Wyrok NSA z dnia 16 lipca 2026, sygn. I FSK 574/25

Sygnatura: I FSK 574/25
Data orzeczenia: 16 lipca 2026
Sąd: Naczelny Sąd Administracyjny (NSA)
Status: Prawomocne
Podatnik: przedsiębiorca (JDG)

Streszczenie

Podatnik L.P. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z 1 marca 2024 r. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od czerwca do października 2016 r. oraz od lutego do czerwca 2017 r. Jego skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu została oddalona wyrokiem z 5 grudnia 2024 r. (I SA/Wr 402/24). Skarżący wniósł skargę kasacyjną 20 lutego 2025 r., a w trakcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym okazało się, że postanowieniem Sądu Rejonowego…

w W. z 5 maja 2025 r. ogłoszono jego upadłość i wyznaczono syndyka masy upadłości S.D. Dokument nie formułuje wprost pytania podatnika. Należy jednak przyjąć, że skarżący domagał się w skardze kasacyjnej uchylenia wyroku WSA i decyzji organu podatkowego, co oznacza, że kwestionował prawidłowość określenia zobowiązania VAT za wskazane okresy. Kwestią proceduralną, która wyłoniła się w toku postępowania kasacyjnego, było to, czy ogłoszenie upadłości podatnika wymaga zawieszenia postępowania i jaki jest dalszy tryb procedowania. Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznawał merytorycznie skargi kasacyjnej, lecz podjął decyzję procesową. Stwierdził, że w związku z ogłoszeniem upadłości skarżącego i wyznaczeniem syndyka konieczne było zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a., a następnie – skoro przyczyna zawieszenia (umożliwienie syndykowi wstąpienia do sprawy) ustała – podjęcie go z udziałem syndyka na podstawie art. 128 § 1 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że po ogłoszeniu upadłości to syndyk, a nie upadły, posiada legitymację procesową w sprawach dotyczących masy upadłości (art. 144 ust. 1 p.u.), co uzasadniało dokonane czynności.

jeszcze 168 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej L.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 402/24 w sprawie ze skargi L.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia 1 marca 2024 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do października 2016 r. oraz od lutego do czerwca 2017 r. postanawia: 1) zawiesić postępowanie kasacyjne, 2) podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne z udziałem syndyka masy upadłości L.P.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 5 grudnia 2024 r., sygn. I SA/Wr 402/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę L.P. (dalej "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z 1 marca 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od czerwca do października 2016 r. oraz od lutego do czerwca 2017 r.

Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną z 20 lutego 2025 r.

W toku zainicjowanego w ten sposób postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu powziął informację o ogłoszeniu przez Sąd Rejonowy w W., VI Wydział Gospodarczy, postanowieniem z 5 maja 2025 r., sygn. akt [...], upadłości skarżącego (vide obwieszczenie Sądu Rejonowego w W. z 5 maja 2025 r. zamieszczone w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, krz.ms.gov.pl).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej "p.p.s.a.", sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Z powołaną normą koresponduje dyspozycja art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. — Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 913), dalej "p.u.", który stanowi, że po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

Z przywołanych przepisów wynika zatem, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym, upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym w stosunkach procesowych, dotyczących masy upadłości.

Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego, o którym mowa w art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ma więc na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż tylko syndykowi, jak wyjaśniono wyżej, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości.

W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. zawiesił postępowanie kasacyjne.

Z uwagi jednakże na to, że równolegle z ogłoszeniem upadłości strony wyznaczony został syndyk masy upadłości w osobie S.D., uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem syndyka. Zgodnie bowiem z art. 128 § 1 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna jego zawieszenia.

jeszcze 203 słowa

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo