- błędnego uznania, że spółka stosowała w VAT "obniżoną stawkę 0%" i oparcia na tym ustaleniu wyroku, podczas gdy świadczone przez spółkę usługi nigdy nie podlegały opodatkowaniu podatkiem według stawki 0% (sic!);
- błędnego uznania, że spółka B. miała we wrześniu 2020 roku ulokowane stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, o czym świadczyć mają stworzenie kilka lat wcześniej panelu afiliacyjnego D. w Polsce, oferowanie kilka lat wcześniej przez Dyrektora B. pracy na terytorium RP, rzekomy brak zatrudnienia pracowników w Singapurze adekwatnego do rozmiarów prowadzonej działalności gospodarczej, rzekome wykorzystywanie zaplecza personalnego w Polsce przez B. udostępnianego przez powiązane firmy, co rzekomo wynikać ma z dowodów pozyskanych w toku kontroli podatkowej oraz celno-skarbowej wobec kontrahentów spółki, odpowiedzi na wnioski wystosowane do administracji podatkowej Singapuru oraz materiały pozyskane z prokuratury, podczas gdy w rzeczywistości wszystkie te dowody prowadzą do przeciwnych wniosków: w konsekwencji wskazane przez sąd I instancji okoliczności stanowią jedynie pretekst dla kolejnego przedłużenia terminu zwrotu VAT i nie mają nic wspólnego z rzeczywistym, prawidłowo ustalonym na podstawie zebranego materiału dowodowego, stanem faktycznym;
- błędnego uznania, że samo podejmowanie lub deklarowanie podjęcia przez naczelnika czynności oznacza, iż naczelnik zmierza do wyjaśnienia wątpliwości, podczas gdy żadne z postanowień nie wskazuje, dlaczego przeprowadzenie tych czynności ma znaczenie dla sprawy i w jaki sposób przyczynia się do wyjaśnienia wątpliwości; oczywiste natomiast jest, że podejmowanie czynności, które nie mają znaczenia dla sprawy, nie może uzasadniać przedłużenia terminu zwrotu VAT - z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy;
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak realnego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do argumentów spółki przedstawionych w skardze do WSA w Warszawie i brak wskazania, które elementy postanowień organów podatkowych wskazują na jej niezasadność, co nie pozwala poznać rzeczywistych motywów rozstrzygnięcia i uniemożliwia instancyjną kontrolę wyroku;
2.1 Skarżąca wniosła o uchylenie, na podstawie art. 188 p.p.s.a., zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi spółki poprzez uchylenie postanowień organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
2.2 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1 Skarga kasacyjna pozbawiona była usprawiedliwionych podstaw.
3.2 Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodziła.
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
3.3 Strona skarżąca kasacyjnie podniosła zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych, o których mowa w art. 174 p.p.s.a. Analiza ich uzasadnienia wskazuje, że nakierowane one zostały na podważenie stanowiska sądu pierwszej instancji, który potwierdził zaistnienie przesłanek do wydania postanowienia o przedłużeniu do 29 września 2023 r. terminu dokonania zwrotu skarżącej spółce kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji podatkowej za wrzesień 2020 r. w wysokości 35.325 zł, tj. przesłanek określonych w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT.
Zasadniczo, w sytuacji kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Jednakże w związku z tym, że to prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego determinowała możliwość ich zastosowania oraz wyznaczała kierunek procedowania w sprawie, w pierwszym rzędzie należało odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zasługiwały one na uwzględnienie.
3.4 Najdalej idącymi zarzutami skargi kasacyjnej były te dotyczące błędnej wykładni przepisu art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Stosownie do jego treści zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew wyrażonym w tym zakresie argumentom skargi kasacyjnej, sąd pierwszej instancji nie uznał, że wyrażenie jakichkolwiek wątpliwości organów podatkowych usprawiedliwia przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Wątpliwości te muszą mieć walor uzasadnionych, istotnych, jak przyjęto w zaskarżonym wyroku, a pogląd ten potwierdza też utrwalone w tym zakresie stanowisko orzecznictwa, jak i doktryny. Zarówno bowiem w obszarze judykatury oraz nauki zgodnie akcentuje się wyjątkowy i szczególny charakter instytucji przedłużenia zwrotu podatku jako odstępstwa od zasady neutralności podatku od towarów i usług, co implikuje stwierdzenie, że dopuszczalne jest jedynie wtedy, gdy zachodzą istotne (uzasadnione) wątpliwości co do zasadności tego zwrotu (por. A. Bartosiewicz, VAT. Komentarz, LEX/el. 2026). W wyroku z 20 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 115/19 (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że mimo iż art. 87 ust. 2 ustawy o VAT daje możliwość prolongowania zwrotu podatku, to rozwiązanie takie stanowi istotną ingerencję w prawo do zwrotu nadwyżki VAT, a więc w prawo będące fundamentalnym czynnikiem gwarantującym realizację podstawowych cech konstrukcyjnych tego podatku, to jest zasady neutralności i proporcjonalności. Stwierdzenie to poparto wnioskami płynącymi z dotychczasowego orzecznictwa unijnego (np. wyrok ETS z 25 października 2001 r., C-78/00 Komisja v. Republika Włoska; wyrok TSUE z 18 października 2012 r., C-525/11 Mednis SIA v. Valst sieņēmumu dienests). Korzystanie z możliwości przedłużenia terminu zwrotu podatku, jako odstępstwo od zasady zwrotu w terminie określonym ustawowo, powinno być zatem zastrzeżone dla sytuacji wyjątkowych, w których prawo podatnika musi ustąpić potrzebie ochrony interesów budżetowych państwa. Ten szczególny charakter analizowanej instytucji, niewątpliwie dolegliwej dla podatnika, pociąga za sobą określone obowiązki po stronie organu podatkowego. W konsekwencji odroczenie zwrotu VAT powinno być należycie i wyczerpująco uzasadnione, tak by nie było wątpliwości, że w danej sprawie rzeczywiście istnieje konieczność dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu różnicy podatku zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Dopuszczalność przedłużenia terminu zwrotu podatku nie może być odczytywana jako blankietowe, prewencyjne upoważnienie do opóźniania realizacji praw podatnika. Tym samym organy podatkowe, wykazując przesłanki zastosowania powołanego wyżej przepisu, powinny nie tylko wskazać na potrzebę zbadania określonych okoliczności (określając jakie czynności w tym celu zostaną lub zostały podjęte), ale także wyjaśnić źródło zaistniałych wątpliwości. Innymi słowy, powinny w szczególności wykazać, co wzbudziło ich wątpliwość (np. wskazać na istniejące rozbieżności, czy nieścisłości lub braki w materiale dowodowym) i wytłumaczyć dlaczego uznały, że istnieje potrzeba dalszej weryfikacji (tak też NSA w wyrokach z 29 stycznia 2019 r., I FSK 2268/18; z 12 grudnia 2018 r., I FSK 1840/18 – dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Tylko takie uzasadnienie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT może sprostać wymogom procesowym przewidzianym w Ordynacji podatkowej, w tym zasadzie przekonywania (art. 124 Ordynacji podatkowej) i zasadzie budowania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), a w konsekwencji uchronić organ przed zarzutem nadużywania konstrukcji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku.
Oznacza to, jak prawidłowo i wbrew sformułowanym w tym kontekście zarzutom skargi kasacyjnej, przyjął sąd pierwszej instancji, że przesłanki do wydania postanowienia w omawianym trybie nie stanowi sam fakt wykazania przez podatnika nadwyżki do zwrotu, ale muszą istnieć istotne wątpliwości co do zasadności zwrotu, obiektywne przesłanki wskazujące na konieczność przeprowadzenia w określonej sprawie postępowania weryfikacyjnego.
Czynności weryfikacyjne organu podatkowego będą uzasadnione jeśli zarówno w aspekcie czasowym, jak i rodzajowym będą adekwatne do rodzaju wątpliwości i momentu ich wystąpienia, a tym samym organ podatkowy, co oczywiste, uznając konieczność dodatkowego zweryfikowania zwrotu podatku musi poprzeć to wskazaniem konkretnych faktów i okoliczności wymagających zbadania w danym konkretnym okresie. Co również istotne, w tym też w kontekście argumentacji skargi kasacyjnej, wstrzymując czasowo zwrot podatku organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Wnioskodawca natomiast w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu powinien otrzymać jasną informację, co do rodzaju istotnych wątpliwości i adekwatnych czynności podjętych celem wyjaśnienia tychże wątpliwości. Inaczej rzecz ujmując w postanowieniu przedłużającym termin zwrotu powinny zostać uzasadnione konkretne przyczyny dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności tego zwrotu i wskazane adekwatne sposoby tej weryfikacji.
3.5 W realiach prawnych i faktycznych niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę sądu pierwszej instancji, że trwające czynności procesowe, przywołane dokładnie w postanowieniu organu odwoławczego, przy tym adekwatne do wątpliwości organu podatkowego istniejących nadal i wymagających wyjaśnienia na moment podejmowania postanowienia o przedłużeniu terminu, stanowią przekonujące uzasadnienie dalszego czasowego wstrzymania zwrotu podatku. Stanowią wyraz ścisłego związku z eksponowanymi przez organ wątpliwościami i koniecznością ich wyjaśnienia.
Z treści rozstrzygnięcia organu, którego zasadność zaakceptował sąd pierwszej instancji, wynika, że na podstawie przeprowadzonych dotychczas czynności weryfikacyjnych stwierdzono nieprawidłowości skutkujące wszczęciem postępowania podatkowego za miesiące od lipca do listopada 2020 r., które 13 kwietnia 2023 r., tj. w dacie wydania przez naczelnika postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu za wrzesień 2020 r., utrzymanego zaskarżonym postanowieniem, wciąż było w toku. Nieprawidłowości te dotyczyły błędnego rozpoznania momentu powstania obowiązku podatkowego w zakresie świadczenia na rzecz spółki usług polegających na pisaniu tekstów blogowych przez W. M. oraz zadeklarowania nieopodatkowanego świadczenia usług poza terytorium kraju na rzecz B. z Singapuru, podczas gdy powinno być ono opodatkowane stawką krajową 23%. Te zastrzeżenia wobec prawidłowości rozliczenia podatkowego spółki przekładają się na możliwe zaniżenie podatku należnego za wrzesień 2020 r., co potwierdza istnienie podstaw do przedłużenia terminu zwrotu VAT za ten okres.
Co ważne, w kontekście powyżej zaprezentowanej wykładni przepisu art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, w postanowieniu organu odwoławczego opisano szereg czynności służących wyjaśnieniu wskazanych wyżej wątpliwości (str. 12-13), podejmowanych na przestrzeni 2023 r. Organ rozpatrywał kolejne wnioski dowodowe skarżącej spółki, analizował przedkładane przez nią dokumenty, występował o przesłanie decyzji i informacji do: Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w P., Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w W., Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (pismami z 11 kwietnia 2023 r. i z 12 kwietnia 2023 r.), analizował dokumenty i wyjaśnienia uzyskane od tych organów (z 24 kwietnia 2023 r., z 19 maja 2023 r., z 29 maja 2023 r.).
Czynności te nie doprowadziły do przeprowadzenia dowodów przed upływem terminu zwrotu wyznaczonego wcześniejszym postanowieniem (tj. postanowieniem z 4 listopada 2022 r., przedłużającym termin zwrotu do 28 kwietnia 2023 r.). Prawidłowo zatem skonstatował sąd pierwszej instancji, że postępowanie dowodowe nie zostało zakończone, natomiast organ aktywnie podejmował czynności, dążąc do pełnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, organ wskazał, dlaczego przeprowadzenie tych czynności ma znaczenie dla sprawy. Postąpił przy tym w zgodzie z powołanym w zarzutach skargi kasacyjnej przepisem art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej (zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie) oraz z art. 124 tej ustawy, stanowiącym, że organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu.
3.6 Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej, tj. dotyczącego błędnej wykładni przepisu art. 28b ust. 2 ustawy o VAT, wymaga wyjaśnienia, że rozstrzygnięcie organu podatkowego o przedłużeniu terminu zwrotu wykazanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu, co już wyżej sygnalizowano, ma samodzielny byt prawny, niezależny od procedury podatkowej, w której dokonywana jest weryfikacja zasadności zwrotu. W konsekwencji organ podatkowy, dokonując przedłużenia terminu zwrotu, nie wypowiada się w wydanym w tym przedmiocie postanowieniu, czy wnioskowany przez podatnika zwrot podatku jest zasadny, czy niezasadny, a jedynie przedłuża termin tego zwrotu właśnie z uwagi na potrzebę dalszej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu wydawane jest w osobno wszczętej i prowadzonej sprawie i to wyłącznie w zakresie wystąpienia przesłanek ujętych w przepisie art.87 ust. 2 ustawy o VAT, która nie może zastąpić sprawy, która dotyczy prawa do zwrotu podatku i jego wysokości, i która jest rozstrzygana w odrębnym trybie procesowym. W akcie przedłużenia zwrotu podatku organ ma uprawdopodobnić istnienie wątpliwości, co do zasadności zwrotu, a nie dowieść nieprawidłowości w rozliczeniu, co wkraczałoby w zadania organu realizowane w postępowaniu wymiarowym. Inaczej rzecz ujmując w działaniu procesowym organu dotyczącym konieczności przedłużenia terminu zwrotu chodzi tylko o stwierdzenie wystąpienia okoliczności wskazujących na wątpliwości co do zasadności zwrotu i potrzeby ich wyjaśnienia, a nie o udowodnienie niezasadności tego zwrotu.
Brak zatem podstaw do wymagania od organu podatkowego, który wydał postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku, by już na etapie postępowania w przedmiocie weryfikacji tego zwrotu wykazał się konkretnymi ustaleniami co do faktów podważających zasadność tej czynności. Na tym etapie wystarczy, że zachodzi uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu różnicy podatku. Wystarczające w tym względzie jest uzasadnione uprawdopodobnienie czy też istnienie niejasności, wymagających dalszego sprawdzenia. Rolą organu podatkowego, decydującego się na skorzystanie z art. 87 ust. 2 zd. 2 ustawy o VAT, nie jest dowodzenie podstaw dla braku zwrotu podatku, lecz uprawdopodobnienie konieczności dalszej weryfikacji zasadności zwrotu.
Chybione są zatem te zarzuty skargi kasacyjnej, w których ich autor podejmuje próbę zakwestionowania zasadności podejmowanych przez organ inicjatyw dowodowych (i to w innym postępowaniu - podatkowym), m.in. polegających na wystąpieniu o dokumenty do innych organów administracji skarbowej. Zarzuty te obrazują jedynie, że skarżąca w sposób nieuprawniony utożsamia przesłanki przedłużenia terminu zwrotu podatku z postępowaniem podatkowym potwierdzającym zasadność tego zwrotu. Działanie takie pozbawione jest podstaw, ponieważ sąd, realizując kontrolę zaskarżonego postanowienia nie ocenia zasadności, niezbędności czy celowości dowodów przeprowadzanych w innym postępowaniu. Nie dokonuje też merytorycznej oceny ustaleń poczynionych wobec spółki. Bada natomiast, czy w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu podatku wskazano w sposób należyty (przekonujący), że istnieją wątpliwości co do zasadności zwrotu skutkujące potrzebą jego dodatkowej weryfikacji, jakie to są wątpliwości i z czego one wynikają. Sąd, będąc związany granicami sprawy, a więc przesłankami przedłużenia terminu zwrotu podatku, nie może wypowiadać się co do trafności ustaleń kontrolnych, zasadności czynności procesowych organu podatkowego oraz zasadności zwrotu podatku. W rozpoznawanej sprawie ustalenia te (dotyczące odsprzedaży usług pisania tekstów blogowych oraz świadczenia usług na rzecz B. z Singapuru) zostały jednak przywołane, ponieważ stanowią istotny argument organu uzasadniający przedłużenie terminu zwrotu podatku. Nie znaczy to, że sąd uznaje sprawę zwrotu podatku za przesądzoną; jak wyżej podniesiono, ocena tej kwestii może nastąpić w ramach decyzji orzekającej o wysokości zwrotu podatku lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Jakkolwiek skarżąca nie zgadza się z dotychczasowymi ocenami organu, to jednak ma on prawo, z wyżej wymienionych powodów, wątpić w zasadność wykazanego przez nią zwrotu podatku.
Innymi słowy, kontrolowane przez sąd pierwszej instancji postanowienia organów nie są wyrazem stanowiska, że zwrot nadwyżki VAT nie powinien być dokonany. Postanowienia te należy postrzegać jako instrument zapobiegający dokonywaniu niezasadnych zwrotów, który powinien mieć zastosowanie tylko do czasu wyjaśnienia zasadności deklarowanego przez podatnika zwrotu. Instrument ten organ podatkowy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy wykorzystał zgodnie z prawem, co prawidłowo zaakceptował sąd pierwszej instancji.
Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że odsunięcie w czasie zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego warunkowane jest istnieniem określonych wątpliwości i potrzebą ich wyjaśnienia w kontekście prawidłowości rozliczenia przedłożonego przez podatnika. Wystarczające jest istnienie uzasadnionego podejrzenia, czy też wątpliwości co do rozliczeń podatnika, które wymagają dalszego sprawdzenia. Warunkiem przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nie jest zaś udowodnienie braku podstaw do zwrotu, ale istnienie wymagających weryfikacji niejasności, które - w świetle przytoczonych wyżej okoliczności - zaistniały na gruncie rozpatrywanej sprawy, czemu w sposób przekonujący dał wyraz organ.
3.7 W realiach niniejszej sprawy w skardze kasacyjnej nie podważono prawidłowości dokonanej oceny przez sąd pierwszej instancji, że organ wydając zaskarżone postanowienie należycie wykazał, że zaszły przesłanki do zastosowania przepisu art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT. Przepisu tego nie można też wykładać w taki sposób, który uniemożliwiałby spełnienie jego celu, tj. umożliwienie organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku, do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie. Z tych względów istniała uzasadniona konieczność przeprowadzania dalszej weryfikacji zwrotu podatku. Zaskarżone postanowienie w sposób wystarczający wskazuje wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku, które przesądziły o konieczności przedłużenia terminu zwrotu różnicy VAT, w tym na podjęcie adekwatnych czynności dla wyjaśnienia tych wątpliwości.
3.8 Zarzuty naruszenia przepisów postępowania skarżąca spółka powiązała z przepisem art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Pierwszy ze wskazanych przepisów stanowi, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Skarżąca nie wyjaśniła, w czym upatruje naruszenie tego przepisu, co uniemożliwia odniesienie się do tej kwestii. Z kolei zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W skardze kasacyjnej nie dostarczono żadnych argumentów, które potwierdzałyby, że w zaskarżonym wyroku dokonano oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy, lub z przekroczeniem jej granic, podmiotowych czy też przedmiotowych.
Podobnie nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej, odwołujący się do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi. Zgodnie z jego treścią, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a w razie gdy wskutek uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten określa wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia. Jednym z elementów koniecznych uzasadnienia jest wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia sąd powinien podać nie tylko argumenty, którymi kierował się wydając takie, a nie inne rozstrzygnięcie, ale też wskazać dlaczego nie podziela zarzutów strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną naruszenia przepisów postępowania, gdy uzasadnienie nie pozwala na kasacyjną kontrolę orzeczenia. Odnotować też należy, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09 (publ. ONSA i WSA 2010, Nr 3, poz. 39) przyjęto, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 tej ustawy), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sytuacja tego rodzaju w rozpoznanej sprawie nie zachodziła. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji zarówno przytoczył przepisy, jakie w jego ocenie winny mieć zastosowanie w sprawie, ale także przedstawił tok rozumowania, jaki doprowadził go do podjętego rozstrzygnięcia. Wskazał ustalenia faktyczne, które przyjął za podstawę orzekania. Sąd pierwszej instancji w sposób wystarczający (umożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku) odniósł się do zarzutów skargi i wyjaśnił, z jakich przyczyn podzielił stanowisko organu.
3.9 W tym stanie rzeczy niezasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego.
3.10 Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).
sędzia NSA sędzia NSA sędzia WSA del.
Marek Olejnik Hieronim Sęk Mirosław Surma