Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 marca 2025 r., I FZ 5/25, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie B. G. (dalej: skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 650/24, odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 9 sierpnia 2024 r. w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) z dnia 28 marca 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2017 r.
W piśmie z dnia 24 lipca 2025 r. skarżący, działając osobiście, wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym wyżej postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako podstawę wznowienia wskazując art. 270 w zw. z art. 271 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.).
Na podstawie zarządzenia z dnia 29 lipca 2025 r. skarżący został poinformowany o treści art. 175 § 1-3 pkt 1 w zw. z art. 276 p.p.s.a. i wezwany do wykazania spełnienia wymogów do sporządzenia we własnym imieniu skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania organ odwoławczy wniósł o oddalenie tej skargi i zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.
W postanowieniu z dnia 1 grudnia 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 224/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego adwokata. W piśmie z dnia 12 lutego 2026 r., Okręgowa Rada Adwokacka w Katowicach poinformowała WSA w Gliwicach o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata A. M.
W piśmie z dnia 13 kwietnia 2026 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę o wznowienie postępowania, wskazując, że podtrzymuje w całości i merytorycznie rozbudowuje skargę wniesioną osobiście przez skarżącego. Pełnomocnik skarżącego jako podstawę wznowieniową wskazał art. 270 w zw. z art. 271 § 1 pkt 2 i art. 273 § 2 p.p.s.a., wskazując m.in., że skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania w terminie 3 miesięcy od dowiedzenia się o podstawie wznowienia, a skarga sporządzona przez pełnomocnika z urzędu stanowi dopełnienie wymogów formalnych i jest wniesiona niezwłocznie po uzyskaniu dostępu do akt sprawy i analizie dokumentacji przez pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Obie skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2025 r., I FZ 5/25, podlegają odrzuceniu, choć z innych przyczyn. Należy przy tym od razu podkreślić, że z uwagi na pierwotną niedopuszczalność skargi wniesionej osobiście przez skarżącego, nie było możliwe potraktowanie skargi wniesionej przez pełnomocnika jako kolejnego pisma w sprawie, uzupełniającego braki formalne skargi skarżącego, niezależnie od wniosków pełnomocnika w tym względzie. Dopuszczalność skargi wniesionej przez pełnomocnika z urzędu musi być w związku z tym oceniana odrębnie.
Skarga o wznowienie postępowania wniesiona przez skarżącego osobiście podlega odrzuceniu z uwagi na sporządzenie tego pisma przez podmiot niemający uprawnień do dokonania tej czynności.
W świetle art. 276 p.p.s.a., do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175. Ponieważ w sprawie skarżący zmierza do wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, to ten sąd jest właściwy do wznowienia postępowania (por. art. 275 p.p.s.a.), skarga o wznowienie postępowania musi być sporządzona przez podmiot wskazany w art. 175 p.p.s.a., tj. adwokata lub radcę prawnego (w każdej sprawie – por. art. 175 § 1 p.p.s.a.), sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych (w sprawach, w których taka osoba jest stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem – por. art. 175 § 2 p.p.s.a.), doradcę podatkowego (w sprawach obowiązków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3a ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym – por. art. 175 § 3 pkt 1 p.p.s.a.), rzecznika patentowego (w sprawach własności przemysłowej – por. art. 175 § 3 pkt 2 p.p.s.a.). Wymogu z art. 175 § 1 p.p.s.a. nie stosuje się, gdy skargę o wznowienie postępowania wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (por. art. 175 § 2 p.p.s.a.), jak również wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (por. art. 175 § 2a p.p.s.a.).