2) zagadnienie stawki podatku nie było związane z ustaleniem wysokości tego współczynnika jako elementu konstrukcji podatku (takiego pytania nie sformułowano we wniosku o interpretację). Kwestia ta była natomiast konsekwencją materii świadczeń kompleksowych lub ich braku. Zatem Strona nie pytała o wysokość stawki podatku od towarów i usług, ale o to czy ma zastosować właściwą stawkę służącą określeniu wysokości tej daniny publicznej (w wysokości ustalonej przez siebie) w konsekwencji ustaleń czy świadczenia mają charakter kompleksowy, czy też nie;
3) w tym stanie rzeczy, DKIS stosując art. 42a w zw. z 42b ust 5 u.p.t.u., przy jednoczesnej ich błędnej wykładni, pozbawił Skarżącego prawa do uzyskania interpretacji indywidualnej w sprawie będącej przedmiotem zapytania sformułowanego we wniosku. Jednocześnie zagadnienie przedstawione w tym piśmie procesowym, z uwagi na jego zakres, nie mogło zostać rozpatrzone w ramach procedury właściwej dla wiążących informacji stawkowych;
4) ponadto Organ interpretacyjny, przyjmując błędne założenie, że celem Skarżącego było uzyskanie rozstrzygnięcia w przedmiocie stosowania konkretnej, wyrażonej procentowo stawki podatku od towarów i usług dla opisanych przez niego usług, dopuścił się naruszenia art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez jego niezastosowanie. W konsekwencji uniemożliwiło to Stronie uzyskanie rozstrzygnięcia problemu stanowiącego przedmiot złożonego wniosku.
W skardze kasacyjnej Organ interpretacyjny wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi
ewentualnie
2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;
3) zasądzenie od Strony na rzecz DKIS zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;
4) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Jednocześnie Organ interpretacyjny zarzucił wyrokowi Sądu I instancji:
1. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 141 § 4 w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - zwanej dalej P.p.s.a.). Według Organu interpretacyjnego doszło do tego poprzez sporządzenie wadliwego, niejasnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, co znacznie utrudnia poznanie motywów rozstrzygnięcia i zrozumienie zaleceń co do dalszego postępowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 14b § 1a z art. 14b § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 - zwanej dalej O.p.). Uzasadniono to tym, że Sąd I instancji uchylił zaskarżone postanowienie DKIS oraz poprzedzające je postanowienie nieostateczne tego organu. Stało się to zaś w wyniku błędnego uznania, iż DKIS bezzasadnie odmówił wydania interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie, a tym samym w ocenie WSA bezpodstawnie pozbawił Skarżącego prawa do uzyskania interpretacji indywidualnej w sprawie będącej przedmiotem zapytania sformułowanego we wniosku o jej wydanie. Tymczasem w przedmiotowej sprawie należało przyjąć, że Organ interpretacyjny wydając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie. Stało się tak, ponieważ zagadnienie, którego dotyczył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, w ocenie organu podlegało zakresowi więżących informacji stawkowych. Tym samym wykraczało ono poza zakres przedmiotowy interpretacji prawa podatkowego, wydawanych w trybie art. 14b § 1 O.p. Wobec tego DKIS na gruncie przedmiotowej sprawy, uwzględniając art. 14b § 1a. O.p. wydał postanowienie o odmowie wydania interpretacji indywidualnej;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a., w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z. art. 14b § 1a z art. 14b § 1 O.p. - poprzez uwzględnienie skargi Strony, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia wydanego przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. W przekonaniu Organu interpretacyjnego doszło do tego w wyniku błędnego przyjęcia przez WSA, że żądanie Skarżącego winno być rozstrzygnięte w drodze interpretacji indywidualnej wydanej w trybie art. 14b § 1 O.p., gdyż w rozpoznanej sprawie nie wystąpiły wskazane przez DKIS przesłanki do wydania postanowienia o odmowie wydania interpretacji zgodnie z art. 14b § 1a O.p. Tymczasem należało przyjąć, że Organ prawidłowo odmówił wydania interpretacji indywidualnej gdyż zagadnienia wskazane we wniosku o jej wydanie są objęte przepisami regulującymi wiążącą informację stawkową, a tym samym wykraczają poza zakres przedmiotowy interpretacji prawa podatkowego wydawanych w trybie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 120 O.p. oraz art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 14h O.p. Zdaniem DKIS doszło do tego poprzez uwzględnienie skargi i uznanie, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i rozstrzygniecie je poprzedzające naruszało zasadę zaufania obywatela do organu podatkowego oraz zasadę legalizmu. Tymczasem w realiach przedmiotowej sprawy nie doszło do takiej obrazy prawa;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 14b § 1a O.p. w zw. z art. art. 42a w zw. z art. 42b ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 42c ust. 1 pkt 3 u.p.t.u. Zdaniem DKIS doszło do tego poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę co do ich zastosowania na gruncie przedmiotowej sprawy. Stało się to w wyniku bezpodstawnego przyjęcia przez Sąd, że w realiach niniejszej sprawy Skarżący miał prawo złożenia wniosku o interpretację indywidualną, zaś Organ zobowiązany był udzielić odpowiedzi w ramach interpretacji indywidualnej. Tymczasem należało przyjąć, że zagadnienia wskazane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej objęte są przepisami regulującymi wiążącą informację stawkową, a tym samym wykraczają poza zakres przedmiotowy interpretacji prawa podatkowego wydawanych w trybie art. 14b § 1 O.p. Wobec tego, na gruncie przedmiotowej sprawy, wbrew twierdzeniom Sądu należało zgodnie z art. 14b § 1a O.p. wydać postanowienie o odmowie wydania interpretacji indywidualnej.
W reakcji na przedstawione zarzuty i argumentację Strona wystąpiła o:
1) oddalenie skargi kasacyjnej DKIS w całości;
2) zasądzenie od Organu interpretacyjnego na rzecz Strony kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych;
3) rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 14b § 1a O.p. w zakresie objętym wiążącymi informacjami stawkowymi, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, nie wydaje się interpretacji indywidualnych. Z kolei w myśl art. 42a u.p.t.u. wiążąca informacja stawkowa jest decyzją wydawaną na potrzeby opodatkowania podatkiem dostawy towarów, importu towarów, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów albo świadczenia usług, która zawiera:
1) opis towaru albo usługi będących przedmiotem WIS;
2) klasyfikację towaru według działu, pozycji, podpozycji lub kodu Nomenklatury scalonej (CN) albo według działu, grupy, klasy, kategorii, podkategorii lub pozycji Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług albo według sekcji, działu, grupy lub klasy Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych albo usługi według działu, grupy, klasy, kategorii, podkategorii lub pozycji Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, niezbędną do:
a) określenia stawki podatku właściwej dla towaru albo usługi,
b) stosowania przepisów ustawy oraz przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie - w przypadku, o którym mowa w art. 42b ust. 4 u.p.t.u.;
3) stawkę podatku właściwą dla towaru albo usługi.
Wskazane rozstrzygnięcie jest wydawane na wniosek, a jego przedmiotem mogą być także towary lub usługi, które w ocenie wnioskodawcy razem składają się na jedną czynność podlegającą opodatkowaniu (por. art. 42b ust. 5 pkt 2 u.p.t.u.).
W świetle przedstawionych przepisów ogólnego oraz szczególnego prawa podatkowego nie może być wątpliwości co do tego, że materia wiążących informacji stawkowych (w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług) nie może być przedmiotem wniosku o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego. Rzecz natomiast w tym, że – wbrew zarzutom i twierdzeniom podnoszonym w skardze kasacyjnej DKIS - Strona występując do niego ze swoim wnioskiem nie dążyła do uzyskania informacji o stawce podatkowej, właściwej do wymiaru podatku od towarów i usług. W sposób niebudzący wątpliwości można się o tym przekonać analizując wskazane pismo procesowe. Jest przy tym znamienne, że treść wniosku interpretacyjnego Skarżącego (w tym, sformułowanych w nim pytań) została precyzyjnie przedstawiona w uzasadnieniu postanowienia ostatecznego DKIS.
Wskazane kwestie były już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych we wcześniejszej części tego uzasadnienia wyroku. Z obydwu pytań sformułowanych przez Wnioskodawcę jasno wynika zaś, że jego wątpliwości wzbudziła materia innego elementu konstrukcji podatku niż stawka podatkowa, tj. zagadnienie przedmiotu opodatkowania oraz jego konsekwencji w postaci podstawy opodatkowania. Jak wiadomo, w pierwszej kolejności Spółka zapytała o to, czy świadczony przez nią najem oraz dostawa energii elektrycznej są odrębnymi usługami, czy też mają charakter świadczenia kompleksowego z dominującą usługą najmu części nieruchomości. Jeżeli zaś wskazane usługi nie są kompleksowe wyrażono wątpliwość, czy Wnioskodawca powinien zastosować stawkę podatku od towarów i usług właściwą dla refaktur danych mediów a nie czynszu najmu?
