Uzasadnienie
Postanowieniem z 4 marca 2026 r., sygn. akt I SA/Sz 849/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił B. G. (dalej: "Skarżący", "Strona") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 16 września 2025 r., nr 3201-IOV3.4103.11.2025.13 w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2019 r.
Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie Skarżący nie przedstawił konkretnych okoliczności i jakichkolwiek dokumentów, wyczerpująco opisujących jego aktualną, rzeczywistą sytuację finansową i majątkową, pozwalających sądowi zasadnie przyjąć, że uiszczenie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji wiąże się dla niego z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy miałoby powodować trudne do odwrócenia skutki. Bez znajomości rzeczywistej kondycji finansowo-materialnej Skarżącego, jego położenia ekonomicznego we wszystkich istotnych aspektach, nie sposób bowiem prawidłowo ocenić, czy i ewentualnie w jakim zakresie wykonanie zaskarżonej decyzji obiektywnie wiązać się może z wyrządzeniem znacznej szkody bądź spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków.
Pismem z 12 marca 2026 r. pełnomocnik Strony wniósł zażalenie na powyższe postanowienie i zaskarżył je w całości.
Zaskarżanemu postanowieniu na podstawie art. 194 § 3 w zw. z art. 46 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") zarzucił naruszenie art. 61 § 2 pkt 1 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, Podatnik nie wykazał, żeby w stosunku do niego zachodziła którakolwiek z przesłanek ustawowych zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a., co skutkowało odmową wstrzymania decyzji z dnia 16 września 2025 r. przez WSA w Szczecinie, podczas gdy Podatnik prawidłowo wykazał istnienie przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i wykonanie decyzji z dnia 16 września 2025 r. powinno zostać wstrzymane.
W związku z powyższym na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. wniósł o zmianę w całości zaskarżonego postanowienia z dnia 4 marca 2026 r. poprzez uwzględnienie wniosku Podatnika i wstrzymanie wykonania decyzji DIAS z dnia 16 września 2025 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 "p.p.s.a." wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie (zob. postanowienie NSA z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11). Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Innymi słowy przyznanie stronie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zauważyć należy, iż rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia wskazanych przesłanek pozytywnych, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno przy tym odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Ponadto wniosek poparty powinien zostać stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego.