Uzasadnienie
Postanowieniem z 31 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 852/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił A. D. (dalej: "Skarżąca", "Strona") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 9 sierpnia 2024 r., nr 2201-IOV-3.4103.512 do 521.2023/10/05 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od września 2019 r. do czerwca 2020 r.
Sąd pierwszej instancji w motywach swojego postanowienia podkreślił, że Strona nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania decyzji, zaś obowiązkiem wnioskodawcy było uprawdopodobnienie, że na skutek egzekucji grozi jej szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Strona nie przedstawiła również jakiejkolwiek argumentacji i dokumentów obrazujących dokonanie oceny przez WSA sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącej.
Pełnomocnik Skarżącej pismem z 29 października 2024 r., które dotarło do WSA w dniu 4 listopada 2024 r. wskazał, iż średnie miesięczne dochody Strony wynoszą 3.719,44 zł netto, ponadto Skarżąca samotnie wychowuje córkę w wieku 13 lat, na którą otrzymuje alimenty w wysokości 1.300 zł. Pełnomocnik wskazał również, że przeciętne miesięczne wydatki wg. GUS dla gospodarstwa 2 osobowego wynoszą 3.272 zł. Na poparcie powyższego załączył do akt sprawy kserokopie potwierdzeń wykonania przelewów oraz postanowienia Sądu Rejonowego w W. o ograniczeniu władzy rodzicielskiej.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, pełnomocnik Skarżącej wniósł o zmianę przedmiotowego postanowienia poprzez wstrzymanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 9 sierpnia 2024 r., nr 2201-IOV-3.4103.512 do 521.2023/10/05. W uzasadnieniu wskazał jedynie, że przedmiotowe postanowienie niejako "rozminęło się" z pismem pełnomocnika, do którego załączono dokumenty uprawdopodabniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie (zob. postanowienie NSA z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11). Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Innymi słowy przyznanie stronie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zauważyć należy, iż rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia wskazanych przesłanek pozytywnych, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno przy tym odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Ponadto wniosek poparty powinien zostać stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego.