Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 127/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił W. K. (dalej: "Skarżący", "Strona") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 22 grudnia 2025 r., nr 1801-IOV-1.4103.9.2025 w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2017 r.
Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżący opiera żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na stwierdzeniu, że prowadzona egzekucja administracyjna powoduje realne ryzyko znacznej szkody i skutków trudnych do odwrócenia, w szczególności zajęcia środków pieniężnych, dalszego naliczania kosztów egzekucyjnych i odsetek. Do przedmiotowego wniosku nie dołączył jednak żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację finansową oraz materialną. W ocenie WSA, aby stwierdzić, że wykonanie zaskarżonego aktu może być dla Skarżącego, domagającego się wstrzymania jego wykonania, szczególnie dotkliwe, zwłaszcza jeżeli chodzi o jego interesy majątkowe, niezbędnym jest przedstawienie konkretnych danych obrazujących jego sytuację majątkową, w szczególności dotyczących wysokości osiąganych dochodów, posiadanego majątku. Tego rodzaju danych Skarżący jednak nie dostarczył wraz z wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonej decyzji (nie zawierają ich również dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych sprawy), tym samym uniemożliwił więc pozytywne załatwienie swojego wniosku. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, nie jest bowiem możliwe dokonanie oceny, czy natychmiastowe wykonanie decyzji wpłynie na położenie ekonomiczne Skarżącego w stopniu, który powodowałby konieczność jej tymczasowego wstrzymania.
Skarżący pismem z 1 kwietnia 2026 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie i zaskarżył je w całości.
Strona wniosła również o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia,
2. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie (zob. postanowienie NSA z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11). Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Innymi słowy przyznanie stronie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zauważyć należy, iż rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia wskazanych przesłanek pozytywnych, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno przy tym odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Ponadto wniosek poparty powinien zostać stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego.