Wyrok NSA z dnia 16 września 2026, sygn. I FSK 995/26

Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.

Analizując wniosek złożony przez spółkę, należy zauważyć, że nie zawiera on uzasadnienia spełniającego omówione wyżej wymogi. W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ograniczał się jedynie do wskazania "o zasadności wniosku - zdaniem strony - świadczy fakt, że aktualna sytuacja finansowa i majątkowa skarżącej jest trudna. Malejące zyski w głównym segmencie działalności gospodarczej utrudniają bieżącą płynność finansową. Natychmiastowa spłata określonej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę spowoduje konieczność wyzbycia się znacznej większości posiadanych składników majątku niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, co oznacza, brak możliwości dalszego funkcjonowania, ostateczne wycofanie się z obrotu gospodarczego, a w konsekwencji, likwidację przedsiębiorstwa".

Tymczasem jak wskazano powyżej uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających na ocenę, że wstrzymanie zaskarżonego aktu w danej sprawie jest obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (Zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 188).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia dokonanie jego merytorycznej oceny, tym bardziej nie jest możliwe dokonanie oceny zaistnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest bowiem rolą Sądu domniemywanie, w czym konkretnie strona upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji i jakie dane dotyczące spółki miałyby o tym świadczyć. Obowiązkiem spółki było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., a Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do domyślania się intencji podatnika wnioskującego o wstrzymanie wykonania decyzji.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.