Wyrok NSA z dnia 05 września 2025, sygn. I FZ 151/25

3) art. 17 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 i ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 685 ze zm.; dalej: "ustawa o KRS") poprzez ich niezastosowanie i pominięcie, że dane wpisane do rejestru KRS są prawdziwe a pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do KRS mają moc zrównaną z moc dokumentów urzędowych i jednoznacznie pozwalają stwierdzić, że jaka osoba jest umocowana do reprezentacji skarżącej widniejącej na dokumencie pełnomocnictwa;

4) art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez nieuzasadnione odrzucenie skargi, a w konsekwencji pozbawienie skarżącej spółki możliwości dochodzenia swych praw na drodze sądowej.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 34 P.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Stosownie zaś do treści art. 28 § 1 w związku z art. 29 P.p.s.a. osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażany w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania spółek prawa handlowego wykazują dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy (pełne, aktualne), wyciągi zaświadczenia i pozostałe informacje (por. postanowienie NSA z 14 października 2008 r., sygn. akt I GSK 1080/07). Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 P.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi. Pogląd, że zaniechanie przedłożenia dokumentu, stwierdzającego umocowanie do reprezentowania jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową stanowi brak formalny jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 343/19). Niewykonanie w terminie nałożonego przez Sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powyższego stanowiska nie zmienia wskazana w art. 15 ustawy o KRS zasada domniemania znajomości ogłoszonych wpisów, jak i okoliczność, że zgodnie z art. 4 ust. 4aa tej ustawy pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, tj. odpisów, odpisy, wyciągów i zaświadczeń oraz udzielanych informacji z Rejestru.

W przedmiotowej sprawie na stronie skarżącej ciążył obowiązek zastosowania się do wezwania sądu pierwszej instancji i przedłożenia odpisu KRS oraz pełnomocnictwa do działania w imieniu strony przed sądami administracyjnymi.

W niniejszej sprawie jak już wskazano pełnomocnik spółki był wezwany do: złożenia do akt postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwa lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi aktualnego na datę sporządzenia skargi wraz z dowodem uiszczenia należnej opłaty skarbowej oraz złożenia oryginału lub skróconego uwierzytelnionego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego w dniu podpisania pełnomocnictwa bądź oryginału lub odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego.

W tym miejscu należy wyjaśnić, iż odpis z Krajowego Rejestru Sądowego pozwala zweryfikować, czy pełnomocnictwo zostało udzielone przez osobę uprawnioną do działania w imieniu spółki. Niezbędnym jest wykazanie, czy osoba reprezentująca spółkę, udzielając pełnomocnictwa, była uprawniona do takiego działania. Osoby prawne dokonują bowiem czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu (art. 28 § 1 P.p.s.a.). Aby więc sąd mógł ocenić, czy ewentualne pełnomocnictwo zostało udzielone przez osobę upoważnioną, powinien był ocenić tę okoliczność na podstawie odpisu z KRS obejmującego swoją datą dane z dnia udzielenia pełnomocnictwa.

Takie dokumenty, pomimo prawidłowego wezwania przez sąd pierwszej instancji, nie zostały jednak nadesłane. Pełnomocnik spółki, będący adwokatem złożył odpis pełnomocnictwa z 16 grudnia 2024 r. oraz wydruk aktualny z KRS z 10 czerwca 2025 r. W niniejszej sprawie kluczowym jest, że ze złożonego odpisu aktualnego z KRS, wynika, iż ostatni wpis do Krajowego Rejestru Sądowego został dokonany 17 kwietnia 2025 r., a więc już po dacie udzielenia pełnomocnictwa, tj.: 16 grudnia 2024 r. W tej sytuacji z nadesłanego odpisu KRS nie można jednoznacznie wnosić, że osoba podpisująca się pod pełnomocnictwem była umocowana do działania w imieniu spółki na dzień jego udzielania. Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, iż pomimo tego, że sąd pierwszej instancji w treści wezwania do usunięcia braków formalnych skargi jasno sprecyzował, iż wzywa do złożenia odpisu z KRS aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictwa lub odpisu pełnego, pełnomocnik profesjonalny będący adwokatem wezwania tego nie wykonał. Skoro pełnomocnik nie był w posiadaniu odpisu z KRS aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictwa, to nic nie stało na przeszkodzie, by złożył odpis pełny tak jak wskazał to sąd pierwszej instancji w wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi. Obowiązek wykazania umocowania spoczywa na stronie skarżącej, a rolą sądu nie jest wyręczanie strony w zakresie wykazania istnienia umocowania do jej reprezentacji przez sądem administracyjnym.

Mając zatem na uwadze, iż z przedłożonego odpisu z KRS nie można jednoznacznie wywieść, czy osoba podpisana pod pełnomocnictwem na dzień 16 grudnia 2024 r., tj. na dzień udzielenia pełnomocnictwa procesowego, była upoważniona do działania w imieniu strony skarżącej, to zasadnie sąd pierwszej instancji uznał, że zaszły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz spółki zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji.