treści zaskarżonej decyzji podatkowej na zawieszenie terminu przedawnienia należności podatkowej, w sytuacji gdy w rzeczywistości organ postępowania przygotowawczego wszczynając postępowanie karne skarbowe kierował się przede wszystkim chęcią wpłynięcia na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (tym samym wszczęcie postępowania karno-skarbowego stanowiło jedynie próbę wyegzekwowania obowiązku prawnopodatkowego), nie zaś ustawowymi celami postępowania karnego skarbowego, a co za tym idzie zawieszenie biegu terminu przedawnienia, na które powołał się organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podatkowej, nie zostało dokonane w sposób skuteczny;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 191 O.p. poprzez brak uwzględnienia skargi oraz brak uchylenia w całości zaskarżonej decyzji (oraz poprzedzającej ją decyzji), w następstwie przyjęcia, iż dokonana przez organ podatkowy drugiej instancji ocena dowodów nie wykracza poza granice wynikające z przepisu art. 191 O. p. - nie nosi cech dowolności czy powierzchowności, a argumentacja strony skarżącej ogranicza się w głównej mierze do polemiki, w sytuacji gdy w rzeczywistości zgromadzony w postępowaniu podatkowym materiał dowodowy prowadzi do wniosku odmiennego, niż wynika to z treści zaskarżonej decyzji, to jest że skarżący w rzeczywistości nie uchybił obowiązkowi dochowania należytej staranności, jak również podjął on wszelkie możliwe kroki celem weryfikacji swojego czeskiego kontrahenta.
Mając na uwadze treść przytoczonych zarzutów skarżący wniósł:
1. na podstawie art. 188 P.p.s.a. o uchylenie w całości zakażonego wyroku oraz rozpoznanie skargi;
2. na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 200 P.p.s.a. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego oraz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oraz w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych;
ewentualnie:
3. na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
4. na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych;
a nadto:
5. na podstawie art. 106 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 193 P.p.s.a. w związku z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z dnia 25 marca 1957 r. (Dz.U. z 2004 r. poz. 864) o zwrócenie się z pytaniem prejudycjalnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w zakresie wyjaśnienia wątpliwości związanych ze stanowiskiem przyjętym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, dotyczącym wymogów jakie transakcja wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów musi spełniać, aby mogła zostać objęta preferencyjną stawką podatku VAT 0%, tj. konieczności wykazania, oprócz wywozu towaru na terytorium innego kraju członkowskiego, że towar został dostarczony do siedziby nabywcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz wcześniej organy podatkowe uznały, że dla zastosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, niewystarczający jest sam fakt wywozu towarów poza granice kraju dostawcy do innego kraju członkowskiego, ale dostawca musi również wykazać faktyczną dostawa towaru do siedziby nabywcy, co stoi w sprzeczności z obowiązującymi wymogami w zakresie takich transakcji. Uznanie, że dostawca musi wykazać, oprócz wywozu towaru poza granice również fakt odbioru w siedzibie nabywcy nie znajduje podstaw ani w przepisach dyrektywy o VAT, ani w dotychczasowym orzecznictwie TSUE.
2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ podatkowy wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie z uwagi na zasadność zarzutów naruszenia art. 191 O.p. oraz art. 42 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 i 2 u.p.t.u.
3.1. Niezasadne są zarzuty naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 w związku z art. 70 § 1 O.p. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 121 § 1 w związku z art. 70 § 6 pkt 1, art. 70 § 1 i art. 70c O.p.
Sąd pierwszej instancji prawidłowo odniósł się do tych zarzutów, które zostały już sformułowane na etapie skargi do tego Sądu.
Sąd ten prawidłowo, uwzględniając uchwałę (7) NSA z 24 maja 2021 r., wydaną w sprawie o sygn. akt I FPS 1/21, stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia ww. przepisów, gdyż okoliczności tej sprawy nie można dopatrzyć się, aby sporne postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte instrumentalnie, w celu jedynie zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Przedstawiona przez Sąd argumentacja na poparcie swojej oceny jest w pełni trafna i wyczerpująca i nie została w sposób skuteczny podważona sformułowanymi w skardze kasacyjnej zarzutami i podniesionymi na ich uzasadnienie argumentami.
3.2. Zasadne są natomiast zarzuty naruszenia art. 191 O.p. oraz art. 42 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 i 2 u.p.t.u.
W rozpatrywanej sprawie organy w ramach stanu faktycznego ustaliły, jak wskazał w decyzji organ odwoławczy że:
"Według ustaleń Naczelnika, wydmuchiwarka nie została przewieziona do miejsca przeznaczenia wskazanego na dokumentach CMR ([...]), lecz po jedynie przekroczeniu granicy, bez rozładunku, przewieziono to urządzenie do Polski do Wodzisławia Śląskiego. Nie wystąpił więc - konieczny dla stwierdzenia WDT - element w postaci wywozu towaru z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne, niż terytorium kraju.
Taki stan faktyczny organ wywiódł z zeznań z 11.04.2014 r., Pana K. R. - właściciela firmy transportującej wydmuchiwarkę i kierowcę w tym transporcie - który stwierdził, że jadąc w kierunku Ostravy:
cyt.: "(...) w nocy gdzie zatrzymałem się na parkingu przed Ostravą. Polecenie zatrzymania się w tym miejscu otrzymałem w Poznaniu lub telefonicznie z firmy KWT (...) dokładnie nie pamiętam (...) Na parking przed Ostravą przyjechała, z tego co pamiętam kobieta (...), sprawdziła towar na obu samochodach, potwierdziła komplet CMR-ek i dała kolejne na trasę do Wodzisławia Śląskiego. Na tym parkingu nie było żadnego wyładunku towarów. Towar dowieziono i rozładowano w Wodzisławiu Śląskim (...), nad ranem 2 września 2013 r."
Natomiast, wynikająca z zeznań Pana K. R. (11.04.2014 r.) okoliczność braku rozładunku wydmuchiwarki w miejscu przeznaczenia i jej powrotnego przetransportowania do Polski, znalazła też oparcie w dowodach:
• w postaci protokołu z 18.02.2016 r., z przesłuchania Pana T. W., udzielającego wyjaśnień wobec (pracy w 2013 r., w KWT, jako spedytor). Jak przedstawiono to w uzasadnieniu decyzji w oparciu o ww. protokół, przesłuchiwany potwierdził kontakt z A. K., działającym w imieniu B. i organizację transportów dla tej firmy, obciążanie jej kosztami za transport oraz pozyskanie od osób z czeskiej firmy informacji o braku rozładunków towarów w Ostravie, lecz ich przewozie do Wrocławia do TNT,
• informacjach przekazanych przez czeską administrację podatkową, zgodnie z którymi czeska firma nie dysponuje dowodami na przemieszczenie wydmuchiwarki na terytorium Czech, pomieszczeniami magazynowymi, zaś urządzenie to, zaraz po zakupie zostało zbyte na rzecz T., z siedzibą w W., co z kolei znalazło potwierdzenie w dowodach otrzymanych od Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., wskazujących na nabycie wydmuchiwarki od czeskiej spółki, a także - w oparciu o instrukcję obsługi - potwierdzających, że urządzenie to stanowi maszynę nabytą przez stronę od B. i następnie sprzedaną B.
Dowiedziono bowiem, że wydmuchiwarka została tylko przewieziona przez granicę Polską i po 40 minutowym pobycie na terytorium Czech, bez dostarczenia maszyny i jej rozładowania w siedzibie B., tym samym transportem przewieziona została ponownie do Polski, do Wodzisława Śląskiego.
Niewątpliwie więc przemieszczenie maszyny, nie miało ostatecznego charakteru, a rzeczywistym celem transportu było dostarczenie wydmuchiwarki do polskiego nabywcy od B. tego urządzenia."
W konsekwencji ustalono, że:
"mimo wpisów widniejących na dokumentach przewozowych CMR wewnątrzwspólnotowa dostawa maszyny nie miała miejsca w miesiącu 09/2013 r. Zgodnie bowiem z zeznaniami świadków i wydrukami z M. towar transportowany był do Republiki Czech, przekroczył granicę, jednak nie został dostarczony do miejsca przeznaczenia (...) oraz nie został rozładowany poza terytorium kraju, tylko po ok. 40 minutowym pobycie na terenie Czech, m.in. na parkingu przed Ostravą, tego samego dnia został dalej przetransportowany do Polski do Wodzisławia Śląskiego, gdzie nastąpiło jego rozładowanie. (...) transakcja nie miała znamion wewnątrz wspólnotowej dostawy towarów tylko dostawy towarów na rzecz B. s.r.o. na terytorium kraju, tj. na terytorium Polski."
3.3. Organy uznały zatem, że skarżący nie dokonał WDT na rzecz B. s.r.o. na terytorium Republiki Czech, gdyż – mimo ustalenia, że:
- wydmuchiwarka została przetransportowana do Republiki Czech (przekroczyła granicę),
- transport po przekroczeniu granicy zatrzymał się na parkingu przed Ostravą na polecenie spedytora działającego w imieniu B., organizatora tego transportu i odbiorcy towaru;
- na parking ten przyjechała kobieta, która sprawdziła towar na obu samochodach, potwierdziła komplet CMR-ek i dała kolejne na trasę do Wodzisławia Śląskiego,
- na dokumentach CMR A. K. potwierdził w imieniu B. US s.r.o. odbiór tego towaru.
Uznanie, że w tych okolicznościach nie doszło do WDT na rzecz B. s.r.o. stanowi o naruszeniu art. 42 ust 1 w związku z art. 13 ust. 1 i 2 u.p.t.u. z uwagi na wadliwą ocenę (naruszeniu art. 191 O.p.) poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych.
3.4. W uchwale NSA z dnia 11 października 2010 r. (sygn. akt I FPS 1/10) orzeczono, że w świetle art. 42 ust. 1, 3 i 11 u.p.t.u. dla zastosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów wystarczającym jest, aby podatnik posiadał jedynie niektóre dowody, o jakich mowa w art. 42 ust. 3 ustawy, uzupełnione dokumentami, wskazanymi w art. 42 ust. 11 ustawy lub innymi dowodami w formie dokumentów, o których mowa w art. 180 § 1 O.p., o ile łącznie potwierdzają fakt wywiezienia i dostarczenia towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy do nabywcy znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju.
Sąd w uchwale tej wskazał, że z istotnych dla tej sprawy orzeczeń TSUE z 27 września 2007 r. w sprawie C-409/04 Teleos plc i in. przeciwko Commissioners of Customs & Excise oraz w sprawie C-146/05 Albert Collée przeciwko Finanzamt Limburg an der Lahn, a także pośrednio w sprawie C-184/05 Twoh International BV przeciwko Staats-secretaris van Financiën – wynikają następujące konkluzje co do stosowania unormowanego w art. 138 dyrektywy 2006/112/WE zwolnienia od podatku wewnątrz-wspólnotowej dostawy towarów (w Polsce 0%), w kontekście określonych w art. 131 i art. 273 tej dyrektywy obowiązków, które państwa członkowskie mogą uznać za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru podatku i unikania oszustw podatkowych z tytułu WDT:
1) zwolnienie od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy prawo do rozporządzania towarem jak właściciel zostało przeniesione na nabywcę i gdy dostawca ustali, że towar ten został wysłany lub przetransportowany do innego państwa członkowskiego, oraz że w wyniku wysyłki lub transportu fizycznie opuścił terytorium państwa członkowskiego dostawy,
2) przepisy zobowiązujące podatnika do dostarczenia przekonującego dowodu na to, że towary fizycznie opuściły państwo członkowskie dostawy, nie mogą wykraczać poza to, co niezbędne do realizacji tego celu, co oznacza, że muszą uwzględniać zasadę proporcjonalności, a w szczególności nie mogą być wykorzystywane w sposób, który podważałby neutralność podatku VAT, stanowiącą podstawową zasadę wspólnego systemu podatku VAT ustanowionego przez przepisy wspólnotowe w tej dziedzinie,
3) przepis krajowy, który w istocie uzależnia prawo do zwolnienia od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej od spełnienia obowiązków formalnych, nieuwzględniając wymogów merytorycznych, a w szczególności nie biorąc pod uwagę kwestii, czy zostały one spełnione, wykracza poza to, co jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru podatku; czynności powinny być bowiem opodatkowane z uwzględnieniem ich obiektywnych cech,
4) jeżeli fakt dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej jest bezsporny, zasada neutralności podatkowej wymaga, by zwolnienie od podatku VAT zostało przyznane w razie spełnienia przesłanek merytorycznych, nawet jeśli podatnik pominął pewne wymogi formalne; inaczej byłoby jedynie w przypadku, gdyby naruszenie tych wymogów formalnych uniemożliwiło przedstawienie przekonywującego dowodu spełnienia przesłanek merytorycznych.
3.5. Powyższe wnioski wskazują, że celem sformułowania określonych przez państwo członkowskie wymogów formalnych dla skorzystania ze zwolnienia WDT od podatku, jest udowodnienie przez podatnika, że spełnił on warunki merytoryczne WDT, głównie w zakresie wywozu towarów do innego państwa członkowskiego, lecz ich niespełnienie w całości, gdy okoliczność ta zostanie jednak wykazana innymi dowodami, nie może uniemożliwiać stosowania tegoż zwolnienia (w Polsce stawki 0%). Przepisy te bowiem należy stosować z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, tak aby nie podważały neutralności VAT, co należy mieć na uwadze przy prowspólnotowej wykładni ustanowionych w tym zakresie przepisów krajowych.
3.6. Organy w tej sprawie stwierdziły brak WDT z uwagi na niespełnienie warunku dokonania dostawy towaru na terytorium Czech, tzn. że prawo do rozporządzania towarem jak właściciel nie zostało przeniesione na nabywcę B. s.r.o., gdyż:
- towar nie został dostarczony do miejsca przeznaczenia wskazanego na CMR,
- nie został rozładowany poza terytorium kraju,
- po ok. 40 minutowym pobycie na terenie Czech, m.in. na parkingu przed Ostravą, tego samego dnia został dalej przetransportowany do Polski do Wodzisławia Śląskiego, gdzie nastąpiło jego rozładowanie.
3.7. Powyższe stanowisko organów, zaakceptowane przez Sąd, uznać należy za wadliwe z uwagi na pominięcie wszystkich okoliczności faktycznych mających miejsce w ramach przedmiotowej dostawy oraz błędne rozumienie tego pojęcia na gruncie art. 42 ust. 1 pkt 1) u.p.t.u.
Jako zasadę przyjęto, że za dostawę towarów uznaje się "przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel", przy czym musi mieć ona charakter odpłatny. Nie posłużono się w tym przypadku pojęciami "sprzedaż" oraz "przeniesienie własności", które zawężałyby zakres przedmiotowy tak określonej dostawy towarów.
Akcent sformułowanej definicji położony został głównie na podkreślenie przeniesienia ekonomicznego władztwa nad rzeczą w taki sposób, aby nabywca mógł nią dysponować podobnie jak właściciel.
Można w tym zakresie posiłkować się pojęciem przeniesienia posiadania, które następuje poprzez wydanie rzeczy (art. 348 K.c.). W tym ujęciu wydanie rzeczy może nastąpić przez jej wręczenie odbiorcy, który ma wolę władania tą rzeczą w obrębie określonego prawa, wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzanie rzeczą lub środków, które dają faktyczną władzę nad rzeczą.
Wydaniem towaru (dostarczeniem towaru), jest moment, w którym sprzedający odda towar do swobodnego rozporządzania (dysponowania) odbiorcy, a sam przestanie faktycznie władać tym towarem (por. też wyrok NSA z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt I FSK 114/06).
3.8. W rozpoznawanej sprawie stwierdzić należy, że na rzecz nabywcy B. s.r.o. doszło na terytorium Czech do takiej dostawy na parkingu przed Ostravą, na którym zatrzymał się transport towaru na polecenie spedytora działającego w imieniu B., organizatora tego transportu i doszło do sprawdzenia towaru na obu samochodach przez przybyłą tam kobietę, potwierdzenie przez nią kompletu dokumentów CMR i przekazanie kolejnych dokumentów CMR w imieniu B. s.r.o. na trasę do Wodzisławia Śląskiego, do firmy T., co znalazło potwierdzenie w dowodach otrzymanych od Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., wskazujących na nabycie wydmuchiwarki od czeskiej spółki. Fakt otrzymania (odbioru) wydmuchiwarki na dokumentach CMR A. K. potwierdził w imieniu B. s.r.o.
3.9. W tych okolicznościach został w pełni spełniony warunek określony w art. 42 ust. 1 pkt 1) u.p.t.u., gdyż skarżący dokonał dostawy na rzecz czeskiego nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych, nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, który nabywca podał podatnikowi.
3.10. Bez znaczenia dla stwierdzenia faktu dokonania takiej dostawy są podniesione przez organy, przy akceptacji Sądu, okoliczności, że:
- towar nie został dostarczony do miejsca przeznaczenia wskazanego na CMR,
- nie został rozładowany w Czechach,
- po ok. 40 minutowym pobycie na terenie Czech, m.in. na parkingu przed Ostravą, tego samego dnia został dalej przetransportowany do Polski do Wodzisławia Śląskiego, gdzie nastąpiło jego rozładowanie.
Okoliczności te są nieistotne dla stwierdzenia faktu, że doszło do dokonania dostawy przedmiotowej wydmuchiwarki na terytorium Czech, w momencie przyjęcia towaru przez przedstawiciela czeskiego nabywcy na parkingu przed Ostravą (sprawdzenia towaru, dokumentów CMR) i zadysponowaniu tym towarem w imieniu tego nabywcy, jako już sprzedawcy do transportu (wystawienie nowych dokumentów CMR) na rzecz firmy T. w Wodzisławiu Śląskim.
3.11. Przepis art. 42 ust. 1 u.p.t.u. nie uzależnia stwierdzenia WDT od tego czy towar został dostarczony do miejsca przeznaczenia wskazanego na CMR. Istotne jest, aby towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju (co w tej sprawie jest niesporne) i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju (co również ma miejsce w tej sprawie w momencie objęcia władztwa nad przedmiotowym towarem przez nabywcę na parkingu przed Ostravą). Odbiorca towaru, będący organizatorem transportu jest uprawniony do zmiany miejsca dostarczenia towaru przez przewoźnika.
Dla faktu dokonania WDT bez znaczenia są również okoliczności, że towar nie został rozładowany w Czechach i po ok. 40 minutowym pobycie na terenie Czech, na parkingu przed Ostravą, został przez nabywcę zadysponowany do transportu na terytorium Polski. Istotnym jest, że czeski nabywca uzyskał prawo do swobodnego rozporządzania (dysponowania) towarem i w konsekwencji tego mógł rozpocząć faktycznym jego władaniem, co w tym przypadku skutkowało dyspozycją nie jego rozładowania, lecz dokonania sprzedaży do odbiorcy polskiego. Podzielić należy pogląd skarżącego, że nie można przyjąć, że spółce B. s.r.o. nie został dostarczony przedmiotowy towar, skoro obiektywnie (zgodnie z ustaleniami samego organu podatkowego, który stwierdził, że wydmuchiwarka została następnie odsprzedana przez czeską spółkę do polskiej spółki T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia 04.09.2013 r.), został on przez nią nadany w kolejną podróż do Wodzisławia Śląskiego, co oznacza, że towar został objęty w jej posiadanie i dokonała ona zlecenia dalszego jego transportu w ramach dokonanej przez nią sprzedaży.
3.12. Organy przy tym nie zakwestionowały, że:
- spółka prawa czeskiego pod firmą: B. s.r.o. nie została oznaczona przez Ministerstwo Finansów Republiki Czeskiej jako podatnik nierzetelny,
- kwestionowana faktura została wystawiona prawidłowo pod względem formalnym przez skarżącego na spółkę B. s.r.o., na jej adres zostały wystawione dokumenty przewozowe, a także, że faktura została przyjęta przez wyżej wskazaną.
3.13. W sytuacji spełnienia przesłanek do stwierdzenia wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w przypadku przedmiotowej wydmuchiwarki w rozumieniu art. 42 ust. 1 u.p.t.u., nie ma podstaw do kwestionowania prawa skarżącego do zastosowania w tym przypadku stawki 0 %.
3.14. Organy nie wykazały przy tym, aby w związku z tą dostawą doszło do działania w ramach oszustwa podatkowego. Z informacji uzyskanych odnośnie czeskiego nabywcy wynika, że wykazał on przedmiotowe nabycie w swoich deklaracjach (wprawdzie przed terminem dostawy, ale nie ma to znaczenia dla faktu stwierdzenia oszustwa), w przypadku spółki T. sp. z o.o. z siedzibą w W. nie wskazano, aby ona nie rozliczyła dokonanego nabycia i sprzedaży wydmuchiwarki do firmy TNT, a w przypadku tej firmy, oprócz ogólnikowych stwierdzeń, że wystawiała tzw. "puste faktury" VAT, nie odzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych oraz nie przedłożyła żadnej dokumentacji i nie podjęła żadnych czynności zmierzających do wykazania zasadności odliczenia podatku naliczonego w kwotach wykazanych w deklaracjach, nie wynika czy w związku z nabyciem przedmiotowej wydmuchiwarki doszło w jej przypadku do oszustwa podatkowego.
3.15. W takich okolicznościach w sytuacji niewykazania, aby z transakcjami przedmiotową wydmuchiwarką wiązało się oszustwo podatkowe prowadzące jednoznacznie do nierozliczenia na jakimś szczeblu obrotu podatku (oprócz stwierdzenia podejrzanego charakteru tych transakcji i sugestii co do ich nieuczciwości), bez znaczenia są dywagacje organu i strony co do należytej staranności skarżącego w przypadku kwestionowanej dostawy.
3.16. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając uchybienie powyższym przepisom (art. 42 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 i 2 u.p.t.u. oraz art. 191 O.p.), na podstawie art. 188 P.p.s.a.:
- uchylił zaskarżony wyrok oraz
- na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną do Sądu pierwszej instancji decyzję organu odwoławczego oraz organu pierwszej instancji,
a na podstawie art. art. 145 § 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie podatkowe w stosunku do skarżącego w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r., z uwagi na stwierdzenie podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, z uwagi na niewykazanie przez organy podatkowe w toczącym się postępowaniu okoliczności podważających skuteczność dokonania przez skarżącego WDT przedmiotowej wydmuchiwarki na terytorium Republiki Czeskiej i jej dostarczenie (odbiór) przez czeskiego nabywcę na tym terytorium.
O kosztach postępowania za obie instancje orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 P.p.s.a.
Janusz Zubrzycki Artur Mudrecki Włodzimierz Gurba
Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia WSA (del.)