Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 550/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", oddalił skargę E. sp. z o.o. (dalej "spółka" lub "skarżąca") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej "organ") z 9 września 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organu, że w przypadku gdy zaliczka na poczet planowanej transakcji dostawy nieruchomości została przez sprzedającego otrzymana przed złożeniem przez strony właściwemu dla nabywcy (skarżącej) nieruchomości naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685, ze zm.), dalej "ustawa o VAT", to dopóki oświadczenie to nie zostanie złożone, zaliczka, tak jak i dostawa przedmiotowej nieruchomości, będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie ww. przepisu. W konsekwencji do tego czasu skarżącej nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu uiszczenia zaliczki.
2. Skarga kasacyjna
Powyższy wyrok został zaskarżony przez spółkę w całości, a w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 121 § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, ze zm.), dalej "o.p.", polegające na błędnej ocenie interpretacji indywidualnej wydanej przez organ w zaskarżonej przez skarżącą części, z punktu widzenia jej zgodności z prawem i akceptacji sytuacji, w której w obrocie prawnym funkcjonuje interpretacja indywidualna sprzeczna ze stanowiskiem dotychczas zajmowanym w analogicznych sprawach przez organ podatkowy odpowiedzialny za wydawanie interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego, co stanowi naruszenie fundamentalnej zasady zaufania do organów podatkowych (niedostrzeżenie przez sąd naruszenia przez organ art. 121 § 1 w zw. z art. 14h o.p.); uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało zaakceptowaniem przez sąd sytuacji, w której w obrocie prawnym funkcjonuje interpretacja indywidualna częściowo wadliwa —dostrzeżenie powyższego przez sąd powinno skutkować uchyleniem interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zaskarżonej części oraz potwierdzeniem w tym zakresie prawidłowości stanowiska skarżącej wyrażonego we wniosku wspólnym o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, zgodnie z którym, zaliczka na poczet planowanej dostawy nieruchomości powinna zostać opodatkowana VAT, nawet jeżeli zostanie zapłacona przed złożeniem we właściwym urzędzie skarbowym oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia i wyborze opodatkowania transakcji na podstawie art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, a w konsekwencji w związku z zamiarem wykorzystania nieruchomości przez nabywcę do czynności opodatkowanych przysługuje mu prawo odliczenia podatku VAT naliczonego od uiszczonej zaliczki;
2) art. 141 § 4 p.p.s.a. przejawiające się sporządzeniem uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób wewnętrznie sprzeczny i niespójny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwia jednoznaczną kontrolę instancyjną i merytoryczną polemikę z zaskarżanym rozstrzygnięciem; powyższe uchybienie przejawia się w twierdzeniu przez sąd, że: "Dyrektor KIS nie kwestionuje bowiem prawa do opodatkowania zaliczki uiszczonej na poczet transakcji dostawy nieruchomości w sytuacji, gdy zaliczka ta zostanie zapłacona przed złożeniem oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia. Organ twierdzi jedynie, że zaliczki mogą zostać opodatkowane dopiero, gdy strony transakcji złożą takie oświadczenie", co stanowi twierdzenie nielogiczne, niespójne i wewnętrznie sprzeczne;
3) art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT przez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że w przypadku gdy zaliczka z tytułu planowanej dostawy nieruchomości została przez sprzedającego otrzymana przed złożeniem przez strony oświadczenia właściwemu dla nabywcy nieruchomości naczelnikowi urzędu skarbowego o rezygnacji ze zwolnienia z VAT, to na dzień otrzymania zaliczki dostawa przedmiotowej nieruchomości podlegała z mocy prawa zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT — prawidłowa wykładnia ww. przepisów prawa materialnego powinna skutkować przyjęciem, że w sytuacji gdy w związku z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT istnieje wola stron (wyrażona w umowie przedwstępnej przez czynnych podatników VAT), by zrezygnować ze zwolnienia z VAT przy planowanej dostawie nieruchomości, to zaliczka uiszczana na poczet przyszłej transakcji (przed dokonaniem dostawy nieruchomości) również powinna zostać opodatkowana VAT, nawet jeśli w dniu zapłaty zaliczki nie zostało jeszcze złożone oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia i wyborze opodatkowania dostawy;