Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 341/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: sąd pierwszej instancji) odmówił D. A. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 16 kwietnia 2025 r. w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), wskazał przesłanki, które muszą być spełnione, by wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej został uwzględniony, w tym m.in. zwrócił uwagę, że to do wnioskodawcy należy wykazanie okoliczności uzasadniających możliwość powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym okoliczności te powinny mieć charakter konkretny i zindywidualizowany (wnioskodawca powinien przedstawić swoją konkretną sytuację majątkową i wpływ na nią ewentualnej egzekucji). Jeśli wniosek nie zawiera konkretnych informacji, popartych stosowną dokumentacją, sąd nie ma obowiązku samodzielnie ustalać na podstawie akt sprawy, czy istnieją przesłanki wstrzymania wykonania aktu (na podstawie akt sąd może co najwyżej sprawdzić wiarygodność informacji o sytuacji majątkowej skarżącego). Brak należytego uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w istocie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.
W ocenie sądu w badanej sprawie wniosek nie został wystarczająco umotywowany, w związku z czym nie można uznać, że udzielenie ochrony tymczasowej było zasadne. Sąd podkreślił, że nie może w ramach rozstrzygania wniosku o wstrzymaniu wykonania aktu dokonywać oceny legalności zaskarżonego aktu. Skarżący tymczasem nie przedstawił w swym wniosku argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia jego interesów następstw wykonania decyzji, tj. że mógłby ponieść znaczną szkodę lub mogłyby powstać trudne do odwrócenia skutki. Skarżący nie przedstawił też dokumentów finansowych i majątkowych na poparcie wniosku. W ocenie sądu obligowało go to do uznania niewykazania przez skarżącego, że zasadne jest wstrzymanie wykonania decyzji.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i natychmiastowe, w pełni i bezwarunkowe wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także rozpoznanie sprawy w trybie pilnym z uwagi na wystąpienie nieodwracalnego, wielowymiarowego ryzyka szkody majątkowej, zawodowej, rodzinnej oraz psychicznej.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że:
- na wczesnym etapie postępowania organ podatkowy poinformował go, że nie będą naliczane odsetki, po czym odsetki naliczył, mimo istniejącego sporu i niezakończonego postępowania, co oznacza, że działanie organu jest sprzeczne z zasadą zaufania obywatela do państwa oraz stabilności decyzji w świetle art. 8 k.p.a. i art. 2 Konstytucji RP;
- nie doręczono mu upomnienia, mimo że jest to ustawowy warunek wszczęcia egzekucji administracyjnej, a zatem organ naruszył art. 15 § 1 u.p.e.a., co samo w sobie czyni egzekucję bezprawną, a jej skutki są nieodwracalnymi;
- zajęcie środków prowadziłoby do natychmiastowej utraty płynności finansowej, niewykonania zobowiązań kontraktowych, naliczania odsetek i kar umownych, utraty klientów oraz realnego ryzyka windykacji wtórnych, a straty te nie mogłyby zostać wyrównane nawet w przypadku korzystnego rozstrzygnięcia sprawy, co jest klasycznym przykładem nieodwracalnej szkody majątkowej w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.;
- organ w postępowaniu błędnie identyfikował pojazd i nieprawidłowo określił podstawę opodatkowania, ignorując argumenty skarżącego i prowadząc postępowanie niestarannie – decyzja obarczona takim poziomem wątpliwości nie powinna być wykonywana przed ostateczną kontrolą sądową; interes publiczny wymaga, by decyzje o niepewnej legalności nie były wykonywane przed rozstrzygnięciem sądowym – generowanie roszczeń odszkodowawczych i niszczenie zaufania obywatela do państwa stoi w sprzeczności z interesem publicznym;
- skarżący wykonuje zawód agenta celnego, co wymaga utrzymania nieposzlakowanej sytuacji prawnej, pełnej terminowości finansowej, braku obciążeń egzekucyjnych i stabilnej sytuacji zawodowej – egzekucja doprowadziłaby do zaburzenia płynności finansowej, utraty zdolności do wykonywania obowiązków, powstania przeszkód administracyjnych i faktycznych, a w konsekwencji do ryzyka utraty wpisu, nie z winy skarżącego, lecz wskutek działań organu; taka ingerencja w wykonywanie zawodu stanowi kwalifikowaną nieodwracalną szkodę i stoi w sprzeczności z interesem publicznym;