Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, doręczanie Rzecznikowi wszelkich pism procesowych, zawiadamianie o posiedzeniach w sprawie (na adres Biura Rzecznika Oddział Terenowy w Białymstoku), a także doręczanie wszelkich orzeczeń wydanych w niniejszym postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej zwany: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.
Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna ZUS oparta została na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a, czyli naruszeniu przepisów postępowania.
W obu sformułowanych zarzutach w ramach powołanej podstawy strona skarżąca kasacyjnie podnosi naruszenie przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawy COVID-19 i kwalifikuje te naruszenia, jako naruszenia przepisów postępowania.
Zarzuty tak skonstruowane są nietrafne. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że w tych zarzutach chodzi o brak podstaw do udzielenia skarżącemu zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za miesiąc maj 2020 r. w związku z uznaniem, że w okresie od 15 marca 2020 r. do 14 maja 2020 r. zgłosił zawieszenie działalności gospodarczej. Powołane w zarzutach przepisy art. 23 ust. 1 p.p., art. 18c i art. 47 ust. 2 u.s.o.s., oraz art. 31zq ust. 3 ustawy COVID-19 to przepisy prawa materialnego. Stawianie zarzutów w niewłaściwej podstawie kasacyjnej to błąd formalny skargi, który uniemożliwia jej rozpoznanie. Wniosek ten wypływa wprost z przepisów prawa, które określają skargę kasacyjną na gruncie p.p.s.a., jako środek prawny sformalizowany. Z tego powodu przepisy powierzają jej sporządzenie profesjonalnemu podmiotowi. Zarzuty postawione w niewłaściwej podstawie kasacyjnej zawsze prowadzą do ich niezasadności. Zatem już tylko z tego powodu należałoby uznać je za nieskuteczne.
Jednak niezależnie od tego, gdyby nawet były formalnie poprawne, to i tak byłyby nietrafne.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 p.p., przedsiębiorca wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy jednak niż 30 dni. Ustawodawca umożliwił, więc przedsiębiorcom zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, ustanowił jednak warunki, których spełnienie jest konieczne w celu skorzystania z tej instytucji. Jednym z warunków jest okres zawieszenia działalności gospodarczej. Sąd stwierdza, że został on przez ustawodawcę ściśle określony, gdyż minimalny termin zawieszenia wynosi 30 dni. Tym samym skutki zawieszenia następują dopiero po upływie minimalnego okresu dla zwieszenia działalności gospodarczej czyli po upływie 30. A zatem niewykonywanie przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej przez okres krótszy niż 30 dni nie jest kwalifikowane przez ustawodawcę jako zawieszenie jej wykonywania. W sytuacji skarżącego faktem jest, że zawiesił on działalność gospodarczą od 15 marca 2020 r., a wznowił ją od 1 kwietnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że skarżący podejmując decyzję o wznowieniu działalności gospodarczej spowodował, że wniosek o zawieszenie tej działalności z 16 marca 2020 r. nie wywołał skutku przewidzianego w art. 23 ust. 1 p.p.
Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że Sąd jest związany podstawami określonymi w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z 6 września 2012 r. sygn. akt I FSK 1536/11). Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się zatem do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną bez możliwości ich uzupełnienia, skorygowania, dopowiedzenia brakujących elementów.
W omawianym zarzucie organ podniósł naruszenie przepisów art. 133 § 1, 134 § 1 i 141 § 4 wiążąc je z art. 18 c i 47 ust 2a u.s.u.s. i z art. 18 ust. 1 p.p. oraz z art. 31zq ust. 2 i ust. 3 ustawy C0V1D-19, wskazując, że skarżący nie był zwolniony z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych za maj 2020 r. Natomiast uzasadniając powyższe, powołując się na przepis art. 104 b ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wskazał, że zwolnienie z mocy prawa z obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Pracy obligowało skarżącego do złożenia deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r.
Przytoczona wyżej okoliczność odnosi się do odrębnych przepisów prawa. Przedmiotowy argument dotyczy zastosowania przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę zwolnienia z mocy prawa z obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Pracy. Tymczasem organ zaniechał powołania tego przepisu w zarzutach skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że brak przytoczenia w skardze kasacyjnej adekwatnych do podnoszonych zarzutów przepisów prawa eliminuje możliwość jej merytorycznego rozpatrzenia.
Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.