Wyrok NSA z dnia 19 maja 2025, sygn. I FZ 126/24

Z dniem 15 lipca 2022 r., na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1259), wszedł w życie art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.; dalej: P.u.s.a.). Przepis ten przewiduje możliwość zbadania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, przy uwzględnieniu dalszych wymienionych w § 1 tego przepisu okoliczności. Badania dokonuje się na wniosek strony skarżącej lub uczestnika postępowania na prawach strony (art. 5a § 3), a uwzględniając wniosek, sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy (art. 5a § 13).

W rozpatrywanej sprawie autor wniosku jako podstawę prawną wyraźnie wskazał art. 19 P.p.s.a. Z kolei w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22, wydanej w składzie siedmiu sędziów, przyjęto, że: [pic]"Zakres przedmiotowy normy art. 19 P.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowaniu po powołaniu, o których mowa w art. 5a p.u.s.a".

Z przepisu art. 269 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. wynika, że dokonana w uchwale składu poszerzonego interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca zarówno dla zwykłych, jak i rozszerzonych składów orzekających. Jest ona wiążąca w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 27 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 957/23, CBOSA).

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnym w całości podziela stanowisko wyrażone w uchwale I FPS 3/22.

Uwzględniając zatem to, że wskazane we wniosku o wyłączenie sędziego M. Olejnika okoliczności mające uzasadnić spełnienie przesłanek do jego wyłączenia zasadzają na wątpliwościach co do jego niezawisłości i bezstronności w związku okolicznościami towarzyszącymi jego powołaniu (z powołaniem sędziego M. Olejnika -"w niekonstytucyjnym trybie", jak to ujął Skarżący), o których mowa w art. 5a P.u.s.a, [pic]Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 19 P.p.s.a. uzasadniające wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy. Zwłaszcza, że sędzia M. Olejnik złożył w dniu 19 maja 2025 r. oświadczenie o nie zachodzących w niniejszej sprawie okolicznościach mogących wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Małgorzata Niezgódka-Medek Roman Wiatrowski Artur Mudrecki (spr.)

sędzia NSA sędzia NSA sędzia NSA