4. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z 80 K.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego polegającego na przyjęciu, iż sam fakt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika oraz uiszczenia wpisu sądowego świadczy o posiadaniu środków umożliwiających wykonanie zobowiązania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, ograniczając jednakże możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch ww. przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy, wprawdzie decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07).
Sąd rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien jednak uwzględnić nie tylko treść samego wniosku, ale także mieć na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 P.p.s.a.
W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został sformułowany w sposób nieprecyzyjny. Powyższe nie pozwalało jednak Sądowi pierwszej instancji na pominięcie faktu, że jako przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu strona jednoznacznie wskazała swoją trudną sytuację finansową. W tym zakresie skarżąca trafnie podniosła, że w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji przedstawiono konkretne i udokumentowane dowody dotyczące jej stanu majątkowego, w szczególności dokumenty załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy, do których to okoliczności Sąd pierwszej instancji meriti w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w żaden sposób się nie odniósł.
W tej sytuacji - na podstawie art. 133 P.p.s.a. - Sąd pierwszej instancji, mimo braku dokumentacji obrazującej powyższe okoliczności przy samym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, powinien był zweryfikować te okoliczności (dotyczące trudnej sytuacji majątkowej strony), czyniąc to pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., w oparciu o dostępną dla tego Sądu dokumentację znajdującą się w aktach sprawy przy wniosku strony o przyznanie prawa pomocy.
Nie ulega wątpliwości, że gdy Sąd dysponuje taką dokumentacją, złożoną wprawdzie w ramach innej instytucji procesowej (prawa pomocy), brak jest przeszkód aby wykorzystać ją na potrzeby niniejszego postępowania wpadkowego, tj. postępowania z wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, kiedy - jak już wyżej wskazano - strona jako przesłankę uzasadniającą udzielenie jej ochrony tymczasowej powołuje okoliczność, którą ma wykazać również wnioskując o przyznanie prawa pomocy (możliwości finansowe i konsekwencje związane z pogorszeniem sytuacji majątkowej). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, wydając zaskarżone postanowienie był w posiadaniu dokumentacji finansowej, ale w żaden sposób nie odniósł się do niej merytorycznie w uzasadnieniu rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji mógł zbadać sytuację finansową skarżącej na podstawie dokumentów przedłożonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając naruszenie w niniejszej sprawie przez Sąd pierwszej instancji art. 61 § 3 P.p.s.a. - na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. - uchylił kwestionowane postanowienie i przekazał sprawę WSA w Olsztynie do ponownego rozpoznania.
Z kolei za całkowicie chybione uznać należało zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. W niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: K.p.a.) nie były stosowane w przedmiocie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania, zatem Sąd pierwszej instancji nie mógł ich naruszyć.
Sąd ten wydając ponownie rozstrzygnięcie w sprawie obowiązany będzie merytorycznie rozpoznać wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, uwzględniając okoliczności faktyczne tej sprawy wynikające z jej akt, w szczególności z dokumentacji złożonej przez stronę z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Z kolei o zwrocie kwoty uiszczonej tytułem wpisu od zażalenia orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 P.p.s.a.