Wyrok NSA z dnia 12 lutego 2026, sygn. I FSK 662/24

Sygnatura: I FSK 662/24
Data orzeczenia: 12 lutego 2026
Sąd: Naczelny Sąd Administracyjny (NSA)
Status: Prawomocne
Podatnik: spółka z o.o.

Streszczenie

Spółka P. sp. z o.o. nabywała towary (napój energetyczny R.) od L. sp. z o.o. w 2011 r. W grudniu 2011 r. odliczyła VAT z faktur wystawionych przez L. Organy podatkowe zakwestionowały to odliczenie, uznając, że L. była tzw. znikającym podatnikiem (nie prowadziła faktycznej działalności, a jej prezes był figurantem). Postępowanie kontrolne wszczęto w 2012 r., a decyzje organów były kilkakrotnie uchylane przez sądy. Ostatecznie DIAS w 2023 r. utrzymał w mocy decyzję odmawiającą odliczenia, argumentując, że spółka P. nie…

dochowała należytej staranności przy wyborze kontrahenta. WSA uchylił te decyzje, a NSA oddalił skargi kasacyjne obu stron. Spółka P. sp. z o.o. wnosiła o uchylenie decyzji organów podatkowych i stwierdzenie, że przysługuje jej prawo do odliczenia VAT z faktur wystawionych przez L. sp. z o.o. Zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności błędną ocenę, że nie dochowała należytej staranności. Podnosiła, że L. prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą, a organy niesłusznie pominęły dowody na tę okoliczność (np. decyzje UKS, wyrok karny). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę spółki, uznając, że organy nie wykazały braku należytej staranności. Podkreślił, że L. była tak dobrze zakamuflowana, że nawet organy podatkowe nie wykryły oszustwa w czasie transakcji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne DIAS i spółki. NSA potwierdził, że ocena WSA co do dochowania należytej staranności jest prawidłowa, a organy nie udowodniły, że spółka wiedziała lub powinna wiedzieć o oszustwie. NSA oddalił również zarzuty spółki, uznając, że L. faktycznie była znikającym podatnikiem, a wyrok karny nie przesądza o rzeczywistej działalności.

jeszcze 168 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Dominik Mączyński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skarg kasacyjnych Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie oraz P. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1573/23 w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. 1) oddala skargi kasacyjne, 2) odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Uzasadnienie

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 17 listopada 2023 r. (sygn. akt III SA/Wa 1573/23), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji), uwzględnił skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: DIAS, organ odwoławczy) z 28 kwietnia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. i w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O. (dalej: NUC-S, organ pierwszej instancji) z 28 grudnia 2022 r. oraz w punkcie drugim rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego (opisany wyrok i powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA).

1.2. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Olsztynie wszczął w dniu 28 lutego 2012 r. wobec spółki postępowanie kontrolne w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. Postępowanie kontrolne zostało zakończone wydaniem 27 września 2013 r. decyzji określającej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika.

Decyzją z 18 marca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wyrokiem z 11 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1701/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję organu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Od ww. wyroku WSA w Warszawie skargi kasacyjne wnieśli Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie oraz spółka. Skargi te NSA oddalił wyrokiem z 22 marca 2017r., sygn. akt I FSK 1490/15.

W następstwie powyższych orzeczeń, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wydał 1 września 2017 r. decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Na decyzję tę strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga została oddalona wyrokiem z 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3530/17.

Na powyższy wyrok strona złożyła skargę kasacyjną. NSA wyrokiem z 22 grudnia 2021 r., sygn. akt I FSK 587/19 oddalił skargę kasacyjną.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy NUC-S decyzją z 28 grudnia 2022 r., określił stronie nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za grudzień 2011 r.

Obecnie zaskarżoną decyzją z 28 kwietnia 2023 r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z ustaleń przyjętych przez organy podatkowe wynikało, że czynności udokumentowane fakturami wystawionymi przez "L." sp. z o.o. nie zostały dokonane przez podmiot na niej wskazany. "L." sp. z o.o. był tzw. "znikającym podatnikiem" założonym na tzw. "słupa", tj. była podmiotem wykorzystywanym w transakcjach łańcuchowych i karuzelowych w celu uzyskania nienależnej korzyści, przez uchylenie się od zapłaty należnego podatku VAT. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, iż spółka L. faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej, zatem nie dysponowała uprawnieniem do przeniesienia własności towaru na nabywcę ani prawa do rozporządzania towarem, jak właściciel, nie miała też innych praw do dysponowania nim. Zatem faktury, na których jako wystawca widnieje L. nie dokumentują faktycznych transakcji. Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w związku z art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. faktury te nie stanowią dla spółki podstawy odliczenia podatku naliczonego z nich wynikającego. Opisane nieprawidłowości spowodowały zawyżenie kwoty podatku naliczonego do odliczenia w grudniu 2011 r. Jednocześnie organ przyjął na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że strona skarżąca wchodząc w relacje biznesowe z L. nie dochowała należytej staranności.

1.3. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarga okazała się zasadna.

Organy podatkowe wykazały, że w sprawie miało miejsce oszustwo podatkowe z wykorzystaniem tzw. znikającego podatnika – spółki L. Ustalono, że podmiot ten nie rozporządzał towarem jak właściciel, lecz jedynie pozorował prowadzenie działalności, będąc w rzeczywistości zarządzanym przez figuranta J. B. Jednocześnie w zaskarżonej decyzji organy podatkowe nie wykazały, aby skarżąca nie dochowała należytej staranności. Z zebranych dowodów wynika, że L. była podmiotem na tyle dobrze zakamuflowanym, iż jej oszukańczy charakter nie był możliwy do wykrycia na etapie realizacji transakcji. Spółka ta posiadała wszystkie formalne znamiona legalnej działalności: miała prezesa (pod którego w wyrafinowany sposób podszywała się niezidentyfikowana osoba za pomocą korespondencji e‑mail i numeru telefonu), posiadała stronę internetową, zmieniła siedzibę rezygnując z biura wirtualnego, a w połowie 2011 r. przedstawiała dokumenty w czynnościach sprawdzających. W efekcie ani skarżąca, ani organy podatkowe i kontroli skarbowej nie dostrzegały wówczas żadnych sygnałów świadczących o oszustwie.

Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca – mimo zachowania należytej staranności – została nieświadomie uwikłana w oszustwo podatkowe stworzone przez L. i osoby formalnie lub nieformalnie powiązane z tym podmiotem.

Organy podatkowe wykazały, że L. pełniła rolę znikającego podatnika. Ustalono m.in., że: siedziba spółki mieściła się w P. przy ul. [...], wcześniej zaś (do września 2011 r.) w K. przy ul. [...]; w P. L. korzystała z biura wirtualnego, a w okresie lipiec 2011 r. – kwiecień 2012 r. wynajmowała pomieszczenie biurowe w K.; w dacie transakcji jedynym przedstawicielem i prezesem był J. B.; 28 września 2011 r. zawarto umowę zbycia 100% udziałów na obywatela Rumunii N. D. (przeniesienie własności od 31 grudnia 2011 r.); po zaangażowaniu obywatela Rumunii spółka zaprzestała odbioru korespondencji, a kontakt z nią został utracony; według zeznań J. B. (11 października 2012 r.) dokumentacja księgowa została wysłana do Rumunii; L. faktycznie zniknęła z początkiem 2012 r.

Informacje z bazy VIES potwierdziły, że L. figurowała jako odbiorca wewnątrzwspólnotowych dostaw napojów energetycznych R. z Irlandii, Wielkiej Brytanii i Niemiec. Towary fakturowane na skarżącą transportowano z Belgii i Holandii do magazynu w T., z którym L. zawarła umowę logistyczną. Spółka nie zatrudniała pracowników ani przedstawicieli. Z deklaracji VAT‑7K za 2011 r. wynika, że przy sprzedaży na ponad 6,3 mln zł i zakupach przekraczających 12,3 mln zł, L. wykazywała niewielki podatek do zapłaty, którego ostatecznie nie uiściła.

Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, uznając, że skarżąca dochowała należytej staranności, biorąc pod uwagę informacje i okoliczności dostępne jej w grudniu 2011 r.

Na obecnym etapie postępowania Sąd przyjął, że oszustwo było tak dobrze zakamuflowane, iż wykrycie go było niemożliwe bez szeroko zakrojonych, wieloletnich czynności weryfikacyjnych obejmujących również administracje podatkowe innych państw. Dopiero po ponad 10 latach organy podatkowe ustaliły faktyczny charakter działalności L. W ocenie Sądu, skarżąca stała się nieświadomym uczestnikiem wyrafinowanego i starannie ukrytego oszustwa podatkowego.

Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że naruszono art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. dokonując błędnej oceny zebranych dowodów w zakresie dochowania przez spółkę należytej staranności w kontaktach z firmą L. sp. z o.o. Organy naruszyły też przepisy prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. przez niezasadne odmówienie spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego.

W związku z tym spełnione zostały przesłanki uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 poz. 259; dalej: P.p.s.a.).

2.1. Skarga kasacyjna organu.

Organ podatkowy w skardze kasacyjnej zakwestionował wyrok Sądu pierwszej instancji w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

I. przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4 oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019r., poz. 900, z późn. zm., dalej: O.p.) w zw. z art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika UC-S na skutek błędnej oceny przez Sąd, że z całokształtu zebranych dowodów wynika, że spółka dochowała należytej staranności w relacjach z firmą L. w zakresie zawarcia transakcji dotyczących dostawy towarów - organ podnosi, że w stanie faktycznym sprawy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że strona nie dochowała należytej staranności w zakresie transakcji z firmą L. sp. z o.o. i faktury wystawione na rzecz spółki przez ww. podmiot są fakturami, które na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. nie stanowią podstawy do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego,

II. przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 86 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. poprzez ich niezastosowanie na skutek stwierdzenia przez Sąd, iż w stanie faktycznym sprawy organy nie wykazały, iż spółka nie dochowała należytej staranności w zakresie transakcji z firmą L. sp. z o.o. – organ podnosi, iż w stanie faktycznym sprawy organy obu instancji prawidłowo uznały, że sporne faktury wystawione na rzecz strony przez firmę L. są fakturami, które na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. nie stanowiły podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego.