W drugiej kolejności – przyjmując odrębność wskazanych wcześniej świadczeń – zapytano o materię korekty wystawionych refaktur za energię elektryczną oraz o to, czy także w przyszłości Skarżący winien uznawać obydwa swoje świadczenia za niestanowiące usługi kompleksowej.
Nie sposób zrozumieć, w jaki sposób, przy tak sformułowanych pytaniach DKIS doszedł do konstatacji, że Strona de facto oczekiwała na wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej zagadnienia, które jest objęte przepisami regulującymi wiążącą informację stawkową (por. s. 8 skargi kasacyjnej). Jak wiadomo, powinność podatkowa powstaje wyłącznie w ten sposób, że osoba będąca podatnikiem (podmiotem podatkowym) w świetle danej ustawy podatkowej realizuje zachowanie, które w rozumieniu tej samej ustawy podatkowej stanowi przedmiot opodatkowania. W ten sposób jest kreowana nieskonkretyzowana powinność podatkowa, czyli obowiązek podatkowy (por. art. 4 O.p.). Jednocześnie zarówno podmiot podatkowy, jak i przedmiot opodatkowania stanowią elementy konstrukcji podatku objęte hipotezą normy podatkowoprawnej (składają się one na podatkowy stan faktyczny pierwszego stopnia).
Z kolei podstawa opodatkowania stanowiąca ilościowe lub wartościowe ujęcie przedmiotu opodatkowania, a także stawki podatkowe są elementami dyspozycji normy podatkowoprawnej. Jest tak, ponieważ odniesienie stawki podatkowej do podstawy opodatkowania pozwala ustalić lub określić kwotę skonkretyzowanej powinności podatkowej, czyli zobowiązania podatkowego. Tym samym, obydwa wskazane elementy normy podatkowoprawnej składają się na podatkowy stan faktyczny drugiego stopnia.
Jak łatwo zauważyć, podstawowym źródłem wątpliwości Spółki było to, czy wynajmując swoim kontrahentom nieruchomość, a także – na zasadzie refaktury – dostarczając im energię elektryczną świadczy na ich rzecz usługę kompleksową z dominującym elementem świadczenia najmu. Dopiero na wypadek uznania przez Organ interpretacyjny, że usługa realizowana dla kontrahentów Wnioskodawcy nie ma charakteru kompleksowego, niejako na marginesie tego pytania poruszono kwestię stawki podatkowej – to, czy w odniesieniu do refakturowania mediów (kosztów energii elektrycznej) prawidłowa jest właściwa tej usłudze stawka podatkowa. Tym samym – jak już wcześniej wskazano – źródłem wątpliwości Strony było ukształtowanie elementów konstrukcji podatku, jakimi są przedmiot opodatkowania i podstawa opodatkowania, a nie wysokość stawki podatkowej jako współczynnika, z wykorzystaniem którego dochodzi do wymiaru podatku, czyli przeobrażenia obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe. Jest to o tyle istotne, że w świetle przepisów ogólnego prawa podatkowego wyjaśnianie niejasności dotyczących zarówno przedmiotu opodatkowania, jak i podstawy opodatkowania nie sytuuje się poza zakresem instytucji indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. To samo dotyczy kwestii korekty faktur.
Trafnie więc wskazał Sąd I instancji, że Organ odwoławczy stosując art. 42a w zw. z 42b ust 5 u.p.t.u., przy jednoczesnej ich błędnej wykładni, pozbawił Skarżącego prawa do uzyskania interpretacji indywidualnej w sprawie, będącej przedmiotem zapytania sformułowanego we wniosku interpretacyjnym. Tym samym, odmawiając w sposób ostateczny wszczęcia postępowania interpretacyjnego DKIS naruszył także zasadę legalizmu oraz zasadę zaufania (por. art. 120 i art. 121 § 1 O.p.).
Jednocześnie nie sposób podzielić zarzutu Organu interpretacyjnego, który podniósł kwestię wadliwości uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. Lektura wywodów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pozwala bowiem bez trudu prześledzić tok jego rozumowania. To zaś umożliwia ustalenie przyczyny takiego, a nie innego rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Ponadto nie budzą wątpliwości jasne wskazania co do dalszego postępowania, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego judykatu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną DKIS. Stało się to na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - zwanej dalej P.p.s.a.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono natomiast w oparciu o art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Ich wysokość została ustalona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 118).
Adam Nita Roman Wiatrowski Zbigniew Łoboda