Wyrok NSA z dnia 17 września 2025, sygn. I FSK 68/24

Instytucja wstrzymania wykonania decyzji może odnieść skutek wyłącznie w stosunku do aktów administracyjnych jeszcze nie wykonanych – wstrzymanie wykonania stanowi jedynie czasową przeszkodę do kontynuowania egzekucji, nie stanowi zaś podstawy do zwrotu już wyegzekwowanych świadczeń.

W doktrynie i orzecznictwie jasno wskazuje się, że tego rodzaju wniosek może być również skutecznie złożony na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Inicjatywa w zakresie ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji należy wyłącznie do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 oraz z 9 września 2010 r., sygn. akt I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 988/12).

Z natury rzeczy, jako że przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą niebezpieczeństwa, a więc stanu przyszłego, wnioskodawca może jedynie uprawdopodobnić, a nie udowodnić zaistnienia wskazanej w przepisie obawy. Nie sposób bowiem zaakceptować obarczenia strony obowiązkiem udowodnienia zdarzeń przyszłych i z natury rzeczy niepewnych. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że "uprawdopodobnienie" istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i jako takie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Okoliczności wykazywane przez stronę jednak nie mogą być tylko hipotetycznie możliwe, a stanowić realne zagrożeniem, a więc takim które z dużym prawdopodobieństwem może zajść bez ingerencji właściwego organu w sposób egzekucji obowiązku wynikającego z aktu administracyjnego.

Mając na względzie powyższe, wniesiony w niniejszej sprawie wniosek dostatecznie wykazuje, że pozostawienie zaskarżonej decyzji jako wykonalnej powoduje niebezpieczeństwo wywołania trudnych do odwrócenia skutków dla Skarżącego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie ograniczając się do ogólnych wywodów na temat istoty wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zasadnie podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do pozbawienia go zasadniczych środków finansowych niezbędnych do egzystencji Skarżącego i jego rodziny.

Skarżący opisał i uprawdopodobnił na czym miałoby polegać wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji wobec niego i na poparcie powyższych twierdzeń przedstawił stosowne dokumenty źródłowe, z których wynikało w jakiej sytuacji finansowej, majątkowej jak i zdrowotnej się znajduje.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, stosowanie do art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.