Mając na względzie powyższe zarzuty, organ podatkowy wniósł o uchylenie w całości skarżonego wyroku i oddalenie skargi strony. W przypadku uznania, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 188 P.p.s.a., o uchylenie w całości skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd, oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

2.2. Skarga kasacyjna spółki.

Spółka zaskarżyła skargą kasacyjną wyrok Sądu pierwszej instancji w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj. uchybienie art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 153 P.p.s.a. poprzez:

1) błędne uznanie, że organy podatkowe nie naruszyły art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 127, art. 180 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. oceniając, że spółka L. była podmiotem zajmującym się oszustwami podatkowymi i w rzeczywistości nie prowadziła działalności gospodarczej;

2) niedokonanie prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji i wadliwe uzasadnienie wyroku poprzez niezwarcie w nim prawidłowej analizy i oceny stanu faktycznego w zakresie, w jakim dotyczy on prowadzenia działalności gospodarczej przez L.;

3) poprzez uznanie przez Sąd za prawidłową odmowę DIAS przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, podczas gdy w świetle art. 188 O.p. organ podatkowy powinien te dowody dopuścić, gdyż zostały zgłoszone na tezę dowodową odmienną tj. na okoliczność wykazania, że spółka L. prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą w 2011 r.;

4) poprzez błędne uznanie przez Sąd, że organy podatkowe w niniejszej sprawie zastosowały się do wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wiążącym wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 1701/14;

- art. 11 P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że ani organy ani Sąd nie jest związany ustaleniami wynikającymi z prawomocnego skazującego wyroku karnego, podczas gdy z samej sentencji tego wyroku wynika, że spółka L. prowadziła działalność gospodarczą w 2011 r.; bez tego ustalenia faktycznego, wbrew twierdzeniom Sądu oraz organów, nie byłoby możliwe skazanie prezesa zarządu spółki L. za przestępstwo skarbowe, o którym mowa w art. 60 § 2 K.k.s.,

Wskazując na powyższe, spółka wniosła na podstawie art. 188 oraz art. 185 § 1 P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z właściwymi przepisami.

2.3. Spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną organu, wniosła o jej oddalenie w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według właściwych przepisów.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skargi kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie.

3.1. Skarga kasacyjna organu.

3.1.1. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4 oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. w zw. z art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji na skutek błędnej oceny przez Sąd pierwszej instancji, że z całokształtu zebranych dowodów wynika, że spółka dochowała należytej staranności w relacjach z firmą L. sp. z o.o.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dochowania przez spółkę należytej staranności w zakresie transakcji z firmą L. sp. z o.o. dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ w złożonej skardze kasacyjnej w zasadzie powiela dotychczasowe argumenty z zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika UC-S w O., które nie stanowią nowej argumentacji na poparcie tezy przeciwnej, niż tej przyjętej przez Sąd pierwszej instancji.

Sąd pierwszej instancji w sposób szczegółowy przeanalizował przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie, wziął pod uwagę wskazania wynikające z prawomocnych orzeczeń zapadłych na tle niniejszej sprawy oraz płynące z nich wnioski oraz w sposób obszerny i szczegółowy odniósł się do okoliczności zawieranych przez skarżącą transakcji z firmą L. sp. z o.o., w tym również w zakresie zachowania należytej staranności przy dokonywaniu tychże transakcji. Wnioski wywiedzione na tle powyższych rozważań, mają w pełni uzasadnione podstawy na tle zgromadzonego materiału dowodowego.

3.1.2. Analizując trafność powyższej argumentacji w kontekście podstaw do zastosowania w okolicznościach tej sprawy art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. należy na wstępie przypomnieć, że w wyroku z 7 listopada 2017 r. (sygn. akt I FSK 178/16) NSA orzekł, że o nienależytej staranności podatnika stanowiącej - w oparciu o art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. - podstawę do zakazu odliczenia przez niego podatku naliczonego, świadczą jedynie takie zaniechania tego podatnika, których brak skutkowałby tym, iż podatnik wiedziałby lub co najmniej powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem lub nadużyciem w zakresie podatku VAT.

W kwestii wykazania podatnikowi braku z jego strony należytej staranności kupieckiej, której zachowanie pozwoliłoby mu na ustrzeżenie się przed oszukańczą działalnością kontrahenta, koniecznym jest - w świetle kryteriów dochowania przez podatnika należytej staranności sformułowanych przez TSUE, głównie w wyroku z 21 czerwca 2012 r. wydanym w sprawach połączonych: Mahagében kft (C-80/11) oraz Péter Dávid (C-142/11) - jednoznaczne wskazanie konkretnych czynności zaniedbanych przez podatnika, których dokonanie i uwzględnienie pozwalałoby mu na stwierdzenie, że zakwestionowane faktury pochodzą od podmiotu fikcyjnego, jedynie firmującego cały lub część obrotu, podczas gdy faktycznym dostawcą towarów jest inny podmiot (firmowany). Tylko bowiem gdy organ podatkowy wykaże, na podstawie obiektywnych dowodów, że adresat faktury wiedział lub powinien wiedzieć, że transakcja powołana w celu uzasadnienia prawa do odliczenia stanowiła oszustwo popełnione przez rzeczonego wystawcę lub innego przedsiębiorcę uczestniczącego w łańcuchu świadczonych usług, zasada neutralności podatkowej nie sprzeciwia się temu aby odmówić prawa do odliczenia podatku naliczonego z takiej faktury (wyrok TSUE z 6 września 2012 r. w sprawie tej C-324/11, Gábor Tóth).

Innymi słowy, organ podatkowy winien wskazać - na tle okoliczności faktycznych sprawy - jakich to konkretnie aktów staranności zaniechał podatnik, których dochowanie pozwalałoby mu na stwierdzenie, że jego kontrahent jest podmiotem nierzetelnym (np. firmantem), lub w oparciu o które powinien wiedzieć o tej okoliczności, a tym samym, że dokonana z nim transakcja stanowi oszustwo popełnione przez tego kontrahenta.

3.1.3. Przedstawione w niniejszej sprawie argumenty organów, mające wskazywać na niedochowanie przez skarżącą aktów należytej staranności z L. sp. z o.o. w nie mają takiego charakteru.

3.1.4. W zakresie dochowania należytej staranności na tle rozpoznawanej sprawy Sąd pierwszej instancji doszedł do wniosku, że spółka L. była podmiotem na tyle dobrze zakamuflowanym w swojej oszukańczej działalności, że udało się jej zwieść nie tylko skarżącą, ale też organ podatkowy i organ kontroli skarbowej kontrolujące wskazaną spółkę. Skarżąca, mimo dochowania należytej staranności, została nieświadomie uwikłana w oszustwo podatkowe L. i osób kierujących formalnie i nieformalnie tym podmiotem. Sąd obszernie odniósł się do decyzji z 11 stycznia 2013 r. wydanej przez DUKS w Szczecinie wobec L., stwierdzając, że stawianie tezy o niedochowaniu przez spółkę należytej staranności, aby zachować zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, musiałoby iść w parze z postawieniem równoległej tezy o niedopełnieniu obowiązków urzędniczych w postępowaniu kontrolnym wobec L.

3.1.5. Sąd pierwszej instancji w sposób szczegółowy odniósł się do argumentacji organu podatkowego w tym zakresie, wskazując m.in. na następujące okoliczności:

- zebrane dowody wskazują, że spółka została uwikłana przez L. i ewentualnie przez osoby podszywające się pod ten podmiot (konkretnie pod J. B.) w wyrafinowane i dobrze ukryte oszustwo podatkowe, stając się jego nieświadomym uczestnikiem;

- DUKS w Szczecinie nie dostrzegł prawdziwego charakteru działania L. i nie zauważył procederu stwarzającego pozory legalności transakcji;

- DUKS w Szczecinie został zwiedziony przez L.; ten wyspecjalizowany w wykrywaniu i zwalczaniu oszustw podatkowych organ, mimo uruchomienia wielu instrumentów przysługujących władzy fiskalnej, w tym ogólnokrajowego poszukiwania informacji o L. oraz współpracy międzynarodowej, nie dostrzegł tego, że L. był w rzeczywistości podmiotem oszukańczym;

- decyzja DUKS w Szczecinie odmówiła odliczenia podatku naliczonego L. z uwagi na to, że wbrew treści art. 86 ust. 1 u.p.t.u. ten podmiot nie okazał faktur, z których wynika podatek naliczony, a co więcej nie udało się zidentyfikować żadnego podmiotu krajowego wystawiającego faktury z podatkiem do odliczenia na rzecz L.;

- DUKS w Szczecinie wiedział, że L. wystawiała sporne faktury na rzecz skarżącej; po zbadaniu profilu L. i charakterystyki jego działalności DUKS w Szczecinie nie zgłosił jednak żadnych zastrzeżeń do strony sprzedażowej działalności L., nie zastosował art. 108 ust. 1 u.p.t.u. bo uznawał, że L. prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą sprzedając towary skarżącej,

- organ kontroli skarbowej miał o wiele większą wiedzę o działaniu L. i szerszy aparat śledczy niż miała w dyspozycji skarżąca, a mimo to nie dostrzegł tego, co dziś wydaje się ewidentne i oczywiste,

- analiza zjawiska oszustw karuzelowych i znikających podatników prezentowana w uzasadnieniu skarżonej decyzji opiera się na judykaturze i wiedzy praktycznej z lat późniejszych; wiadomo jednak, że znajomość mechanizmów działania oszustów podatkowych i metodologia ich wykrywania oraz oceny znamion ich działalności obecnie jest inna, bardziej wypracowana, rozpoznana niż na przełomie 2011 r. i 2012 r.;

- DIAS w skarżonej decyzji krytykuje oceny wyrażone w decyzji DUKS w Szczecinie i wytyka powierzchowność oceny; DIAS czyni to jednak z perspektywy współczesnej, gdy metodologia wykrywania oszustw podatkowych jest inna, bardziej zaawansowana i bez wątpienia trafniejsza; nie należy jednak standardów obecnych przekładać na lata 2011 - 2012 r.;

- skarżąca miała wiedzę o L. z racji dokonywania transakcji z tym podmiotem w 2011 r., a relacje te zakończyły się w grudniu 2011 r., potem skarżąca z L. nie handlowała i wszelkie kontakty uległy zerwaniu; wymagany zakres dochowania należytej staranności dotyczy więc tylko tego co skarżąca wiedziała i powinna była wiedzieć o L. w grudniu 2011 r.;

- skarżąca nie miała powinności monitorowania losów swojego byłego kontrahenta w kolejnych latach;

- organ kontroli skarbowej miał jednak wiedzę dużo większą o L. niż skarżąca, bo organ prowadził postępowanie kontrolne od września 2012 r. a jednak chociażby wiedząc o faktycznym zniknięciu L. (po sprzedaży spółki obywatelowi Rumunii) i znając treść zeznań J. B. DUKS w Szczecinie i tak nadal nie dostrzegał żadnych znamion nakazujących kwalifikację L. i transakcji sprzedażowych jako oszukańczych, nierzeczywistych;

- oszustwo podatkowe występujące w sprawie było tak dobrze zakamuflowane przed skarżącą, że oszustwo nie było możliwe do odkrycia bez stosowania szeroko zakrojonych, angażujących obce administracje podatkowe, czynności weryfikacyjnych, które dopiero po ponad 10 latach doprowadziły organy podatkowe do ustaleń opisanych w skarżonej decyzji;

- także NUS prowadzący czynności sprawdzające wobec L. w lipcu 2011 r. oraz organ prowadzący postępowanie karne-skarbowe nie dostrzegły znamion oszukańczej działalności L., ograniczając się jedynie (ten drugi organ) do oskarżania nowego prezesa L. z Rumunii o niedopełnienie powinności w zakresie przechowywania dokumentacji podatkowej tej spółki;

- wnioski z przesłuchań M. B. i P. K. były następujące: oboje, zgodnie potwierdzili, że spółka L. była kontrahentem spółki i zajmowali się realizacją transakcji; przedmiotem transakcji był zakup napoju R.; kontakt z L. był telefoniczny, mailowy i smsowy; kontakt ze spółką L. nawiązała M. B.;

- DUKS w Szczecinie po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego powinien "bez trudu zorientować się, że towar nie pochodzi od podmiotu figurującego na fakturach jako sprzedawca", a skoro ten organ w tym się nie zorientował to znaczy, że wówczas (2011/2012 r.) nie było to wcale takie oczywiste,

- DIAS wywodzi, że pierwszą deklarację VAT-7 z wykazanym obrotem L. złożyła dopiero za pierwszy kwartał 2011 r. - ta okoliczność była znana też DUKS w Szczecinie, zatem nie można było uznać, że samo w sobie było to okolicznością niepokojącą;

- odnośnie zmiany siedziby spółki, skarżąca została poinformowana przez firmę L. w wiadomości e-mail z 8 września 2011 r.; z kolei procedura zmiany siedziby spółki z o.o. wymaga formy aktu notarialnego, wnioskowania o zmianę do sądu rejestrowego, co miało miejsce; w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego [...] w P., zgodnie z którym na rozprawie z 18 sierpnia 2011 r. dokonano zmiany wpisu firmy L. w KRS w zakresie siedziby oraz adresu siedziby, nie było to też okolicznością niepokojącą;

- DIAS wytyka, że strona nie zwróciła się do właściwego organu podatkowego z wnioskiem w trybie art. 96 ust. 13 u.p.t.u. o weryfikację kontrahenta - taka weryfikacja byłaby pozytywna, bo firma L. była czynnym podatnikiem VAT;

- organ stawia tezę o ignorowaniu przez spółkę tzw. złamania ceny i zarzuca, że nie wzbudziło to podejrzliwości strony, gdy (zdaniem organu) zaniżone ceny oferowanych towarów odbiegały od realnych cen rynkowych – w tym zakresie z decyzji DUKS z 11 stycznia 2013 r. wynika, że po długotrwałym weryfikowaniu L. i okoliczności transakcji w zakresie spornych transakcji sprzedażowych, nie zgłoszono żadnych zastrzeżeń;

- skarżąca wskazywała, że polityka cenowa producenta R. na różne rynki europejskie może się różnić, m.in. cena sprzedaży towaru np. na rynku angielskim/irlandzkim przez licencjonowanego dystrybutora producenta może być bardziej korzystna niż na innym rynku europejskim, w tym polskim. Istotne są też terminy ważności produktów; pojemność napoju jednostkowa (czy 250 ml, czy może 355 ml lub 473 ml lub inne); nadruki ceny na puszkach - tzw. pricemark, który obniża możliwości sprzedaży takiego produktu i wobec tego ceny takiego towaru są bardziej konkurencyjne od tych bez pricemarku; proces negocjacyjny; różnice kursowe;

- z dokumentów przedstawionych przez spółkę wynika, że transakcje spółki z L. dokonywane w lutym i marcu 2011 r. nie zostały zakwestionowane przez organy; ta okoliczność dodatkowo potwierdza, że spółka miała przesłanki, aby obdarzać L. zaufaniem kupieckim także podczas transakcji z grudnia 2011 r. Organ nie wykazał, aby w funkcjonowaniu L. na przestrzeni tych miesięcy miała miejsce istotna zmiana, którą skarżąca powinna była wychwycić i ocenić jako podejrzaną.

3.1.6. W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należało, że z całokształtu zebranego materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej nie wykazały w sposób wymagany przepisami prawa świadomości spółki co do uczestnictwa w oszustwie podatkowym na wcześniejszym etapie obrotu, ani też braku dochowania przez nią należytej staranności. Z kolei sama skarżąca nie miała większych narzędzi do weryfikacji kontrahenta niż organy aparatu państwowego. W konsekwencji oszustwo podatkowe zostało popełnione poza sferą jej wiedzy i wpływu. Spółka została nieświadomie wciągnięta w mechanizm oszustwa podatkowego, którego sprawcą był podmiot formalnie funkcjonujący na rynku i skutecznie maskujący swój oszukańczy charakter.

W świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiedzialność podatnika nie może być konstruowana w oparciu o sam fakt uczestnictwa w łańcuchu dostaw, w którym doszło do nadużyć, ani o retrospektywną ocenę zdarzeń. Brak wykazania przez organy przesłanek niedochowania należytej staranności po stronie spółki skutkuje koniecznością uznania, że przerzucenie na nią konsekwencji oszustwa podatkowego narusza zasadę legalizmu, zasadę zaufania do organów państwa oraz reguły rozkładu ciężaru dowodu w postępowaniu podatkowym.

3.1.7. Odnośnie poziomu staranności wymaganego od podatnika zamierzającego skorzystać z prawa do odliczenia w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazuje się, że organy podatkowe nie mogą wymagać od podatnika dokonania kompleksowej i dogłębnej weryfikacji dotyczącej jego dostawcy, przenosząc w ten sposób na tego podatnika spoczywający na nich obowiązek przeprowadzenia działań kontrolnych (wyrok z dnia 19 października 2017 r., Paper Consult, C-101/16, EU:C:2017:775, pkt 51).

Jak stwierdził TSUE w wyroku z 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 (Mahagében kft) i C-142/11 (Péter Dávid), co do zasady to do organów podatkowych należy dokonywanie niezbędnych kontroli podatników w celu wykrycia nieprawidłowości i naruszeń przepisów prawa w zakresie podatku VAT oraz karanie podatników winnych takich nieprawidłowości lub naruszeń (teza 62).

W powyższym wyroku Trybunał sformułował tezę, że artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a) i art. 273 dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia z tego powodu, że podatnik nie upewnił się, że wystawca faktury za towary, których prawo do odliczenia ma dotyczyć, jest podatnikiem, dysponował on tymi towarami i był w stanie je dostarczyć oraz że wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku od wartości dodanej, albo z tego powodu, że podatnik nie posiada, poza fakturą, innych dokumentów potwierdzających spełnienie powyższych warunków, mimo że spełnione były warunki materialne i formalne powstania prawa do odliczenia określone w dyrektywie 2006/112/WE, a podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa.

Tym samym, organ podatkowy powinien udowodnić - na podstawie obiektywnych przesłanek - iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja, mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia, wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu.

W rozpoznanej sprawie organy podatkowe nie potrafiły udowodnić świadomości spółki w obliczu oszustwa podatkowego występującego na wcześniejszym etapie fakturowania ani niedochowania należytej staranności.

3.1.8. Wobec powyższego, skoro nie podważono skutecznie ustalonego w analizowanej sprawie stanu faktycznego odnośnie niedochowania należytej staranności to i zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u. również nie mogły zostać uwzględnione.

3.2. Skarga kasacyjna strony.

3.2.1. W ocenie natomiast skarżącej spółki, w świetle stawianych zarzutów, w niniejszej sprawie należało przyjąć, że spółka L. prowadziła faktyczną działalność gospodarczą na moment dokonywania transakcji z P., a wystawione faktury dla spółki odzwierciedlają rzeczywiste transakcje.

3.2.2. Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 § 1, art. 135, art. 141 § 4, art. 153 P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że organy podatkowe nie naruszyły art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 127, art. 180 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. oceniając, że spółka L. była podmiotem zajmującym się oszustwami podatkowymi i w rzeczywistości nie prowadziła działalności gospodarczej.

Z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika m.in., że firma L. tylko formalnie figurowała w rejestrach jako przedsiębiorca i podatnik VAT. W rzeczywistości ten podmiot nie wykonywał żadnych czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. obrotem towarowym. Nie zamawiał towaru, gdyż jak ustalono J. B. nie posiadał żadnej wiedzy o dostawcach zagranicznych, choć było ich tylko trzech, z którymi powinien był mieć kontakt co najmniej kilkukrotny, przy zawieraniu każdej transakcji, w celu dokonania chociażby standardowych uzgodnień dotyczących warunków zakupu towaru, tj. ceny, ilości, miejsca dostawy czy płatności. J. B. nie posiadał również wiedzy o ilościach i cenach nabywanych towarów. Nie zamawiał, ani nie organizował także transportu towarów, gdyż jak ustalono, nie posiadał wiedzy o przewoźnikach, ani o terminach dostaw towarów. Z zebranego materiału dowodowego wynika także, że nie dokonywał sprzedaży towarów. J. B. zeznał, że nic nie wie o skarżącej, która jak ustalono miała być jedynym odbiorcą z firmy L. Natomiast z wydruków e-mail otrzymanych od spółki P. wynika, że osoba kontaktująca się w imieniu firmy L. w składanych ofertach podawała ilość towaru, jego cenę oraz informacje, w jakim języku są napisy na etykietach oraz informowała o terminach przywozu towaru do magazynu spółki P. Firma L. była podmiotem oszukańczym. L. to tzw. "znikający podatnik", który po krótkim okresie aktywności (w tym przypadku zaledwie roku) i wykazywaniu bardzo wysokich obrotów, nagle zniknął z rynku, aby uniemożliwić organom podatkowym ustalenie faktycznego przebiegu transakcji i osób zaangażowanych w proceder "oszustwa podatkowego" (brak kontaktu ze spółką, brak kontaktu z aktualnym prezesem spółki, brak dokumentacji księgowej). Ocena wiarygodności zeznań J. B. została przedstawiona w zaskarżonej decyzji. J. B. pełnił rolę tzw. słupa, który nie został zaangażowany w sprawy formalnie zarządzanej przez niego spółki przez osoby faktycznie kierujące mechanizmem oszustwa podatkowego, co J. B. usprawiedliwia (wybiórczą) niepamięcią co do wszelkich konkretnych okoliczności.

Zarówno sformułowane zarzuty jak i uzasadnienie skargi kasacyjnej w tym zakresie, stanowią powtórzenie argumentacji prezentowanej w skardze, do której Sąd pierwszej instancji szczegółowo się odniósł. Uzasadnienie tych zarzutów stanowi jedynie polemikę z ustaleniami organów podatkowych i ich wynikami oraz potwierdzającym je stanowiskiem Sądu pierwszej instancji.

3.2.3. Skarżąca wywodzi, że spółka L. była podmiotem prowadzącym rzeczywistą działalność gospodarczą opierając swoją argumentację na: treści decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Szczecinie z 11 stycznia 2013 r. dotyczącej firmy L., określającej zobowiązania w podatku od towarów i usług za 2011 r.; decyzji Dyrektora UKS w Szczecinie z 20 maja 2014 r. na okoliczność określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2012 r. L. sp. z o.o.; decyzji z 24 listopada 2016r. o orzeczeniu odpowiedzialności członka zarządu J. B. za zaległości L. w podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2011r.; dokumentów zebranych w toku postępowania przygotowawczego w postępowaniu karnym skarbowym i prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. XI Wydział Wykonywania Orzeczeń, którym uznano oskarżonego N. D. za winnego tego, że w okresie od 24.09.2012 r. do 11.01.2013 r. oraz od 18.02.2014 r. do 20.05.2014 r. w K., pełniąc funkcję Prezesa Zarządu L. spółka z o.o. z siedzibą w K. w toku prowadzonej kontroli podatkowej, nie przechowywał rejestrów zakupu i sprzedaży VAT oraz dokumentacji źródłowej związanej z prowadzoną w 2011 r. i za miesiące od stycznia do marca 2012 r. działalnością gospodarczą.

Dyrektor IAS odmówił przeprowadzenia ww. dowodów poza oceną dowodową decyzji DUKS z 11 stycznia 2013 r., co też wynika ze wskazówek Sądu z wyroku uchylającego.

Sąd pierwszej instancji odniósł się do poszczególnych wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą w treści zaskarżonego wyroku akceptując stanowisko organów podatkowych, że nie są to okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę ustaleń w przedmiotowej decyzji co do oceny charakteru działalności spółki L. jako "znikającego podatnika". Wyjaśniono również, z jakiego powodu zgłaszane wnioski dowodowe nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W związku z czym ustalono, że:

- wskazywany przez skarżącą akt oskarżenia oraz wyrok Sądu Rejonowego w K. potwierdzają ustalenia niniejszego postępowania zarówno w zakresie trwałego braku dokumentacji finansowo-księgowej spółki L., braku możliwości skontaktowania się z N. D.; nieposiadania przez J. B. szczegółowej wiedzy odnośnie działalności tej spółki,

- skarżąca wyprowadza także błędne wnioski z decyzji z 24 listopada 2016 r. orzekającej o odpowiedzialności członka zarządu J. B. za zaległości L. sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2011 r. na okoliczność ustaleń faktycznych zawartych w tej decyzji. W następstwie tej decyzji na J. B. były wystawione tytuły wykonawcze. Za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. odpowiedzialność ponosił N. D., jednak w związku z brakiem kontaktu z N. D. odstąpiono od wydania decyzji o orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki;

w tym kontekście, orzeczenie odpowiedzialności podatkowej J. B. nie dowodzi tego, że L. prowadziła rzeczywistą działalność gospodarczą, ale tylko tego że była spółką z o.o. zarządzaną przez J. B., która posiadała zaległości podatkowe. Wskazana decyzja i okoliczność prowadzenia wobec J. B. postępowania egzekucyjnego w żadnej mierze nie uwiarygadniają ani spółki L. ani jej byłego prezesa i nie mają związku z niniejszą sprawą;

- nie było też podstaw do przeprowadzenia dowodu z decyzji Dyrektora UKS w Szczecinie z 20 maja 2014 r. na okoliczność rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej przez L. w grudniu 2011 r. Fakt ewentualnego prowadzenia działalności w 2012 r., a więc po okresie objętym niniejszym postępowaniem przez kontrahenta strony nie może mieć wpływu na uznanie, że w grudniu 2011 r. kontrahent ten prowadził działalność gospodarczą.

Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że organy pominęły dowody, które miały dokumentować rzeczywisty charakter transakcji. Dokonano natomiast odmiennej ich oceny w kontekście całokształtu materiału dowodowego, który nie pozwalał na stwierdzenie, że wspomniany podmiot wykonał dostaw wyszczególnionych na fakturach. Z akt sprawy wynika natomiast, że organ dokonał wnikliwej analizy zgromadzonego w sprawie, bardzo obszernego materiału dowodowego. W zaskarżonej decyzji szczegółowo wskazał zgromadzone dowody i dokonał ich oceny. Wyjaśnił, które okoliczności uznał za udowodnione, a które nie, i dlaczego. W ocenie Sądu, polemika strony z organem, sprowadza się w zasadniczej mierze do odmiennej oceny tych dowodów. Skarżąca nie przedstawia natomiast dowodów, które potwierdzałyby jej twierdzenia o rzeczywistym dokonywaniu usług.

Zgodnie z zaleceniami WSA w Warszawie z wyroku uchylającego, przedmiotem badania przez organy podatkowe była decyzja Dyrektora UKS w Szczecinie z 11 stycznia 2013 r. wydana wobec L. z o.o. za 2011 r. W wiążącym w sprawie wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1701/14 Sąd stwierdził: "Dlatego też ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ podatkowy zobowiązany jest wziąć pod uwagę także ustalenia wynikające z decyzji DUKS w Szczecinie z 11 stycznia 2013 r. i dopiero w konfrontacji z nimi ustalić czy pozwalają one na przyjęcie tezy o "znikającym podatniku", a w szczególności czy na tym tle oraz biorąc pod uwagę zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy można przyjąć, że spółka L. faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej w spornym okresie."

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 1490/15 wskazania Sądu I instancji co do dalszego postępowania powinny być odczytywane w kontekście przyczyny, która legła u podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji, tj. braku oceny jaki wpływ na ustalenia przyjęte w odniesieniu do skarżącej spółki miały ustalenia przyjęte w decyzji DUKS w Szczecinie z 11 stycznia 2013 r.

Zadaniem organu była w tym zakresie ocena, jaki wpływ na ustalenia przyjęte w odniesieniu do skarżącej spółki miały ustalenia przyjęte w tej decyzji Dyrektora UKS w Szczecinie. Wbrew zatem stanowisku skarżącej, zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że organ wywiązał się z zaleceń wynikających z ww. wyroku.

3.2.4. Nie doszło również do naruszenia art. 11 P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że ani organy ani Sąd nie jest związany ustaleniami wynikającymi z prawomocnego skazującego wyroku karnego.

Zgodnie z treścią art. 11 P.p.s.a. ustalenia wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Oznacza to, że ustalenia sądu karnego mają wiążącą moc dowodową w zakresie zawartych w tym wyroku ustaleń faktycznych, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o administracyjnych skutkach zdarzeń (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck 2011, Nb 1 do art. 11, s. 121 i przywołana tam literatura).

W wyroku z 30 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1088/16 Naczelny Sąd Administracyjny zauważył: "W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" w rozumieniu tego przepisu należy przyjąć te z nich, które wynikają z sentencji wyroku karnego, dotyczą osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia, czyli ogólnie faktu popełnienia czynu stanowiącego określone przestępstwo (por. wyroki NSA z: 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt II FSK 2070/09 i sygn. akt I FSK 790/10; 19 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 2204/15 oraz 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I FSK 2274/15). Sąd administracyjny musi uwzględnić w swoim orzekaniu tego rodzaju wyrok karny, a co najistotniejsze nie ma prawa do jego kwestionowania, czy w jakikolwiek inny sposób dezawuowania ustaleń z niego wynikających w podanym zakresie objętym sentencją tego wyroku. Powoduje to niedopuszczalność ferowania odmiennych od niego ocen w oparciu o jakikolwiek inny materiał dowodowy zebrany w danej sprawie poddawanej ocenie sądu administracyjnego, nawet gdyby w jego świetle jako zasadne należało uznać ustalenia odmienne od tych, które wynikają z sentencji skazującego wyroku karnego. Istnienie takiego wyroku, o czym już wzmiankowano, de facto musi być odczytywane jako ograniczające także i same organy podatkowe w zakresie możliwego prowadzenia przez nie postępowania dowodowego oraz wywodzonych na jego podstawie ustaleń faktycznych. To bowiem co przesądził w sposób prawomocny skazujący wyrok karny w zakresie między innymi strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz czasu jego popełnienia, nie może być już odmiennie dowodzone w toku prowadzonego postępowania podatkowego i sądowoadministracyjnego".

W niniejszej sprawie, Sąd Rejonowy w K. w prawomocnym wyroku skazującym uznał oskarżonego N. D. za winnego tego, że w okresie od 24.09.2012 r. do 11.01.2013 r. oraz od 18.02.2014 r. do 20.05.2014 r. w K., pełniąc funkcję prezesa zarządu L. spółka z o.o. z siedzibą w K. w toku prowadzonej kontroli podatkowej, nie przechowywał rejestrów zakupu i sprzedaży VAT oraz dokumentacji źródłowej związanej z prowadzoną w 2011 r. i za miesiące od stycznia do marca 2012 r. działalnością gospodarczą, tj. czynu stanowiącego przestępstwo skarbowe z art. 60 § 2 K.k.s. i skazał go na karę grzywny.

Wbrew stanowisku skarżącej, organy podatkowe i Sąd pierwszej instancji, respektowały ocenę wynikającą ze wskazanego prawomocnego wyroku skazującego.

Sąd Rejonowy w K. w ww. wyroku skazującym przyjął, że niewątpliwie spółka L. prowadziła w 2011 r. i 2012 r. zarejestrowaną działalność gospodarczą, miała nadany numer rejestracyjny VAT, NIP, składała deklaracje podatkowe VAT. Nie ma wątpliwości, że L. spełniała wszelkie formalne cechy prowadzenia działalności gospodarczej organizując swój byt prawny, dokonując rejestracji, uzyskując właściwe numery ewidencyjne, w określonym czasie posiadając status podatnika VAT, a w konsekwencji także podmiotu traktowanego z punktu widzenia innych obszarów prawa jako "prowadzący działalność gospodarczą". Sąd karny nie wypowiedział się jednak o rzetelności prowadzonej dokumentacji i wystawianych przez L. faktur. Nie wypowiedział się też o tym, czy wystawiane i otrzymywane faktury dokumentowały rzeczywiste zdarzenia gospodarcze w nich opisane.

3.3. Z tych względów skargi kasacyjne na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił.

Na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a. odstąpiono od obciążania stron kosztami postępowania.

Janusz Zubrzycki Bartosz Wojciechowski Dominik Mączyński

Sędzia NSA Sędzia NSA Sędzia WSA (del.)

jeszcze 4289 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo