Wyrok NSA z dnia 14 września 2026, sygn. I FSK 858/23

Jednym z takich orzeczeń, które sąd winien zamieścić w wyroku z urzędu, jest orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania, w przypadkach objętych art. 209 P.p.s.a. Przypadki te dotyczą wniosku strony o zwrot kosztów, który sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a.

Zgodnie zaś z branym w niniejszej sprawie pod uwagę art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę.

W świetle art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

3.3. Z okoliczności tej sprawy, które Naczelny Sąd Administracyjny winien był uwzględnić już przy wyrokowaniu w dniu 26 maja 2026 r., wynikało że: - zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji oddalał skargę Skarżącego przy wartości przedmiotu zaskarżenia w przedziale kwot powyżej 50.000 zł do 200.000 zł; - skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Skarżący; - Dyrektor IAS w dniu 4 maja 2023 r. złożył z zachowaniem 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 179 P.p.s.a. (skargę kasacyjną doręczono organowi w dniu 21 kwietnia 2023 r.) odpowiedź na skargę kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego, który prowadził sprawę w pierwszej instancji; - w odpowiedzi na skargę kasacyjną zawarty został wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego; - sprawę ze skargi kasacyjnej rozpoznano na rozprawie, na której organ nie był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, a skarga kasacyjna Skarżącego została oddalona.

Nie ulega zatem wątpliwości, że Naczelny Sąd Administracyjny winien był wówczas orzec co do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w szczególności z uwagi na uprzednie złożenie wniosku w tym przedmiocie przez organ podatkowy w odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżącego oraz wydanie rozstrzygnięcia o oddaleniu tej skargi kasacyjnej.

3.4. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny nie zidentyfikował w rozpoznanej sprawie takich okoliczności, które przemawiałyby za tzw. miarkowaniem zwrotu rzeczonych kosztów, czyli odstąpieniem od ich zasądzenia w części albo w całości.

3.5. W zakresie zatem ustalenia wysokości zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego uwzględnić trzeba było, że według § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.

Stawka minimalna, w myśl § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 6 tego rozporządzenia, przy wspomnianej wartości przedmiotu zaskarżenia, wynosi 5.400 zł.

Z kolei na podstawie wykładni systemowej § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a-c powołanego rozporządzenia przyjąć należało, że za odpowiedź na skargę kasacyjną przysługuje wynagrodzenie określone na zasadach wynikających z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b tego aktu prawnego (analogicznie jak przyjmowano to na gruncie poprzedniego stanu prawnego w ramach powołanej we wniosku Dyrektora IAS uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12).

3.6. Wobec powyższego wniosek o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego co do zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, złożony w terminie przewidzianym w art. 157 § 1 P.p.s.a., okazał się zasadny.

W związku z tym należało wydać uzupełniające orzeczenie (postanowienie) o zasądzeniu od Skarżącego na rzecz Dyrektora IAS zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w kwocie 2.700 zł (tj. 50% z 5.400 zł) z tytułu wynagrodzenia radcy prawnego - pełnomocnika organu - za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną.

3.7. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 157 § 1, § 2 i § 3 w związku z art. 193 oraz w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.