4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz art. 86 § 1 p.p.s.a., przez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału przedstawionego przez Skarżącą, w szczególności przez pominięcie znaczenia umowy najmu, dokumentacji lekarskiej oraz twierdzeń dotyczących odbioru przesyłek przez osoby trzecie nieuprawnione;
5) art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez nadmiernie formalistyczne zastosowanie przepisów procesowych, skutkujące pozbawieniem Skarżącej prawa do sądowej kontroli decyzji podatkowej w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku.
W rezultacie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przywrócenie terminu do usunięcie braków formalnych skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz rozpoznanie skargi merytorycznie, wobec jednoczesnego usunięcia braków formalnych skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Brak winy w uchybieniu terminu jest podstawową przesłanką do jego przywrócenia. Skoro art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności
w terminie.
Z treści przepisu art. 46 § 2 pkt 1 lit. a) wynika, że pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie - oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników. Zgodnie z art.
70 § 1 strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie miejsca zamieszkania, adresu do doręczeń, w tym adresu elektronicznego, lub siedziby.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swym orzecznictwie wskazywał, że kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu
do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy
w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku
(zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 66/24).
Jak wynika z akt sprawy Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarządzeniem z 16 października 2025 r. wezwał Skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podanie numeru PESEL oraz podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Z uwagi na to, że Skarżąca w skardze nie wskazała adresu zamieszkania to wezwanie zostało wysłane na adres wskazany przez nią w aktach administracyjnych, tj. [...]. Wezwanie zostało doręczone w dniu 23 października 2025 r. Wobec nieusunięcia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 20 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Po 707/25 odrzucił skargę. Przesyłka z ww. postanowieniem została doręczona 2 grudnia 2025 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 23 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Po 707/25 stwierdził, że ww. postanowienie jest prawomocne od dnia 10 grudnia 2025 r.
Tymczasem Skarżąca dopiero w piśmie z 16 marca 2026 r. wniosła o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wskazała, że Sąd pierwszej instancji doręczał korespondencje pod adres [...], który od 1 września 2025 r. nie był aktualny. W tym czasie nie zamieszkiwała pod ww. adresem, nie odbierała korespondencji, jak również nie miała wiedzy o kierowanych przez Sąd pierwszej instancji pismach. Nie miała wiedzy, kto odbierał wskazane przesyłki. Jednocześnie Skarżąca podkreśliła, że nie udzieliła żadnej osobie upoważnienia do odbioru kierowanej do niej korespondencji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowią o braku winy w uchybieniu terminu. Fakt przebywania Skarżącej pod adresem innym niż uprzednio wskazywany nie uzasadniał bowiem uznania, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminowi. Skarżąca należycie dbając o swoje interesy powinna zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. a) oznaczyć miejsce zamieszkania lub adres do doręczeń w skardze kierowanej do Sądu pierwszej instancji. Skarżąca w toku postępowania sądowego także nie poinformowała Sądu pierwszej instancji, stosownie do art. 70 § 1 p.p.s.a., o zmianie adresu zamieszkania. Tym samym wskazany uprzednio adres należało uznać, jak słusznie poczynił to Sąd pierwszej instancji, za aktualny adres zamieszkania Skarżącej. Prawidłowości tej oceny tym bardziej nie podważa podniesione w uzasadnieniu zażalenia stanowisko Skarżącej. Okoliczności te nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznając,
że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.