Wyrok NSA z dnia 22 maja 2025, sygn. I FZ 80/25

W rezultacie powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Razem z zażaleniem Skarżąca złożyła "z ostrożności" wniosek po przewrócenie terminu do wniesienia opłaty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zaskarżone postanowienie należało uchylić.

Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata [...]. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania.

Z kolei w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

Zgodnie z art. 73 § 1-4 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2.Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.

Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone (postanowienie NSA z 28.08.2013 r., II FSK 2228/13, wyrok WSA w Gliwicach z 1.12.2022 r., I SA/Gl 1166/22 – tak B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 73).

Tymczasem znajdująca się na k. 44 zwrócona przesyłka nie zawiera prawidłowo wypełnionego zwrotnego potwierdzenia odbioru – w pkt 4) nie zaznaczono przyczyny niedoręczenia przesyłki oraz brak jest daty i podpisu doręczającego/wydającego.

Zgodnie z art. 65 § 2 p.p.s.a do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. Z kolei w myśl art. 10 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 19) przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki. Natomiast wedle § 11 ust. 1 tego rozporządzenia jeżeli do doręczenia przesyłki nie doszło, w razie odmowy przyjęcia przesyłki, a także jeżeli przesyłki nie można doręczyć z powodów określonych w art. 136 § 2 i art. 139 § 3-31 Kodeksu postępowania cywilnego, doręczający dokonuje adnotacji o przyczynie niedoręczenia przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz umieszcza na tym formularzu datę i składa swój podpis.

Brak tej adnotacji wraz z podpisem i datą doręczającego stanowi uchybienie procedury doręczania pism sądowych.

W rezultacie powyższego na obecnym etapie tj. bez ewentualnego przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego u operatora usług pocztowych nie można przyjąć skutecznie fikcji doręczenia wskazanego pisma. Zatem cokolwiek lakoniczna argumentacja zasługiwała na uwzględnienie.

Co do złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu, trafnie wskazuje się w literaturze, że przesłanki środka odwoławczego na odrzucenie skargi i wniosku o przywrócenie terminu wzajemnie się wykluczają co oznacza tyle, iż obie te czynności nie mogą okazać się skuteczne równocześnie. Wojewódzkie sądy administracyjne w pierwszej kolejności powinny nadawać bieg zażaleniu na odrzucenie skargi, a w przypadku jego prawomocnego oddalenia przystąpić do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. (por. D. Lebowa, Kolizja wniosku o przywrócenie terminu i środka odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ZNSA 2014, nr 3, s. 76-88). Wynika to z faktu, że bezprzedmiotowe byłoby przywracanie terminu, co do którego jeszcze prawomocnie nie stwierdzono uchybienia.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zażalenie podlegało uwzględnieniu orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.