Wyrok NSA z dnia 15 października 2025, sygn. I FSK 564/23

Ze wskazanego art. 158 P.p.s.a. wynika, że konieczność dokonania wykładni orzeczenia zachodzi tylko wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób nieprecyzyjny, mogący budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że warunkiem wydania postanowienia o wykładni jest istnienie wątpliwości co do treści orzeczenia wydanego przez ten sąd. Nie jest natomiast dopuszczalne rozstrzyganie przez sąd wątpliwości strony powstałych na tle uzasadnienia wyroku lub dokonanej w nim interpretacji przepisów prawa.

Należy wskazać, że w drodze wniosku o dokonanie wykładni wyroku nie można kwestionować jego prawidłowości.

Wykładnia orzeczenia nie może zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzeniu o inne elementy, istotne zdaniem wnioskodawcy, nie może przy tym prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA: z 30 stycznia 2015 r., sygn. I OZ 66/15; z 22 stycznia 2015 r., sygn. II OZ 22/15).

Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. postanowienie NSA z 13 marca 2012 r., sygn. II GSK 1121/11).

Uwzględnienie wniosku w przedmiocie wykładni orzeczenia może nastąpić wówczas, gdy istnieje rzeczywista wątpliwość co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji, a nie może być podyktowane potrzebą udzielania odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania (postanowienie NSA z 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 78/12; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013, str. 610).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające dokonanie wykładni zapadłego wyroku, w szczególności uzasadnienie tego orzeczenia nie nasuwa wątpliwości w zakresie podjętego w jego sentencji rozstrzygnięcia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożony przez organ wniosek zmierza nie do wyjaśnienia stanowiska Sądu zawartego w uzasadnieniu wyroku, lecz jego reinterpretacji oraz poszerzenia. Autor wniosku, wbrew zawartemu w jego uzasadnieniu zaprzeczeniu, w istocie polemizuje również ze stanowiskiem Sądu zawartym w uzasadnieniu wyroku oraz kwestionuje jego prawidłowość, co – jak zaznaczono powyżej – nie jest dopuszczalne w tym trybie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w istocie organ wnosi o dokonanie zmian w treści uzasadnienia wyroku poprzez jego uzupełnienie we wskazanym we wniosku zakresie, nie zaś o dokonanie wykładni uzasadnienia wyroku, które już otrzymał. Należy zaś mieć na względzie, że instytucja wykładni wyroku nie może służyć merytorycznej modyfikacji zapadłego rozstrzygnięcia w jakimkolwiek zakresie.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.

Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA

Dominik Mączyński Arkadiusz Cudak Ryszard Pęk