Wyrok NSA z dnia 06 lipca 2026, sygn. I FZ 134/26

Sąd byłby w stanie ocenić jej sytuację finansową i majątkową.

WSA podkreślił, że uszczerbek finansowy ponoszony w związku z regulowaniem czy egzekucją zobowiązań publicznoprawnych nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji,

czy też tym bardziej spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Zwrócił przy tym uwagę, iż przytoczone twierdzenia o stabilności aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącego dodatkowo czyni przedmiotowy wniosek wątpliwym.

4. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z 21 stycznia 2026 r. zaskarżając je w całości. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Gd 25/26 poprzez wstrzymanie wykonania Decyzji Dyrektora IAS w Gdańsku z dnia 3 listopada 2025 r. znak sprawy 2201-IOV-3.4103.135-139.2025/10/03 oraz poprzedzającej jej Decyzji Naczelnika UCS z 29 maja 2025 r., znak sprawy 328000-CKK2-10.4103.34.2023.137, ewentualnie o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi i instancji.

Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), przez poprzez błędne przyjęcie, że wstrzymanie wykonania Decyzji nie jest uzasadnione tym, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy wykonanie Decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody Stronie, spowoduje stan jej niewypłacalności oraz spowoduje konieczność zwolnienia pracowników, co będzie miało nieodwracalne skutki;

2) art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną i ukierunkowana rażąco jednostronnie a nie swobodną i wszechstronną ocenę materiału dowodowego, a także poprzez błędne i niezgodne z prawdą obiektywną ustalenie stanu faktycznego prowadzące do oparcia rozstrzygnięcia na ocenach zamiast na dowodach w przedmiocie ustalenia przez Sąd, iż, iż nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, co powoduje, że Sąd dokonał powierzchownej i do tego czynionej na tle niedostatecznie skumulowanego i rozważonego materiału dowodowego oceny, która nie spełnia wymagań co do konieczności dokonywania oceny swobodnej, logicznej, obiektywnej, uwzględniającej zasady doświadczenia życiowego.

Jednocześnie Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z:

1) bilansu za 2024 r.;

2) sprawozdania finansowego za 2024 r. wraz z informacją dodatkową;

3) rachunku zysków i strat;

4) wyników zestawienia za rok 2025 r. do bilansu i rachunku zysków i strat;

5) miesięcznej struktury zatrudnienia za listopad i grudzień 2025 r.;

6) listy środków trwałych;

7) listy wartości niematerialnych i prawnych.

na fakt: treści dokumentów, zatrudniania przez Spółkę pracowników, pogarszającej się sytuacji finansowej Strony w związku z prowadzonym postępowaniem przez organy podatkowe oraz konieczności wstrzymania wykonalności decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 §3 p.p.s.a. sąd administracyjny może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Należy wyjaśnić, że rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd jest związany przesłankami określonymi w tym przepisie. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowi środek o charakterze wyjątkowym i może zostać zastosowane wyłącznie w przypadku uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca powinien zatem wskazać konkretne okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony tymczasowej oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające samo złożenie wniosku ani powołanie się na hipotetyczne następstwa, które mogłyby wystąpić w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Sąd może wstrzymać wykonanie aktu jedynie wtedy, gdy jego realizacja grozi powstaniem szkody majątkowej lub niemajątkowej, której nie będzie można skutecznie naprawić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia albo przez przywrócenie stanu poprzedniego (vide: postanowienie NSA z 26 maja 2026 r., I FZ 72/26).

Użyte w art. 61 §3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znacznej szkody" oraz "trudnych do odwrócenia skutków" wymagają odniesienia się do konkretnych okoliczności sprawy

i przedstawienia stosownego materiału dowodowego. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki, bez wskazania ich przejawów w realiach sprawy, nie uzasadnia uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczegółowego uzasadnienia wniosku i uprawdopodobnienia istnienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że ciężar uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na stronie domagającej się udzielenia ochrony tymczasowej przewidzianej

w tym przepisie (vide: postanowienie NSA z 3 października 2011 r.; I FSK 1427/11).

Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien być poparty dokumentami pozwalającymi na uprawdopodobnienie istnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W razie braku takich dokumentów, zarówno w aktach sprawy, jak i wśród załączników do wniosku, Sąd administracyjny nie jest uprawniony do wzywania strony do ich przedłożenia przed rozpoznaniem tego wniosku. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności nie przewiduje bowiem możliwości prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, analogicznego do tego, które ustawodawca dopuścił w ramach instytucji prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z 6 maja 2026 r.; I FZ 64/26).

Sąd administracyjny, wbrew twierdzeniu Skarżącej, nie jest uprawniony

do samodzielnego poszukiwania okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji. (vide: I. Makaryk, Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane, ZNSA 2016/3, s. 86). Jego rolą jest natomiast wszechstronna ocena argumentów przedstawionych przez stronę oraz okoliczności wynikających z akt sprawy. Obowiązek ten nie zwalnia wnioskodawcy z ciężaru wykazania przesłanek określonych w art. 61 §3 p.p.s.a., ani nie przenosi tego ciężaru na Sąd (vide: B. Dauter, 3. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny [w:] Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2018).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że Skarżący nie wykazał, w stopniu wymaganym przez art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek nie zawierał konkretnych okoliczności pozwalających ocenić, że wykonanie decyzji wiąże się z realnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody albo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący na etapie złożenia owego wniosku ograniczył się do gołosłownych twierdzeń.

Trafnie uznał zatem WSA, że powyższe twierdzenia miały charakter ogólnikowy

i nie pozwalały na przyjęcie, że zostały uprawdopodobnione przesłanki określone

w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Powyższej oceny nie mogły również podważyć argumenty podniesione dopiero na etapie zażalenia, w tym wnioski dowodowe z dokumentów. Należy bowiem podkreślić, że NSA, rozpoznając zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie dokonuje ponownej oceny samego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Przedmiotem kontroli zażaleniowej jest bowiem legalność postanowienia wydanego przez Sąd pierwszej instancji. Innymi słowy, zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, lecz ocena prawidłowości stanowiska zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (vide postanowienie NSA z 27 kwietnia 2026 r. I FZ 56/26).

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy NSA podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym treść złożonego wniosku nie pozwala na przyjęcie, że wykonanie kwestionowanej decyzji podatkowej może skutkować wyrządzeniem znacznej szkody lub wywołaniem trudnych do odwrócenia skutków dla Skarżącej. Wniosek nie zawierał bowiem konkretnych danych dotyczących sytuacji majątkowej Strony ani dokumentów umożliwiających ocenę wpływu wykonania decyzji Braki te uniemożliwiały stwierdzenie, że w sprawie zachodzą przesłanki zastosowania ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe okoliczności NSA na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 §2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.