W uzasadnieniu przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, gdyż skarżąca kasacyjnie zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, zaś organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez Sąd I instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
Uregulowana w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja zwolnienia z egzekucji służy respektowaniu interesów zobowiązanego i może być traktowana jako część szeroko pojmowanej zasady poszanowania minimum egzystencji (zob. Z. Leoński, Administracyjne postępowanie egzekucyjne, Węzłowe problemy, Poznań 2003, s. 80). Zgodnie z tym unormowaniem organ egzekucyjny może w drodze postanowienia zwolnić (na czas oznaczony lub nieoznaczony) z egzekucji w całości lub w części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Konieczne jest tu spełnienie następujących przesłanek:
1) zwolnienie następuje na wniosek zobowiązanego;
2) istnienie ważnego interesu zobowiązanego w zwolnieniu.
Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego z egzekucji jest zatem istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu zobowiązanego". W orzecznictwie funkcjonuje przy tym pogląd, który podziela skład orzekający, że zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (por. wyroki NSA: z 11 września 2024 r., III FSK 1248/22; z 1 czerwca 2016 r., II GSK 154/15). Wiąże się to z tym, że art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego jak i wierzyciela, dlatego też uregulowana tam instytucja nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2014 r., II FSK 1791/12). Poza tym, "ważnego interesu zobowiązanego" nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie zwolnienia określonych składników majątkowych z egzekucji (por. wyrok NSA z 16 października 2009 r., II FSK 789/08).
Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, organ może zastosować instytucję z art. 13 § 1 u.p.e.a. wyłącznie na wniosek zobowiązanego i tylko po stwierdzeniu ważnego interesu zobowiązanego. Stąd zasadny jest pogląd, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek rzetelnie i wyczerpująco wykazać organowi egzekucyjnemu wszystkie aspekty prowadzonej działalności gospodarczej, istotne z punktu widzenia ustawowej przesłanki ważnego interesu. Wskazać trzeba, że przeprowadzona przez Sąd I instancji analiza parametrów ekonomicznej działalności spółki prowadzi do trafnego wniosku, że skarżąca kasacyjnie konsekwentnie pomijała obowiązek płacenia należności składkowych, uzyskując z tego tytułu realne i znaczące przysporzenie. W sytuacji gdy skarżąca kasacyjnie nie płaci zaległych danin publicznych podsiadając do tego obiektywne możliwości, zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że wykluczają istnienie jakiegokolwiek interesu prawnego spółki w tym, aby ograniczać przedmiotowy zakres egzekucji. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że spółka nie przedstawiła żadnych obiektywnych okoliczności, które mogłyby realizować przesłankę ważnego interesu zobowiązanego w rozumieniu art. 13 § 1 u.p.e.a. Dlatego też za zasadne uznać należy stanowisko WSA, że analiza przytoczonych wielkości ekonomicznych wyklucza istnienie jakiegokolwiek interesu prawnego skarżącej kasacyjnie, w tym aby ograniczyć przedmiotowy zakres egzekucji. Zatem w tym kontekście wniosek spółki co do 60% zwolnienia z egzekucji z rachunków bankowych także nie jest zasadny, bowiem nie przedstawiła ona żadnych okoliczności wskazujących na przesłankę ważnego interesu zobowiązanego w rozumieniu art. 13 § 1 u.p.e.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy. Dlatego też chybiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. polegający na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz niewłaściwej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wskazać należy, że stan faktyczny nie został podważony, gdyż w skardze kasacyjnej nie wskazano na potrzebę ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebrania i ocenienia dowodów oraz należytego wyjaśnienia powodów ich określonej oceny. Ponadto skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta przez organ i Sąd I instancji doniosłość poszczególnych dowodów i ich odmienna ocena. Dokonana ocena materiału dowodowego może być zatem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego (por. wyrok NSA z 14 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 3287/21, publik. CBOSA).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.