Wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2026, sygn. I FZ 70/26

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.

W rozpoznawanej sprawie Zarządca został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie m.in. dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. wyciągu z Krajowego Rejestru Sądowego.

W wystosowanym wezwaniu Sąd w prawidłowy sposób pouczył o konsekwencji niewykonania wezwania. Mimo tego Zarządca nie nadesłał odpowiednich dokumentów, na podstawie których Sąd pierwszej instancji mógłby ustalić, jaki jest skład organu uprawnionego do reprezentacji spółki. Wykazanie przez pełnomocnika procesowego umocowania do reprezentowania strony będącej osobą prawną wymaga złożenia nie tylko dokumentu pełnomocnictwa podpisanego przez osoby działające w imieniu tej osoby prawnej, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania w imieniu osoby prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Zarządca nie nadesłał dokumentów, na podstawie których Sąd pierwszej instancji mógłby ustalić, czy pełnomocnik, który podpisał skargę, otrzymał umocowanie od osoby, która była osobą uprawnioną do działania w imieniu spółki. Podkreślić należy, że tylko nadesłanie wskazanego przez Sąd pierwszej instancji dokumentu, określiłoby umocowanie tej osoby jako osoby do tego uprawnionej.

W art. 29 p.p.s.a. ustawodawca wskazał jednoznacznie, że organ albo inna osoba upoważniona do reprezentacji ma obowiązek wykazać przy pierwszej czynności swoje umocowanie odpowiednim dokumentem. Wniesienie skargi było pierwszą czynnością w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a zatem na pełnomocniku ciążył obowiązek wykazania prawidłowego umocowania do działania w imieniu spółki. Uchybienie skargi w postaci braku takiego dokumentu, stanowi brak formalny, który można konwalidować w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Wezwanie wystosowane przez Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazywało jaki dokument ma zostać przedłożony celem uzupełniania braków.

Odnosząc się do argumentacji zażalenia dotyczącej wprowadzonych od 5 listopada 2025 r. zmian w ustawie p.p.s.a. należy podkreślić, że realizacji obowiązku pełnomocnika, wynikającego z art. 37 § 1 p.p.s.a., służy art. 46 § 3 in principio p.p.s.a., zgodnie z którym do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Ponadto w myśl art. 37 § 1 in fine oraz art. 46 § 3 in fine p.p.s.a., tj. w brzmieniu nadanym od 5 listopada 2025 r., złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną. W przedmiotowej sprawie zarządzenie wzywające pełnomocnika do uzupełnienia braków skargi w tym zakresie datowane jest na 31 lipca 2025 r., zatem na ponad 3 miesiące przed wejściem w życie nowych regulacji prawnych. Niezasadne jest zatem oczekiwanie od Sądu pierwszej instancji zastosowania przepisów, które nie obowiązywały w dacie podjętych czynności.

W istocie uzasadnienie zażalenia zmierza do przerzucenia na Sąd odpowiedzialności za skutki zaniechania procesowego pełnomocnika. Taka argumentacja nie może odnieść zamierzonego skutku. Od zawodowego pełnomocnika należy bowiem wymagać znajomości obowiązujących przepisów proceduralnych, w tym art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a., jak również świadomości konsekwencji wynikających z nieuzupełnienia braków formalnych pisma w terminie. Skoro mimo prawidłowego wezwania oraz stosownego pouczenia pełnomocnik nie przedłożył wymaganego dokumentu, to negatywne skutki procesowe tego zaniechania obciążają stronę, w imieniu której działa.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.