Uzasadnienie
Postanowieniem z 13 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 91/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił H. D. (dalej: "Skarżący", "Strona") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 6 grudnia 2024 r., nr 0601-IOV-1.4103.38.2024.13 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 r.
Sąd pierwszej instancji w motywach swojego postanowienia podkreślił, że pełnomocnik Skarżącego nie ma racji twierdząc, iż dla wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wystarczające jest samo złożenie przez stronę wniosku o wstrzymanie. Ponadto WSA stwierdził, że w treści wniosku o wstrzymanie poza nietrafną interpretacją przepisu z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oraz ogólnikowym omówieniem ewentualnych następstw wykonania decyzji (bez wskazania okoliczności dotyczących Skarżącego), brak jest wyczerpującego i wiarygodnego wykazania konkretnych faktów, opisujących sytuację Skarżącego, w tym materialną, realizujących jedną z przesłanek zastosowania szczególnej instytucji unormowanej z art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w oparciu o przytoczone, jedynie ogólne okoliczności nie można ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście może spowodować u Skarżącego, brak możliwości wywiązywania się ze zobowiązań wobec kontrahentów, pracowników i Państwa. WSA podkreślił również, że samo złożenie skargi oraz wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bez należytego uzasadnienia, nie pozwala zastosować art. 61 § 3 p.p.s.a.
W zażaleniu na powyższe postanowienie, pełnomocnik Skarżącego na podstawie art. 194 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. zaskarżył w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 13 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 91/25 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., poprzez błędne zastosowanie w sprawie niniejszej, wyrażające się przedwczesną i nieuzasadnioną odmową wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie nr 0601-IOV-1.4103.38.2024.13 z 6 grudnia 2024 r., podczas gdy:
a) w realiach przedmiotowej sprawy, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji,
b) wobec niedostatecznego - zdaniem Sądu I instancji - uzasadnienia wniosku, polegającego na niewskazaniu konkretnych wartości liczbowych, Sąd I instancji winien, przed rozpoznaniem i rozstrzygnięciem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, winien wezwać Skarżącego do przedłożenia wymaganych - zdaniem Sądu I instancji - dokumentów i informacji, czego zaniechał.
Skarżący ponadto wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości, poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie nr 0601-IOV-1.4103.38.2024.13 z 6 grudnia 2024 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie (zob. postanowienie NSA z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11). Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Innymi słowy przyznanie stronie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zauważyć należy, iż rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia wskazanych przesłanek pozytywnych, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno przy tym odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Ponadto wniosek poparty powinien zostać stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego.