Naczelny Sąd Administracyjny postanowił nie uwzględniać powyższego wniosku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 162 i art. 181 O.p., a także prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. w zw. z art. 228 O.p., nie zasługiwały na uwzględnienie.
Wymaga podkreślenia, że skarżąca ani na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji ani w skardze kasacyjnej nie kwestionowała tego, że decyzja Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i sierpień 2018 r. została jej skutecznie doręczona w dniu 31 grudnia 2020 r., w trybie art. 150 O.p. Skarżąca nie negowała też tego, że odwołanie od powyższej decyzji zostało przez nią wniesione w dniu 23 lutego 2022 r., a zatem po upływie czternastodniowego terminu, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Wskazywała natomiast, że nie było podstaw do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., z uwagi na złożenie przez nią wniosku o przywrócenie terminu. W skardze kasacyjnej podkreślono, że spółka spełniła warunki niezbędne do przywrócenia terminu, wynikające z art. 162 O.p. - uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi, jak i dopełniła czynności, dla której określony był termin.
Powyższa argumentacja, która stanowiła podstawę obu zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, nie mogła skutkować wzruszeniem zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zauważył, że jedynym uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli odwołania jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. Okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, pozostają poza oceną organu podatkowego na tym etapie.
Należy wyjaśnić, że terminowość złożenia środka zaskarżenia (odwołania, zażalenia lub skargi) jest kwestią pierwotną i niezależną wobec kwestii związanej z przywróceniem stronie uchybionego terminu. Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia następuje w przypadku ustalenia, że strona przekroczyła termin określony w przepisach prawa. W tym przypadku organ ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie rozstrzygnięcia, od którego służy środek zaskarżenia, a także kiedy taki środek zaskarżenia został złożony. To te dwa elementy są kluczowe przy ocenie dochowania wymaganego terminu do wniesienia odwołania, zażalenia lub skargi i tylko one przesądzają o ocenie zgodności z prawem rozstrzygnięcia stwierdzającego uchybienie terminowi do ich wniesienia. Uchybienie terminowi do wniesienia środka zaskarżenia i przywrócenie uchybionego terminu do dokonania tej czynności to dwa odrębne zagadnienia, odrębnie rozstrzygane. Powiązane są one tylko w takim znaczeniu, że nie można przywrócić terminu, któremu strona postępowania nie uchybiła. Obowiązujące przepisy nie uzależniają jednak obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi od tego, czy uchybienie było zawinione. Istnienie lub nie winy w uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii uchybienia terminowi. W tej kwestii nie ma znaczenia to, czy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu i czy wniosek ten wywołał zamierzony przez stronę skutek w postaci przywrócenia terminu. Odwrotnie, to w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu istotne jest czy termin został uchybiony. Określając zatem wzajemne relacje między kwestią uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia a kwestią przywrócenia uchybionego terminu, ta pierwsza ma charakter pierwotny, druga zaś wtórny (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2025 r., III FSK 1017/23).
Z tych powodów zarzuty skargi kasacyjnej, zmierzające do wykazania, że organ podatkowy błędnie uznał, że nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, czego nie dostrzec miał Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, są bezpodstawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgodnie z prawem ocenił, że organ podatkowy nie naruszył wskazanych w skardze przepisów art. 122, art. 162 O.p. i art. 181 O.p., a także art. 223 § 2 pkt 1 w zw. z art. 228 O.p. i zasadnie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i sierpień 2018 r.
Na marginesie należy wspomnieć, że sprawa z wniosku spółki o przywrócenie terminu do złożenia odwołania na decyzję w sprawie podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i sierpień 2018 r. została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2026 r., sygn. akt I FSK 588/23.
Odnosząc się do złożonego przez pełnomocnika skarżącej wniosku o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 23 stycznia 2026 r., Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 109 P.p.s.a., rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.
Skoro obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa i zależy od woli i możliwości uczestników postępowania, to podstawy do odroczenia rozprawy nie mogą wykraczać poza okoliczności określone w art. 109 P.p.s.a. Odroczenie rozprawy, w świetle tego przepisu, jest sytuacją wyjątkową i ocena tego, czy zachodzą uzasadnione podstawy do odroczenia rozprawy, należy każdorazowo do sądu. Rozważając ewentualne odroczenie rozprawy sąd musi brać pod uwagę sformułowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nakaz rozpatrywania spraw bez zbędnej zwłoki oraz wyrażoną w art. 7 P.p.s.a. zasadę szybkości postępowania, zgodnie z którą sąd powinien dążyć do rozstrzygnięcia sprawy na pierwszym posiedzeniu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieobecność pełnomocnika spółki wywołana wyjazdem z dzieckiem na turnus rehabilitacyjny nie jest ani nadzwyczajnym wydarzeniem, ani też przeszkodą, o jakich mowa w art. 109 P.p.s.a. Pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z mocy samego prawa umocowanie do udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach (art. 39 pkt 2 P.p.s.a.), a więc w przypadku gdy pełnomocnikiem jest adwokat, do udzielenia substytucji na podstawie art. 25 § 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1564). Oznacza to, że pełnomocnik skarżącej miał możliwość ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego, który mógł przygotować się do rozprawy i reprezentować skarżącą przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Ponadto, w ocenie Sądu kasacyjnego, udział pełnomocnika skarżącej w rozprawie w okolicznościach niniejszej sprawy nie był konieczny i nie przyczyniłby się do wyjaśnienia kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Maja Chodacka Małgorzata Niezgódka-Medek Zbigniew Łoboda